گذر از هراس

پرهیز عابران از گذشتن زیر پل فجر

کد خبر: ۷۳۲۸

تاریخ : ۲۸ مهر ۱۳۹۸ - ۰۸:۵۳

نوشته

ندا معصوم - در حالی که عابران پیاده در گذشته بدون تحمل فشار و آلودگی صوتی ناشی از فضا‌های شهری لذت می‌برند امروزه بیشتر درگیر ترافیک خیابان‌ها هستند. یکی از راهکار‌های مؤثر برای درگیری کمتر عابران با ترافیک خودروها، استفاده از زیرگذر‌های عابرپیاده حاصل از تقاطع‌های غیرهم‌سطح است که کاهش تداخل سواره و پیاده و ایمنی حرکت عابرپیاده مهم‌ترین مزیت آن محسوب می‌شود.
تقاطع غیرهم‌سطح فجر حد فاصل بولوار طبرسی شمالی و جنوبی و درمسیر تشرف به حرم مطهرکه دهه ۷۰ احداث شد یکی از اصلی‌ترین تقاطع‌های مشهد است.  احداث این تقاطع بخش‌های شمالی و جنوبی طبرسی را از هم جدا کرد. همین امر افزون بر معضلات اجتماعی، اقتصادی، فرهنگی موجب شده است که حتی زیرگذر‌ها نیز قابل دفاع نباشند.
گواه این موضوع، ناهنجاری و بروز حوادثی شبیه زورگیری است که هراس گذشتن از زیرگذر را به ویژه در ساعت‌های تاریک شب زیاد می‌کند.

زیرگذر همه شمول نیست
پله‌های زیاد علتی است که یکی از شهروندان آن را دلیل استفاده نکردن از زیرگذر‌ها بیان می‌کند. این خانم جوان که فرزند خردسالی دارد و در نتیجه پایین رفتن با کالسکه بچه از پله برایش دشوار است اعتقاد دارد زیرگذر همه شمول نیست و اغلب شهروندان به استفاده از آن تمایلی ندارند چرا که به طور ذاتی، فرد به دنبال راحت‌ترین مسیر برای رسیدن است.
او می‌گوید: عابران پیاده کوتاه‌ترین مسیر را برای گذر از عرض معبر استفاده می‌کنند در حالی‌که برای استفاده از زیرگذر باید کلی پله را طی کرد.
مثل او خیلی‌های دیگر هستند؛ سالمندانی که پایین رفتن از پله دشوارشان است و خیلی وقت‌ها مردد می‌مانند با این حجم خودرو عبوری چه باید بکنند و چشم می‌چرخانند تا جوانمردی آن‌ها را تا آن سوی خیابان یاری کند.

ناامنی مسیر و ترک تحصیل
با حساسیت برخی از خانواده‌های ساکن در طبرسی شمالی نمی‌شود کاری کرد، وقتی مقصد و محل تحصیل فرزندشان آن سمت پل است. آن‌ها با تجربیات تلخی که دیگران از برخی جریان‌های زیرپل تعریف کرده‌اند، نگران هستند که در زمستان که روز رو به کوتاهی می‌رود این مسیر برای دختر دانش‌آموزششان خطرساز شود و ترجیح می‌دهند قید درس خواندن او را برای همیشه بزنند تا اگر موقعیت ازدواجی فراهم شد، آینده فرزندشان را با خیالی جمع به دست دیگری بسپارند.
تجربه بهار امسال با باران‌های رگباری و جمع و متراکم شدن آب در زیر پل نشان داد به لحاظ تأسیسات هم باید توجه ویژه به زیرگذر‌ها شود.

محدودیت دید در زیرگذر فجر
در همین حال الهام عباسی، کارشناس ارشد شهرشناسی، می‌گوید: نحوه تردد در تقاطع‌های پرخطری، چون فجر اهمیت استفاده از زیرگذر‌ها را افزایش می‌دهد، اما اغلب زیرگذر‌های شهر با معیار‌ها و اصول طراحی منظر شهری ایجاد نشده‌اند.
عباسی با اشاره به این موضوع که زیرگذرعابر پیاده فجر شبیه خیلی دیگر از زیرگذر‌ها محدودیت دید دارد، توضیح می‌دهد: این یعنی به محض وارد شدن به آن ارتباط برای لحظه‌ای با مسیر شهری قطع و ادراک محیطی و حس هم پیوندی کم می‌شود، به همین علت بسیاری از کارشناسان، زیرگذر‌های عابر پیاده را نه به عنوان تسهیل‌کننده و فضای نرم عبوری بلکه فضای سخت عابران می‌دانند.

سهولت در تردد
کارشناس شهری منطقه ما یادآور می‌شود: طراحی در ورودی زیرگذر اهمیت زیادی دارد افزون بر این باید
رفت و آمد برای همه گروه‌های اجتماعی اعم از سالمند، معلول، کودکان و  مادران با کالسکه ساده باشد. همچنین از پله برقی یا آسانسور و رمپ برای معلولان و سالمندان استفاده شود.  حتی عبور دوچرخه‌سواران از زیرگذر هم باید به سادگی ممکن شود.
عباسی توضیح می‌دهد: با ورود به زیرگذر باید امکان دید تسهیلات و خدمات وجود داشته باشد و حتی از نزدیک بتوان آن‌ها را لمس کرد، اینکه عابر خودش را در فضای شهری ببیند و حرکت کند، بُعد زیبایی در این مکان‌ها آن‌قدر مهم است که در رنگ‌آمیزی آن باید نظر جامعه‌شناسان، شهرشناسان و روان‌شناسان اعمال شود. طراحی مناسب فضا باعث افزایش زیبایی می‌شود و انگیزه بیشتری برای عبور عابران ایجاد می‌کند.
وی ادامه می‌دهد: نبود نور مناسب برای عابران پیاده در شب باعث شده است اغلب مردم از زیرگذر استفاده نکنند.  نور عمومی خیلی از زیرگذر‌های عابرپیاده زیاد است، اما از این موضوع در گذرگاه فجر غفلت شده است.
به گفته این کارشناس، زیرگذر‌های خاص نظیر فجر می‌توانند کاربرد چند منظوره داشته باشند یعنی هم امکان اشتغال‌زایی و هم پدافند غیرعامل را فراهم کنند.

تأسیسات از ضروریات است
عباسی یادآور می‌شود: هنگام احداث و طراحی پل‌ها باید به شرایط اقلیمی، چون باد و باران نیز توجه داشته باشیم اینکه گذرگاه باید با شیب مناسبی طراحی شود تا آب باران جمع  نشود و از طریق کانال به پایین هدایت شود. احداث کانال دفع آب‌های سطحی، تهویه مناسب و کانال مشترک و تأسیسات از ضروریات است. همچنین می‌توان با کاشت درخت شرایط را برای جذب آب در هنگام بارش شدید فراهم کرد.