رازهای سر به مهر پدر بمب هسته ای پاکستان

«عبدالقدیرخان»، پدر بمب هسته‌ای پاکستان که باعث تبدیل شدن این کشور به‌عنوان اولین قدرت اسلامی هسته‌ای شد، در ۸۶ سالگی درگذشت.

کد خبر: ۸۳۶۱۴

تاریخ : ۱۹ مهر ۱۴۰۰ - ۱۹:۱۱

نوشته

به گزارش شهرآرانیوز، این دانشمند هسته‌ای به‌دلیل تبدیل کردن کشورش به‌عنوان اولین قدرت هسته‌ای اسلامی در دنیا به‌عنوان یک قهرمان ملی در پاکستان شناخته می‌شد.

نقش عبدالقدیرخان در تقویت دفاع و بازدارندگی پاکستان

دکتر «عبدالقدیرخان»، پدر برنامه هسته‌ای پاکستان و یکی از بزرگ‌ترین دانشمندان جهان اسلام روز گذشته پس از بیماری طولانی‌مدت در اسلام‌آباد درگذشت. «شیخ رشید احمد»، وزیر کشور پاکستان با تایید فوت این دانشمند هسته‌ای اعلام کرد: دکتر عبدالقدیرخان از چند وقت قبل بیمار بود و اخیرا توانسته بود بیماری کرونا را شکست دهد.

«عبدالقدیرخان» در سال۱۹۳۶ در شهر بهوپال هند متولد شد و در سال۱۹۴۷ پس از استقلال پاکستان به همراه خانواده‌اش به پاکستان هجرت کرد. وی توانست در سال۱۹۶۷ از یک دانشگاه هلند در رشته مهندسی مدرک کارشناسی و پس از آن مدرک دکتری را از یکی از دانشگاه‌های بلژیک کسب کند. پس از آزمایش هسته‌ای هند، وی در ۵مه ۱۹۹۸ ریاست تیمی را برعهده داشت که توانست اولین بمب هسته‌ای پاکستان را با موفقیت مورد آزمایش قرار دهد و پاکستان را به اولین قدرت هسته‌ای در بین کشور‌های اسلامی مبدل سازد.

او همچنین بنیانگذار برنامه غنی‌سازی اورانیوم پاکستان محسوب می‌شود. یکی از بزرگ‌ترین برنامه‌های وی، برنامه غنی‌سازی اورانیوم برای پروژه ساخت بمب اتم پاکستان بود. او در سال۱۹۷۶ آزمایشگاه تحقیقاتی کاهوتا (KRL) در نزدیکی اسلام‌آباد را تاسیس و تا زمان بازنشستگی (سال۲۰۰۱ میلادی) به‌عنوان مدیرکل و محقق ارشد در آن مرکز مشغول کار‌های علمی و تحقیقاتی بوده است.مقامات پاکستانی با ابراز تاسف از مرگ بنیانگذار فناوری اتمی این‌ کشور، گفتند: عبدالقدیرخان نقش تاریخی و موثری برای تقویت قدرت دفاع و بازدارندگی پاکستان ایفا کرد. عبدالقدیر عنوان پدر بمب هسته‌ای پاکستان را یدک می‌کشید و برای اینکه کشورش را در عرصه هسته‌ای همتراز هند، رقیب سنتی پاکستان در جنوب آسیا کرد، موردستایش قرار می‌گیرد.

پشیمانی موساد از ترور نکردن دانشمند هسته‌ای پاکستان

دانشمندی که شبتای شاویت، فرمانده پیشین موساد، از ترور نکردن وی ابراز پشیمانی می‌کند و می‌گوید: یکی از بزرگ‌ترین پشیمانی‌های من این است که  چرا عبدالقدیرخان، دانشمند اتمی پاکستان در دوران او به دست موساد کشته نشد، چراکه معتقد بود عبدالقدیرخان در هسته‌ای شدن ایران به این کشور کمک کرده است.

همچنان که براساس مقاله‌ای که در روز ۱۴مارس ۲۰۱۰ در روزنامه واشنگتن‌پست چاپ شد، در این مقاله ادعا شده است که «عبدالقدیرخان موفق شد که نقشه ساختن بمب، قطعات سانتریفیوژ، چندین سانتریفیوژ پاکستانی، نقشه طراحی و ساخت سانتریفیوژ به‌علاوه لیست تهیه‌کنندگان تجهیزات اتمی را به دولت ایران بفروشد. به این دلیل خیلی‌ها معتقدند که بسیاری از سانتریفیوژهای ایرانی براساس طرح پاکستان ساخته شده‌اند.» هرچند مقامات ایران در همان زمان این موضوع را تکذیب و تاکید کردند که سانتریفیوژهای ایران کاملا بومی و ساخت داخل است. همچنان که امروز برنامه‌ریزی‌های تولید اورانیوم فلزی در ایران آغاز شده، سانتریفیوژهای IR2Mنصب شده و IR6 در حال ساخت هستند.هرچند عبدالقدیرخان در گفت‌وگو با خبرگزاری فرانسه این موضوع را رد کرد و در واکنش به این ادعاها  گفته بود: «این به‌کلی دروغ است و هیچ حقیقتی در آن وجود ندارد. به‌کلی چرت‌وپرت است.» اما بعد از انتشار گزارش‌هایی درباره فروش اطلاعات حساس هسته‌ای در بازار سیاه ازسوی عبدالقدیرخان در سال۲۰۰۴ میلادی، بازداشت خانگی او در ویلایی در اسلام‌آباد آغاز شد و سال‌های آخر زندگی خود را تحت محافظت شدید گذراند.سال‌ها بعد یعنی 1390، فاکس‌نیوز در برنامه‌ای نامه‌ عبدالقدیرخان به همسرش در سال 2003! و بازجویی از عبدالقدیرخان در زمان حبس خانگی منتشر کرد که در این نامه آمده است: «همسر عزیزم، شما می‌دانید که ما با چینی‌ها به مدت 15سال همکاری داشتیم و در آنجا یک کارخانه سانتریفیوژ راه انداختیم و چند هفته آنجا بودیم که به آن‌ها در راه‌اندازی کمک کنیم. آن‌ها هم به ما نقشه‌های سلاح هسته‌ای را به‌اضافه 50کیلوگرم اورانیوم غنی‌شده و 10تن UF6 طبیعی و پنج تن UF6 3% دادند و به ما در راه‌اندازی کارخانه UF6 رآکتور تولید پلوتونیوم و بازفرآوری کمک کردند! ما به لطف بی‌نظیر بوتو، یکسری از نقشه‌ها و برخی از قطعات (سانتریفیوژ) را به ایران دادیم. همچنین نام فروشندگان را به ایران دادیم.» نامه‌ای که بسیاری از رسانه‌ها در صحت آن شک کردند و هدف آمریکا از انتشار این اسناد را متهم کردن چین و پاکستان دانستند؛ افزون بر اینکه یک جوسازی هم علیه ایران کرده باشد. با‌وجوداین اما پدر برنامه اتمی پاکستان در سال1392 در گفت‌وگو با شبکه الجزیره انگلیسی درباره ادعای ساخت بمب هسته‌ای در ایران، گفت که این‌ها همه تبلیغات منفی کشورهای غربی است. وی تاکید کرده بود که «ایران عضوی از پیمان منع گسترش سلاح‌های هسته‌ای (NPT) است و آژانس بین‌المللی انرژی اتمی می‌تواند هر زمانی که بخواهد بازرسی را برای بررسی تاسیسات هسته‌ای به ایران بفرستد؛ بنابراین سوالی درباره برنامه هسته‌ای ایران باقی نمی‌ماند و این موضوع مثل روز روشن است. این‌ها همه تبلیغات منفی است.» عبدالقدیرخان در همین مصاحبه به‌اشتباه آمریکا و تبلیغاتش درباره وجود سلاح‌های کشتارجمعی در عراق اشاره می‌کند و می‌گوید: «کالین پاول (وزیر امورخارجه اسبق آمریکا) به سازمان ملل رفت و تصاویری از سلاح‌های کشتارجمعی در عراق نشان داد اما پس از آن به‌خاطر اشتباه خود عذرخواهی کرد.»

فناوری کره‌شمالی پیشرفته‌تر از پاکستان

هرچند غرب عبدالقدیرخان را به فروش تجهیزات هسته‌ای به ایران، لیبی و کره‌شمالی و همچنین ایجاد سوپرمارکت هسته‌ای متهم کرده بودند، اما او در شهریور 96، ضمن تعریف و تمجید از میزان توانایی هسته‌ای کره‌شمالی، درعین‌حال هرگونه کمک هسته‌ای اسلام‌آباد به پیونگ‌یانگ در گذشته را کاملا رد کرد. این دانشمند پاکستانی یک روز پس از اقدام جنجالی کره‌شمالی مبنی بر انجام آزمایش بمب هیدروژنی به‌عنوان آزمایش ششمین و قدرتمندترین بمب هسته‌ای این کشور، گفت که وی در گذشته دو بار به کره‌شمالی درخصوص برخی برنامه‌های موشکی سفر کرده و در این سفرها متوجه شده است که پیونگ‌یانگ امکانات هسته‌ای به‌مراتب بهتری نسبت‌به پاکستان دارد. (این درحالی است که عبدالقدیرخان به گفته خود هرگز پای خود را در خاک ایران نگذاشته بود). او همچنین تاکید کرده بود دانشمندان هسته‌ای کره‌شمالی بسیار توانمند هستند و بیشتر آن‌ها دانش‌آموخته دانشگاه‌های روسیه هستند. عبدالقدیرخان همچنین درباره برخی ادعاها مبنی بر اینکه پاکستان در زمان ریاست وی بر سازمان انرژی اتمی این کشور، به بخش هسته‌ای کره‌شمالی کمک کرده است، این موضوع را به‌شدت تکذیب کرده و گفت: این موضوع از اساس غلط است. کره‌شمالی از فناوری به‌مراتب پیشرفته‌تری نسبت‌به پاکستان برخوردار است اما پاکستان همچنان همان فناوری متعارف و قدیمی را در اختیار دارد. او همچنین به دیدارها و مذاکرات هسته‌ای کره‌شمالی و آمریکا هم واکنش نشان داده و معتقد بود که دیدار کیم و ترامپ نتیجه‌ای در برندارد. گفتنی است اخیرا پاکستان متعهد به مشارکت در تلاش‌های جهانی برای عدم اشاعه هسته‌ای شده است و رهبران سیاسی و نظامی پاکستان تاکید کردند که به‌عنوان یک کشور هسته‌ای مسوولیت‌پذیر هستند.

چرا پاکستان به سمت هسته ای شدن رفت

پیر محمد ملازهی، در گفت‌وگو با خبرنگار« صبح نو» درباره جایگاه عبدالقدیرخان در پاکستان اظهارداشت: با روی کار آمدن بی نظیر بوتو که منتهی بود به استقلال بنگلادش، مهم‌ترین  مساله ای که در پی این تحولات نظر مقامات پاکستان را به خود جلب کرد ضعف نظامی این کشور در مقابل هند بود. به همین منظور، بی نظیر بوتو در صدد جبران این ضعف برآمد و دستور داد تمام پاکستانی هایی که در گوشه و کنار دنیا در زمینه
هسته ای فعالت می کنند را شناسایی کنند. در همین فرایند عبدالقدیر خان مورد توجه دولت قرار گرفت و به پاکستان رفت و شروع کردند به تحقیقات هسته ای  که در نهایت در سال 1998 پاکستان آزمایش هسته ای انجام داد.

وی با بیان اینکه مردم پاکستان عبدالقدیر خان را به عنوان قهرمان ملی می شناسند، گفت: او با این قدرت هسته ای توانست ضعف پاکستان در مقابل هند را از بین ببرد و توانست یک توازن هسته ای ایجاد کند و امروز این کشور بازدارنگی قوی در مقابل هند دارد بنابراین تمام مردم و گروه‌های اسلامی پاکستان او را قهرمان ملی می دانند. با درگذشت عبدالقدیرخان رازهای زیادی درباره برنامه اتمی پاکستان سر به مهر، باقی مانده است.

منبع: صبح نو