پدافند غیر عامل چیست؟

حمید فروندی کارشناس پدافند غیرعامل مرکز بهداشت شماره5

کد خبر: ۶۵۵۸

تاریخ : ۱۶ مهر ۱۳۹۸ - ۰۹:۵۷

نوشته

پدافند غیرعامل به مجموعه اقدامات غیرمسلحانه‌ای می‌گویند که موجب افزایش بازدارندگی، کاهش آسیب‌پذیری، تداوم فعالیت‌های ضروری، ارتقای پایداری ملی و تسهیل مدیریت بحران در مقابل تهدیدها و اقدامات نظامی دشمن می‌شود. زندگی انسان همواره با وقوع حادثه عجین است، مخاطرات متعدد با منشأ طبیعی یا انسانی به سرعت یک چشم بر هم زدن قادر است زندگی را دگرگون کند و به گونه‌ای نشانه‌های حیات را بزداید که گویی روزی حتی یک موجود زنده در آن نمی‏‌زیست. بر این اساس لزوم رعایت تمهیداتی پیشگیرانه برای مصون داشتن انسان‏‌ها از خطرات احتمالی از جمله مواردی است که باید به آن توجه شود.پدافند (دفاع) به معنی حفظ جان مردم، تضمین امنیت افراد، صیانت از تمامیت ارضی و حاکمیت ملی در همه مواقع در برابر هرگونه شرایط، موقعیت و هرگونه تجاوز است. (احمرلویی، ۱۳۸۹، ص۱۳ ) از نظر واژه‌شناسی، واژه‏ی پدافند از دو جزء «پد» و «آفند» تشکیل شده است. در فرهنگ و ادب پارسی «پاد» یا «پد» پیشوندی است که به معانی «ضد، متضاد، پی و دنبال» است و هرگاه قبل از واژه قرار گیرد، معنای آن را معکوس می‏‌کند. واژه‏ «آفند» نیز به معنای «جنگ، جدال، پیکار و دشمنی» است.(دهخدا،۱۳۷۳).پدافند به 2شاخه پدافند عامل و پدافند غیرعامل تقسیم می‌شود، نیازی‏‌تبار پدافند عامل را دفاع در مقابل دشمن با به‌کارگیری سلاح‏‌ها، تجهیزات جنگی و تکنیک‏‌های رزمی برای از کار انداختن ماشین‏‌های جنگی دشمن و نابودی آن می‏‌داند. (نیازی تبار،۱۳۸۷، ص ۱۵). پدافند غیرعامل به مجموعه اقدامات غیر‌مسلحانه‌ای می‌گویند که موجب افزایش بازدارندگی، کاهش آسیب‌پذیری، تداوم فعالیت‌های ضروری، ارتقای پایداری ملی و تسهیل مدیریت بحران در مقابل تهدیدها و اقدامات نظامی دشمن می‌شود.
در تعریفی دیگر پدافند غیرعامل، تمهیداتی است که در زمان صلح انجام می‌شود و امروزه مردم نیازمند خدمات متفاوتی بوده و نیز به دنبال محیطی آرام برای سکونت درون شهرها با آسایش هستند و عمده‌ترین هدف پدافند غیرعامل، ایمن‌سازی و کاهش آسیب‌پذیری زیرساخت‌های مورد نیاز مردم است که باید با یک برنامه‌ریزی و طراحی در توسعه پایدار کشور نهادینه شود. برای اصلاح زیرساخت‌های فعلی راهکارهایی با مهندسی دوباره لازم است.پدافند غیرعامل به 2بخش پدافند سخت و پدافند نرم تقسیم می‌شود (دکا،۱۳۷۴، ص۲۴). در پدافند سخت اقدامات سخت‌افزاری مثل اقدامات مهندسی، پیشگیری، پیش‌بینی و کاهش مخاطرات و در پدافند نرم استفاده از تاکتیک‌هایی است که مشتمل بر برنامه‌ریزی و آماده‌سازی سیستم و سازمان‌هاست.در آیین‌نامه‏ اجرایی بند ۱۱ تبصره ۱۲۱ قانون برنامه چهارم توسعه، پدافند غیرعامل این‌چنین تعریف شده است: مجموعه اقدامات غیرمسلحانه‏‌ای که موجب کاهش آسیب‌پذیری نیروی انسانی، ساختمان‏‌ها، تأسیسات، تجهیزات و شریان‌های کشور در مقابل عملیات خصمانه و مخرب دشمن یا کاهش مخاطرات ناشی از سوانح غیرطبیعی می‏‌شود، پدافند غیرعامل نامیده می‏‌شود.همچنین بر اساس سیاست‏‌های کلی نظام، ابلاغی از سوی رهبر معظم انقلاب، پدافند غیرعامل این‏‌گونه تعریف می‏‌شود: مجموعه اقدامات غیرمسلحانه‏‌ای که موجب افزایش بازدارندگی، کاهش آسیب‌پذیری، تداوم فعالیت‌های ضروری، ارتقای پایداری ملی و تسهیل مدیریت بحران در مقابل تهدیدها و اقدامات نظامی دشمن می‌شود.