وعده‌های یارانه‌ای از نفری ۴۵۰ هزار تومان تا خانواری یک میلیون تومان | قول هر کاندیدا درباره یارانه چیست؟

قدمت نقش‌آفرینی یارانه در انتخابات ریاست‌جمهوری حالا به یازده سال می‌رسد.

کد خبر: ۶۹۴۳۱

تاریخ : ۱۳ خرداد ۱۴۰۰ - ۱۰:۴۶

نوشته

به گزارش شهرآرانیوز، نوزدهمین روز اردیبهشت ماه بود که سازمان هدفمندی یارانه‌ها در اطلاعیه‌ای واریز صد و بیست و دومین مرحله یارانه نقدی را اعلام کرد. این بدان معناست که صد و بیست و دو ماه از نقش‌آفرینی یارانه در ادبیات سیاسی و اقتصادی ایران می‌گذرد و از این تاریخ تا کنون هیچ انتخاباتی بدون نقش‌آفرینی یارانه در عرصه سیاست و اقتصاد برگزار نشده است.

یارانه‌های نقدی با هدف رقابت‌پذیر شدن اقتصاد ایران و خداحافظی با یارانه ‎های پنهان در آخرین ماه پاییز سال ۱۳۸۹ پرداخت شد.

در عمل، اما یارانه‌ها نتوانست به رقابت‌پذیری اقتصاد ایران منجر شود و طرح یارانه‌های نقدی که قرار بود متمرکز بر ارتقای صنعت و نظام سلامت ایران شود، به پرداخت یارانه نقدی به مردم به مبلغ ۴۵ هزارو ۵۰۰ تومان محدود گردید.

این بدان معناست که اهداف پیش‌بینی شده در این قانون چندان رنگ تحقق نگرفت و بسیاری از کارشناسان اقتصادی نیز این طرح را پول‌پاشی نادرست و همچنین عاملی برای رشد نقدینگی و به تبع آن افزایش نرخ تورم می‌دانند. قیاس قیمت‌ها قبل و بعد از هدفمندی یارانه‌ها و همچنین بررسی حجم نقدینگی و وضعیت شاخص‌های اقتصادی موید این مدعاست که طرح هدفمندی یارانه‌ها در عمل نتوانست به اهداف از پیش تعیین شده نزدیک شود.

اظهارات صریح مقامات دولت یازدهم و دوازدهم درباره پرداخت یارانه‌های نقدی نیز نشان از وضعیت دشوار تامین منابع در این حوزه دارد.

طیب نیا، وزیر امور اقتصادی و دارایی در دولت دهم پرداخت یارانه را "مصیبت عظما" برای دولت دانسته و زنگنه، وزیر نفت دولت یازدهم و دوازدهم نیز در سال ۱۳۹۴ در سخنانی صراحتا تاکید کرد: «بسیاری از شب‌ها از نگرانی اینکه چطور باید پول یارانه نقدی را تامین کنیم، خوابم نمی‌برد.»

هر چند دولت یازدهم تلاشی گسترده برای انصراف خودخواسته مردم از یارانه را کلید زد، اما در عمل سایه یارانه از سر سیاست و اقتصاد ایران کم نشد. حالا تحت‌تاثیر تشدید تحریم‌ها از یک سو و شیوع کرونا از سوی دیگر شمار یارانه‌های پرداختی به بیش از یک مورد نیز رسیده است.

یارانه معیشتی، یارانه نقدی ۴۵ هزار و ۵۰۰تومانی و یارانه معیشتی کرونا از جمله یارانه‌هایی است که پرداخت آن در دستور کار دولت قرار داشته است.

اهمیت یارانه‌های نقدی در ساختار اقتصادی ایران تا آنجاست که حتی مجلس شورای اسلامی در سال گذشته نسبت به تصویب قانونی برای پرداخت یارانه نقدی به مردم اقدام کرد.

چاه ویل اقتصاد ایران

نکته اینجاست که یارانه‌ها حالا به دو صورت نقدی و غیر نقدی در اقتصاد ایران خودنمایی می‌کنند. به عبارت دیگر حالا اقتصاد ایران هم درگیر یارانه نقدی و هم درگیر یارانه پنهانی است که قدرت رقابت اقتصاد را از میان برده است.

با این حال نه تنها در انتخابات سال ۱۳۹۲ و سال ۱۳۹۶، یارانه‌های نقدی نقش‌آفرین اقتصاد بودند، بلکه شدت تبلیغ بر این موضوع همچنان با قوت بیشتری نسبت به دوره‌های گذشته‌ی انتخابات دنبال می‌شود.

وعده‌های یارانه‌ای از نفری ۴۵۰ هزار تومان تا خانواری یک میلیون تومان

محسن رضایی، کاندیدای حاضر در انتخابات ریاست جمهوری که پیش از این سه بار تجربه کاندیداتوری را داراست، وعده پرداخت یارانه ۴۵۰ هزار تومانی را داده است. البته وی پس از مواجهه با درخواست‌هایی از سوی برخی کارشناسان در خصوص معرفی منابع تاکید کرد منظور وی پرداخت یارانه ۴۵۰ هزار تومانی به جای کل یارانه‌های پرداختی به مردم است.

سعید جلیلی که در انتخابات سال ۱۳۹۲ نیز تجربه کاندیداتوری را دارد این بار تاکید کرده است که طرح وان، یعنی پرداخت یارانه انرژی به کل مردم را در دستور کار قرار داده است.

از سوی دیگر امیرحسین قاضی‌زاده که برای اولین بار در انتخابات ریاست جمهوری حاضر شده است، از پرداخت سبد غذایی ۳۰۰ هزار تومانی به تمامی مردم خبر داده که این نیز نوعی یارانه تلقی می‌شود. همچنین وعده پرداخت وام ازدواج نیز یارانه در قالب تسهیلات است چرا که وام ازدواج وامی با سود کمتر است.

سید ابراهیم رییسی، در سال ۱۳۹۶ وعده سه برابر شدن سه دهک کم درآمد را داد، اما هنوز نظر شفافی در این خصوص ارائه نکرده است؛ هر چند از برنامه دولتش برای ساخت یک میلیون واحد مسکونی در سال خبر داده است. این طرح نیز می‌تواند به نوعی دلالت بر پرداخت یارانه در قالب ساخت مسکن داشته باشد. ایران تجربه ساخت مسکن مهر را در دولت احمدی نژاد دارد. در شرایط کنونی نیز ساخت مسکن ملی در دستور کار قرار دارد.

همچنین محسن مهرعلیزاده که در سال ۱۳۸۴ تجربه کاندیداتوری در انتخابات ریاست جمهوری را داراست اعلام کرده است در صورت پیروزی در انتخابات و تشکیل دولت یارانه نقدی سه دهک نخست جامعه را ۵ برابر و دو دهک چهارم و پنجم را سه برابر خواهد کرد. به این ترتیب یارانه سه دهک اول ۲۲۷ هزار ۵۰۰ و دو دهک چهارم و پنجم ۱۳۶ هزار و ۵۰۰ تومان خواهد شد.

همتی نیز با مهم دانستن بحث یارانه و تاکید بر اینکه قصد عدد دادن ندارد گفت: اعلام عدد نوعی رقابت است، اما حداقل یارانه پرداختی به هر خانوار در سه دهک پایین به یک میلیون تومان خواهد رسید.

زاکانی که در پست ریاست مرکز پژوهش‌های مجلس از از ۵ اقدام راهبردی مجلس یازدهم برای نجات اقتصاد، کاهش فقر و توزیع عادلانه ثروت خبر داده بود، اما هنوز در قامت کاندیدای ریاست جمهوری طرحی شفاف در این عرصه ارائه نکرده است.

جدول زیر دربردارنده مهمترین نظرات کاندیدا‌ها درباره یارانه‌های پنهان و پیداست.

منبع: خبرآنلابن