نقش تأثیرگذار مشهد و خراسان‌ رضوی در دوران دفاع مقدس از نگاه آمار بنیاد شهید و امور ایثارگران

جنگ که شروع شد، مردان بسیاری تفنگ روی شانه گذاشتند، بند پوتین‌هایشان را محکم کردند و راه سوی جبهه‌های نبرد بردند تا گردی از خاک وطن، لگدکوب پای بیگانگان نباشد. گزارش پیش رو نقبی است بر همین مقاومت دلیرانه از نگاه آمار و ارقام که نقش خراسانی‌ها را در دوران دفاع مقدس به تصویر کشیده است.

کد خبر: ۸۱۵۱۱

تاریخ : ۰۲ مهر ۱۴۰۰ - ۰۷:۰۱

نوشته

هما سعادتمند | شهرآرانیوز - جنگ که شروع شد، مردان بسیاری تفنگ روی شانه گذاشتند، بند پوتین‌هایشان را محکم کردند و راه سوی جبهه‌های نبرد بردند تا گردی از خاک وطن، لگدکوب پای بیگانگان نباشد. ۸ سال کشور را پشت خاکریزها، تالاب‌ها و در بیابان‌های خط مقدم پناه‌دادن و زیر بمباران و خمپاره مقاومت‌کردن، حالا حاصلش شده برگ‌های پرافتخار دفتر دفاع مقدسی که فهرست نام‌های بسیاری از شهدا، جانبازان و آزادگان آن را زینت داده است. گزارش پیش رو نقبی است بر همین مقاومت دلیرانه از نگاه آمار و ارقام که نقش خراسانی‌ها را در دوران دفاع مقدس به تصویر کشیده است.

۲۵۰ هزار نیرو

تعداد نیرو‌های اعزامی از خراسان به جبهه‌های حق علیه باطل: ۲۵۰ هزار نیرو که ۷۰ درصدشان نیرو‌های مردمی بودند

۱۷ هزار و ۳۲۱ نفر

تعداد شهدای خراسانی

۳۰۹ نفر

تعداد شهدای جاویدالاثر خراسانی در دفاع مقدس

۳۸۰ نفر

تعداد سرداران شهید در خراسان‌رضوی

نخستین شهید دفاع مقدس در خراسان

سیدجلال توکلی، نخستین شهید دفاع مقدس استان، عضو نیروی هوایی ارتش بود که در ۳۱شهریور سال ۱۳۵۹ در بوشهر به شهادت رسید.

۷۱ هزار و ۱۶۰ نفر

تعداد ایثارگران خراسانی (حدودی)

رتبه استان خراسان در دفاع مقدس

استان خراسان‌ رضوی پس از تهران و اصفهان، رتبه ۳ کشور را به لحاظ تعداد شهدا، جانبازان و آزادگان دارد.

عملیات‌های مهمی که خراسانی‌ها در آن نقش محوری داشتند

شکست حصر آبادان: برابر اسناد و تصاویر برجای‌مانده، خراسانی‌ها در دوران دفاع مقدس در چند عملیات مهم نقش محوری ایفا کرده‌اند که عملیات ثامن‌الائمه (ع) شاخص‌ترین آن است. این عملیات که در راستای فرمان امام خمینی (ره) مبنی بر شکستن حصر آبادان صورت گرفت، توسط فرماندهی و ستاد لشکر۷۷ خراسان طرح‌ریزی، هدایت و اجرا شد؛ درحالی‌که ۱۰گردان پیاده سبک به استعداد ۲هزار و ۴۰۰نفر از سپاه پاسداران (نیرو‌های مردمی) در یگان‌های این لشکر به‌صورت ادغامی در این عملیات مشارکت داشتند؛ «تقویم اول خرداد را نشان می‌داد که از طریق ایستگاه‌های شنود و استراق‌سمع، خبر خوش‌حال‌کننده‌ای می‌رسد؛ اتومبیل سرهنگ احمد زیدان (فرمانده نیرو‌های عراقی مستقر در خرمشهر) در میان شهر به مین برخورد کرده و آتش گرفته بود. خبر می‌گفت او مرده و جسدش همچنان در میدان مین افتاده است. اگرچه سرهنگ خمیس مخیلف به‌سرعت جانشین احمد زیدان می‌شود، ولی سردرگمی و تضعیف روحیه بعثی‌ها در آن ساعت، فرصتی بود که باید غنیمت شمرده می‌شد.» همان روز وقتی عقربه‌های ساعت ۱۰:۳۰ را نشانه گرفتند، رزمنده‌ها سومین مرحله حمله را با رمز «یا محمدبن‌عبدا... (ص)» شروع کردند و زدند به خاکریز دفاعی دشمن.

«قرارگاه فتح» در ساعت ۳:۴۵ بامداد به جاده آسفالته خرمشهر به شلمچه رسید و رزمنده‌ها توانستند دشمن را به عقب برانند، اما پیش پای تعدادی از بچه‌های قرارگاه نصر، میدان متراکم مین نشسته و زمین‌گیرشان کرده بود. با اینکه هر چنددقیقه یک رزمنده مثل شاخه گلی می‌شکست و روی خاک می‌افتاد، کسی پای پایداری‌اش را پس نکشید. همین شد که ۴۵ دقیقه بعد، نیرو‌های دشمن در اطراف خرمشهر عقب نشستند. با این عقب‌گرد، عراقی‌ها ۲ دسته شدند و ارتباطشان با داخل شهر قطع شد. «قرارگاه فتح» توانست ساعت ۶:۱۵ صبح خرمشهر را محاصره کند. «قرارگاه فجر ۳» نیز به منطقه پل نو رسید و به طرف شط‌العرب پیشروی کرد. «قرارگاه فتح» هم به ساحل اروندرود دست یافت. بعد از این نیرو‌های دشمن که بر اثر حمله سریع و غافل‌گیرانه ایران دچار وحشت شدیدی شده بودند، نتوانستند واکنش مناسبی نشان دهند و در نهایت عقب نشستند. تعداد اسیران دشمن در این روز به ۲ هزار و ۸۳۰ نفر می‌رسد که در میان آن‌ها ۵۶ افسر نیز دیده می‌شوند. جالب است بدانید، این عملیات آن‌قدر مهم بوده که صدام‌حسین خودش برای رهبری عملیات به منطقه آمده بوده است که مجروح شده و نظامی‌های تحت فرمانش به‌سختی می‌توانند او را از آن محدوده خارج کرده و به خاک عراق بازگردانند.

احداث پل بعثت

علاوه بر شکست حصر آبادان، ازجمله اقدامات مهم جهاد سازندگی در قرارگاه کربلا که با مدیریت فرماندهان خراسانی انجام شد، احداث پل بعثت روی رود اروند در سال ۱۳۶۵ بود که با نصب ۶ هزار لوله کوچک و بزرگ در کف این رودخانه و در جهت جریان آب صورت گرفته بود. به گفته کارشناسان، ساخت این پل روی آن بخش از رود اروند که در طول شبانه‌روز ۴ بار جزرومد دارد، عملیات بسیار سختی بود، اما احداث آن، جابه‌جایی ادوات و نیرو‌های نظامی برای انجام عملیات والفجر ۸ را تسهیل و تسریع کرده است.

تعداد اسیران عراقی در عملیات شکست حصر آبادان:

۱۹ هزار و ۴۱۴ نفر.

شهدای لشکر ۷۷ خراسان در این عملیات

*سرهنگ دوم عظیم فاضلی، فرمانده گردان ۱۴۸ پیاده تیپ ۳ مشهد
*ستوان دوم شفیع ناظری
*ستوان دوم محمد رجب‌زاده
*استوار یکم گرگین ابراهیمی
*سرباز قربانعلی تیموری
*سرباز احمدرضا حقانی قنبرزاده
* سرباز سیدمحمد موسوی

تعداد جانبازان زن خراسان رضوی: ۸۲ نفر

تعداد جانبازان مرد خراسان رضوی: ۵۰۳۱۳ نفر

تعداد آزادگان خراسان رضوی: ۳۳۹۲ نفر

زن آزاده در خراسان رضوی: یک نفر

تعداد زنان شهید خراسان رضوی: ۱۰۱ شهید

تعداد جانبازان ۷۰ درصد خراسان رضوی: ۷۱۳ نفر

تعداد جانبازان ۷۰ درصد نخاعی خراسان رضوی: ۱۴۰ نفر

در ادامه بخوانید

روایت دلاورمردی‌های غواصان دلیر گردان یاسین لشکر ۲۱ امام رضا (ع)

روایتی از زندگی و مجاهدت‌های سردار شهید نورعلی شوشتری | مسیحِ بلوچستان

بازخوانی دیدگاه‌های اهالی شعر و ادب مشهد در بررسی و آسیب‌شناسی ادبیات دفاع‌ مقدس