چشمان نگران دنیا به فرجام نبرد در افغانستان

ارزیابی تازه‌ترین تحولات شکننده در همسایه شرقی؛ از سقوط گمرک‌های مرزی تا سفر‌های دیپلماتیک

کد خبر: ۷۳۷۱۴

تاریخ : ۱۹ تير ۱۴۰۰ - ۱۶:۵۸

نوشته

به گزارش شهرآرانیوز؛ پیشروی‌های نظامی اخیر طالبان در افغانستان و تحولات ناشی از آن، نه فقط برای ایران که در همسایگی با این کشور است، بلکه برای همه کشور‌های منطقه و جهان دارای اهمیت است؛ با این حال به نظر می‌رسد که ایران، از معدود کشور‌هایی است که تحولات روز‌های گذشته را مسئولیت پذیرانه دنبال می‌کند و به دنبال راه حل سیاسی و مسالمت آمیز برای تأمین صلح و امنیت در افغانستان است. مهم‌ترین شاهد این ادعا، برگزاری نشست بین الافغانی در تهران با حضور نمایندگان دولت مرکزی افغانستان و طالبان است.

راه حل سیاسی به جای نظامی

مذاکرات بین افغانی در تهران، به دنبال گفتگو‌های فشرده در روز‌های گذشته با صدور بیانیه‌ای مشترک، پایان یافت. در بخش‌هایی از بیانیه دو هیئت بین الافغانی نشست تهران، آمده است: «هیئت‌ها از مساعی و حسن نیت جمهوری اسلامی ایران در مورد تأمین صلح در افغانستان و مهمان نوازی‌های به عمل آمده ابراز امتنان می‌کنند. هر دو جانب با درک مشترک از خطرات ناشی از ادامه جنگ و صدمه‌ای که از آن متوجه سلامت کشور می‌شود، به توافق رسیدند که جنگ راه حل مسئله افغانستان نبوده و باید همه تلاش‌ها در جهت رسیدن به راه حل سیاسی و صلح آمیز توجیه شوند. طرف‌ها نشست تهران را فرصت و زمینه جدید برای تقویت راه حل سیاسی معضل افغانستان می‌دانند.»

سیدرسول موسوی، مدیرکل غرب آسیای وزارت امور خارجه ایران، درباره مذاکرات اخیر در تهران در صفحه توئیتر خود نوشت: ‏معتقدم نشست بین الافغانی تهران نشست موفقی بود. سند این ادعای من اعلامیه نشست است. دو طرف به شدت حمله به مکاتب، شفاخانه‌ها و تأسیسات عامه را محکوم کردند و نشست تهران را فرصت جدیدی برای تقویت راه حل سیاسی افغانستان دانستند.

عدم تجاوز به خاک دیگر کشور‌ها

حضور طالبان در تهران، اما تنها تلاش سیاسی و دیپلماتیک این گروه برای پیشبرد اهداف مد نظر خود در افغانستان نیست. توضیح آنکه هیئتی از گروه طالبان برای انجام مذاکره به مسکو سفر کرده است. این هیئت چهار نفره که سرپرستی آن با شهاب الدین دلاور است، در نشستی خبری شرکت کردند.

سرپرست هیئت طالبان در مسکو گفت: این اطمینان را خواهیم داد که گروه تروریستی داعش در افغانستان فعالیت نخواهد کرد، ضمن اینکه به خاک هیچ کشوری در همسایگی افغانستان تجاوز نخواهیم کرد. در فتوحات جدید طالبان، همسایگان ما در آرامش خواهند بود و جای نگرانی نیست؛ آماده رفع نگرانی کشور‌ها از طریق مذاکره هستیم. ما براساس اصول اسلامی و افغانی متعهد به حقوق اساسی همه مردم افغانستان از جمله حق آموزش هستیم. شهاب الدین دلاور افزود: همه نهادها، از بیمارستان‌ها تا ادارات دولتی، به کار خود ادامه می‌دهند؛ آماده همکاری با تمام مؤسسات جهانی برای انتقال کمک‌ها هستیم. ما به جهانیان درباره مبارزه با قاچاق مواد مخدر ضمانت می‌دهیم.

طالبان در همسایگی ایران

به موازات تلاش‌های سیاسی، طالبان همچنان به پیشرفت‌های نظامی خود در افغانستان ادامه می‌دهد. منابع خبری در استان هرات در غرب افغانستان اعلام کرده اند که گروه طالبان، گمرک مرزی «اسلام قلعه» در مرز با ایران را تصرف کرده اند. یکی از خبرنگاران مستقر در هرات افغانستان به «ایرنا» گفته است که طالبان پس از فرار نیرو‌های افغان و کارمندان گمرک، وارد گمرک این شهر شده اند. برخی رسانه‌های محلی هرات اعلام کرده اند که به دنبال درگیری نیرو‌های دولتی افغانستان و طالبان در گمرک نزدیک مرز ایران، مأموران دولتی افغانستان به خاک ایران پناه بردندو سربازان مستقر در گمرک اسلام قلعه افغانستان به سمت مرز ایران عقب نشینی کرده اند. همچنین پس از تصرف گمرک اسلام قلعه در مرز ایران ازسوی طالبان، منابع خبری از سقوط دومین گمرک مرزی افغانستان با ایران به دست طالبان خبر داده اند.

گمرک مرزی «ابونصر فراهی»، دومین گمرک مرزی با ایران است که اکنون در کنترل طالبان قرار دارد. ایران و افغانستان داری سه گمرک مرزی هستند که هم اکنون دو گمرک مرزی در کنترل طالبان است. اسلام قلعه ولایت هرات در نزدیک مرز مقابل دوغارون خراسان رضوی و بندر ابونصر فراهی در ولایت فراه افغانستان در مقابل مرز ماهیرود در خراسان جنوبی واقع است.

بی مسئولیتی غرب در برابر افغانستان

در شرایطی که بسیاری از تحلیلگران بین المللی، آبستن جنگ داخلی بودن افغانستان را در اثر حضور چندساله نیرو‌های خارجی در این کشور و نبود کمک مؤثر در تقویت صلح، امنیت و آرامش در این کشور می‌دانند، جو بایدن، رئیس جمهوری آمریکا، تازه‌ترین اظهار نظر خود درباره تحولات اخیر در افغانستان، گفت: عملیات نیرو‌های آمریکایی در افغانستان رسما روز ۳۱ اوت به پایان می‌رسد.

اولویت آمریکا، امنیت نیروهایش هنگام خروج از افغانستان است. این مسئولیت و حق خود مردم افغانستان است که درباره آینده و شیوه اداره کشورشان تصمیم بگیرند. یادآور می‌شود که پیش از این نیز ستاد فرماندهی مرکزی آمریکا در بیانیه‌ای اعلام کرده بود تا روز ۵ ژوئیه ۹۰ درصد نیرو‌های آمریکایی از افغانستان خارج شده اند. علاوه بر نیرو‌های آمریکایی، بریتانیایی‌ها نیز همه نیرو‌های خود را از افغانستان خارج می‌کنند. در آخرین اقدام قرار است نیرو‌های باقی مانده ناتو تا ۱۱ سپتامبر امسال افغانستان را ترک کنند.