گوشت ارزان‌تر می‌شود؟

شهرآرا دلایل شکاف قیمتی دام زنده و بازار را بررسی می‌کند

کد خبر: ۷۹۷۳

تاریخ : ۰۹ آبان ۱۳۹۸ - ۰۷:۳۸

نوشته

مسعود سلطانی - قیمت گوشت بعد از ۳ ماه سراشیبی، اکنون در محدوده ۷۵ تا ۸۵ هزار تومان ثابت شده است. بعد از تب و تاب ارز ۴۲۰۰‌تومانی برای واردات گوشت و فساد و مافیایی که در این بازار شکل گرفت، مسئولان دولت وقتی دیدند که ارز دولتی تأثیری بر مهار قیمت‌ها ندارد، بالاخره از تصمیم نخست خود منصرف شدند و جلو هدررفت منابع ارزی را گرفتند. اکنون بازار گوشت به ثبات رسیده، اما هنوز هیاهو در این بازار به صورت کامل فروکش نکرده است. پرورش دهندگان دام معتقدند که سود تولید آن‌ها به جیب دلال‌ها می‌رود و قیمت‌ها در بازار مصرف به شکل واقعی کاهش پیدا نکرده است.
بر اساس گزارش مرکز آمار ایران، مهرماه سال گذشته هر کیلوگرم گوشت گوساله به طور میانگین ۵۸‌هزار تومان قیمت داشت که این رقم در شهریور امسال به ۸۹ هزار تومان رسید. البته در مهر ماه قیمت گوشت گوساله کاهش یافته و به ۸۷ هزار تومان رسید. همچنین بر اساس اعلام سایت سازمان صمت خراسان رضوی، هم اکنون به صورت میانگین قیمت هر کیلوگرم گوشت گوساله در مشهد ۷۷ هزار و ۵۰۰ تومان است. نکته قابل توجه، اما نسبت قیمت دام زنده و گوشت در بازار است. مهر سال گذشته قیمت هر کیلوگرم گوساله زنده ۲۷ هزار تومان بود که این رقم در فروردین ۹۸ با رسیدن به ۳۵ هزار تومان به اوج خود رسید و بعد از آن کاهشی شد. بر این اساس، در شهریور امسال، کیلویی ۳۲‌هزار تومان و در مهر ۳۰ هزار تومان عرضه می‌شد. مقایسه قیمت‌ها نشان می‌دهد که سال گذشته تفاوت قیمت دام زنده و بازار حدود ۳۱ هزار تومان و این تفاوت در مهرماه امسال ۵۷ هزار تومان بوده است. هم اکنون نیز تفاوت قیمت گوساله زنده و گوشت عرضه شده در بازار کیلویی ۴۷ هزار تومان است. تولیدکنندگان دام عامل این شکاف قیمتی را دلال‌ها می‌دانند و می‌گویند که آن‌ها نمی‌گذارند قیمت گوشت بیش از این کاهش یابد. در این میان هر چند فعالان بازار افزایش هزینه‌های سربارمانند هزینه‌های کارگری، حمل و نقل و فروشگاه‌های عرضه کننده را دلیل شکاف قیمتی دام زنده و گوشت عنوان می‌کنند، اما تولیدکنندگان تاکید دارند که با توجه به کاهش قیمت دام زنده هنوز باید قیمت گوشت در بازار کاهش بیابد و افزایش هزینه‌های جاری فقط بهانه‌ای برای جلوگیری از ارزانی گوشت است. پیش از این، شهرآرا در گزارش‌هایی با عنوان «گوشت زیرساطور مافیا» در ۴ بهمن ۱۳۹۷ و «گرانی ناتمام گوشت» در ۲۱ فروردین ۱۳۹۸ به نقش واسطه‌ها در گرانی گوشت اشاره کرده و در آن‌ها هزینه‌های تمام شده گوشت را محاسبه کرده بود.

قیمت منطقی گوشت
با این حال، یک کارشناس دامپروری در گفتگو با شهرآرا می‌گوید: با توجه به کاهش ۲۰ تا ۳۰ درصدی قیمت خوراک دام و افزایش بارندگی ها، هزینه پرورش دام سبک و سنگین کاهش پیدا کرده است. علی رحمانی افزود: به عنوان مثال، قیمت هر کیلوگرم کنجاله سویا که سهم اساسی در خوراک دام دارد از ۳۷۰۰ تومان به ۲۴۰۰ تومان رسیده است؛ یعنی یکی از اقلام پرمصرف در خوراک دام، ظرف ۲ ماه گذشته، ۳۵‌درصد کاهش قیمت داشته است. او ادامه داد: در همین مدت، قیمت دام زنده حدود ۲۰ تا ۲۵ درصد کاهش یافته است. این نشان می‌دهد که دامداران از محل اختلاف کاهش قیمت خوراک دام و کاهش قیمت گوشت منتفع شده اند. رحمانی درباره قیمت گوشت گفت: با توجه به افزایش هزینه‌های تولید، عرضه گوشت با نرخ کمتر از ۷۵ هزار تومان برای تولیدکننده مقرون به صرفه نیست و فروش با نرخ‌های بالاتر مزیتی برای تولیدکننده داخل ندارد. این رقم در سایت تنظیم بازار هم اعلام شده است، اما قیمت برای مصرف کننده‌ای که گوشت ران یا راسته گوسفندی بدون چربی می‌خرد بیشتر است.

تأمین نقدینگی شرط ثبات بازار
عضو هیئت علمی گروه کشاورزی دانشگاه آزاد اسلامی مشهد نیز نبود نقشه راه را مهم‌ترین مشکل کشاورزی و دامپروری ایران دانست و گفت: در بازار، افرادی هستند که نقدینگی دارند. این‌ها در زمان مازاد تولید وارد بازار می‌شوند و با تأمین نقدینگی تولیدکنندگان محصولات آن‌ها را خریداری و به مرور روانه بازار می‌کنند. در حال حاضر که تولید دام با افزایش ۶۰ درصدی با مازاد روبه رو شده است، واسطه‌ها وارد بازار می‌شوند و دام را ارزان از دامداران خریداری و روانه بازار می‌کنند. این افراد با کاهش قطره چکانی قیمت گوشت سعی می‌کنند هم تقاضا در بازار را افزایش دهند و هم سود پولی را که وارد این کار کرده اند مستخرج کنند. دکتر علیرضا سوهانی افزود: بر این اساس، اگر دولت شرایطی را فراهم آورد که دامدار بدون نیاز به مراجعه به دلال‌ها بتواند نقدینگی مورد نیاز خود را تأمین کند، به طور حتمی، می‌تواند فعالیت دلال‌ها را کنترل کند. وی تأکید کرد: اکنون به دلیل نبود نقش راه برای تولید، در زمان‌هایی که مازاد تولید داریم، دلال‌ها با دامپینگ قیمت‌ها را کاهش می‌دهند و محصولات را ارزان‌تر خریداری و با قیمت دلخواه روانه بازار می‌کنند. در زمان التهاب بازار نیز با جوسازی، مدام بر قیمت مصرف کننده می‌افزایند.