پاداش «صله‌رحم» در گفتار امام‌رضا (ع)

حجت الاسلام محمدرضا جواهری - عضو هیئت علمی دانشگاه فردوسی

کد خبر: ۷۱۵۴۱

تاریخ : ۰۱ تير ۱۴۰۰ - ۱۲:۰۰

نوشته

اهل‌بیت (ع) اهل صله‌رحم بوده‌اند و همگان را نیز به صله‌رحم دعوت فرموده‌اند. امام‌رضا علیه‌السلام در صله‌رحم الگوی جهانیان هستند و موعظه‌ها و سفارش‌های عالم آل‌محمد علیهم‌السلام درباره این موضوع فراوان است. امام، زیان‌های ترک صله‌رحم و همچنین آثار و برکات آن را به پیروان خویش آموزش داده‌اند.

در یک حدیث، امام‌رضا (ع) در زمینه فواید و برکات صله‌رحم فرموده‌اند: مَنْ ضَمِنَ لِی وَاحِدَةً ضَمِنْتُ لَهُ أَرْبَعَةً یَصِلُ رَحِمَهُ فَیُحِبُّهُ اللَّهُ وَ یُوَسِّعُ عَلَیْهِ فِی رِزْقِهِ وَ یَزِیدُ فِی عُمُرِهِ وَ یُدْخِلُهُ الْجَنَّةَ الَّتِی وَعَدَهُ (عیون‌اخبارالرضا علیه‌السلام، ج ۲، ص ۳۷)؛ هرکس انجام دادن یک کار را برای من ضمانت کند، من چهار پاداش را برای او تضمین می‌کنم؛ صله‌رحم کند و به خویشاوندان رسیدگی کند، پس خداوند او را دوست بدارد، روزی‌اش را فراوان سازد، عمرش را طولانی کند و به بهشتی که وعده داده است، داخل فرماید.

از این حدیث اخلاقی، ارزش صله‌رحم آشکار می‌شود. امام‌رضا علیه‌السلام در این رهنمود خویش، جایگاه عالی و بلند رسیدگی به خویشاوندان را نشان داده‌اند. صله‌رحم به‌معنای رفت‌وآمد با بستگان و فامیل و اتحاد و پیوستگی با خویشاوندان و بخشش و احسان و نیکی و کمک به آنان و آگاهی از مشکلات و رنج‌ها و نگرانی‌ها و نیازمندی‌های آنان و توجه به آن‌ها و تلاش برای رفع آن است.

قطع رحم، ضد صله‌رحم است و خطرات زیادی دارد. امام‌رضا علیه‌السلام با این ستایش از صله‌رحم، قهر و درگیری با رحم و فامیل و بدرفتاری با آنان را نکوهش کرده‌اند. پدر و مادر و برادران و خواهران و عمو‌ها و عمه‌ها و دایی‌ها و خاله‌ها در رحم جای دارند و ارتباط و همکاری و همدلی با آنان، گام برداشتن در راه اجرای آموزه‌های رضوی است.

اجر و اثری که در این بیان امام‌رضا علیه‌السلام برای صله‌رحم وجود دارد، عامل ترغیب و تشویق مؤمنان به صله‌رحم و دوام و پایداری آن است. در این حدیث برای یک تضمین انسان‌ها، امام‌رضا علیه‌السلام چهار تضمین داده‌اند. با تضمین بر صله‌رحم چهار تضمین «محبت الهی» و «توسعه رزق» و «افزایش عمر» و «ورود به بهشت» جاری خواهد شد.

صله‌رحم به صورت‌ها و انواع مختلف امکان‌پذیر است. حضوری و تلفنی و نوشتاری و پیامکی، راه‌های انجام صله‌رحم است. صله‌رحم عامل شناخت و رفع مشکلات فامیل و وسیله تازه شدن دیدار‌ها و باعث آرامش و آسایش فردی و اجتماعی است. فراموشی فامیل و رها کردن فامیل و تنها گذاشتن فامیل، روا نیست و خلاف این بیان اخلاقی امام هشتم علیه‌السلام است. شایسته است رضویون و پیروان امام‌رضا علیه‌السلام و زائران و مجاوران، آموزه‌های اخلاقی امام را فرا بگیرند و به آن عمل کنند. آراستگی به اخلاق رضوی و انجام دادن صله‌رحم باید فراگیر شود؛ چون تنها راه سعادت و نجات انسان‌هاست.