سخنگوی سازمان انرژی اتمی در نشست خبری:

تجربیات تلخی از خرابکاری هسته‌ای داریم که اجازه تکرار چنین اتفاقاتی را نخواهیم داد

سخنگوی سازمان انرژی اتمی ممانعت از ورود یکی از بازرسان آژانس به سایت نطنز را بر اساس پادمان عنوان کرد و گفت: ما تجربیات تلخی از خرابکاری هسته‌ای داریم که موجب شده سیستم کنترلی محکمی داشته باشیم و اجازه تکرار چنین اتفاقاتی را نخواهیم داد.

کد خبر: ۸۵۸۹

تاریخ : ۱۸ آبان ۱۳۹۸ - ۱۲:۱۴

نوشته

به گزارش شهرآرانیوز، بهروز کمالوندی امروز شنبه و پس از بازدید خبرنگاران از مجتمع غنی‌سازی شهید علیمحمدی (فردو) در نشست خبری گفت: در گام چهارم بنا به دستور رئیس‌جمهوری و رئیس شورای عالی امنیت دستور داده شد به ۱۰۴۴ سانتریفیوژ مستقر در فردو گازدهی شود.
وی افزود: این ماشین‌ها فعالند و محصولات آن‌ها نمونه‌گیری شده و از آژانس خواسته شده این محصولات را اندازه‌گیری کند. پیش بینی ما این است که بازرسان فردا نمونه‌ها را تایید و راستی آزمایی کنند.

سخنگوی سازمان انرژی اتمی اضافه کرد: از ۱۸ اردیبهشت چهار گام در کاهش تعهدات برداشته شده است و این علیرغم فرصت یک‌ساله ایران به طرف مقابل برای انجام اقدامات‌شان بوده است.

وی با اشاره به عدم اجرایی شدن اینسکتس و spv از سوی اروپایی‌ها اظهارداشت: گام اول کاهش تعهدات ایران درباره ذخایر اورانیوم غنی‌سازی و آب سنگین بود که ما از آن عبور کردیم. در گام دوم هم از سقف غنی سازی ۳.۶۷ درصد عبور کرده و اعلام کردیم میزان غنی‌سازی افزایش داده ایم.

اگر لازم شد به طراحی قبلی راکتور اراک برمی‌گردیم

کمالوندی با بیان اینکه این اقدامات بنا به تصمیمات شورای عالی امنیت ملی انجام می‌شود، گفت: در مورد راکتور اراک اعلام کردیم اگر طرف مقابل اقدامات فوری انجام ندهد، به راکتور قبلی برمی‌گردیم. طرف مقابل هرچند تلاش‌هایی کرده‌اند، اما هر از چندگاهی تحت فشار آمریکا قرار می‌گیرند.
سخنگوی سازمان انرژی اتمی یادآورشد: در گام سوم بند‌های ۳۲ تا ۴۳ در مورد تحقیق و توسعه کنار گذاشته شد. وقتی طرف مقابل وظایف خود را انجام نداد توسعه ماشین‌های پیشرفته را در دستورکار قرار دادیم و گفتیم از پسماند هسته‌ای هم استفاده کنیم.

وی با بیان اینکه در حال حاضر بر روی ۱۵ ماشین (سانتریفیوژ) کار می‌کنیم، اظهارداشت: گام چهارم از ۱۵ آبان بنا به دستور رئیس‌جمهور به سازمان انرژی اتمی اجرایی شد و با وجود متخصصان و دانشمندان ورزیده‌ای که در سایت‌های ما فعالند، این اقدامات در کمتر از یک روز انجام شد.

کمالوندی افزود: در فردو مواد هسته‌ای وجود نداشت و قرار بود براساس برجام مواد هسته‌ای در فردو نباشد. اما چند روز قبل دو تن uf ۶ به فردو منتقل شد که این دو تن از پسماند‌های موجود در نطنز بود که خود دارای پیام است.
سخنگوی سازمان انرژی اتمی گفت: غنی‌سازی از پسماند از مواد طبیعی سخت‌تر و بهتر است. ما اکنون ۲۵ تن پسماند داریم که دو تن از سایت نطنز به فردو منتقل شده است.

وی اظهار داشت: در مورد راکتور آب سنگین اراک یا خنداب گفتیم که در صورتی که‌آن‌ها اقداماتی انجام ندهند، امکان برگشت قدیمی وجود دارد. چون آن‌ها وظایفی دارند و باید بر اساس بند‌های مختلف به خصوص ۱۴ و ۱۵ کمک کنند بازسازی و مدل سازی راکتور انجام شود.
سخنگوی سازمان انرژی اتمی گفت: یک قرارداد یا سند رسمی امضا شد در آن تعهد کردند سند رسمی بدهند حتی کمک مالی بدهند منتها در این زمینه هم تعلل داشتند که ما در گزارشات مختلف هم این را گفتیم

سخنگوی سازمان انرژی اتمی یادآور شد: اگر چه طرف ما در پروژه اراک چین است و چین تلاش خوبی کرده، اما هر از چندگاهی چین و کشور‌هایی که می‌خواهند در این زمینه کار کنند از سوی آمریکایی‌ها تحت فشار هستند از این رو اگر لازم شد به نوع راکتور قبلی برمی‌گردیم.

کمالوندی با بیان اینکه در گام سوم بود بند‌های ۳۲ تا ۴۳ برجام در مورد تحقیق و توسعه را کنار گذاشتیم، گفت: درست است که یک محدودیت‌های زمانی داشتیم، اما محدودیت زمانی بر اساس برنامه ایده آل بود که زمان کافی برای توسعه ماشین‌های پیشرفته داشته باشیم، ولی وقتی طرف مقابل وظایف خود را انجام نداد ما گفتیم که این کار می‌تواند به سرعت انجام شود و از انواع ماشین‌های پیشرفته استفاده شود.

وی در بخش دیگری از این نشست گفت: وقتی محصولی به دست می‌آید آن‌را با پسماند دوباره مخلوط می‌کنند. در این مرحله گفتیم این تولید را مخلوط نمی‌کنیم و با توجه به این سقف ۳۰۰ کیلو اورانیوم را قبول نداریم، آن را به ذخایر خودمان اضافه می‌کنیم.

کمالوندی خاطرنشان کرد در حال حاضر بر روی ۱۵ نوع ماشین پیشرفته در حال کار کردن هستیم اگر چه ماشین‌های مهم ما IR ۶ و IR ۸ و اخیرا هم IR ۹ با ظرفیت بسیار بالا ۵۰ سو هستند، اما ماشین‌هایی بینابین این‌ها هم هست که خود آن‌ها اصلاحا به ماشین‌های کریتیکال و سابکریتیکال تقسیم می‌شوند.
سخنگوی سازمان انرژی اتمی اظهارداشت: در واقع عمده این ماشین‌های پیشرفته کریتیکال هستند، اما ماشین‌های سابتریکال هم تفاوت‌هایی به لحاظ فنی دارد و در عین حال مزایایی هم دارد که به سرعت می‌تواند تولید و به کار گرفته شود و حساسیت ماشین‌های پیشرفته را ندارد و می‌تواند به ظرفیت تولید کمک کند.

برای غنی سازی در فردو باید ۱۱ سال صبر می‌کردیم

کمالوندی در ادامه درباره انتقال سیلندر حاوی یو اف ۶ به فردو گفت: قرار بود تا ۱۵ سال غنی سازی در فردو صورت نگیرد که عملا چهار سال از این زمان گذشته است و ما باید ۱۱ سال صبر می‌کردیم تا غنی سازی کنیم و به فردو مواد هسته‌ای بیاوریم، اما این کار از چند روز پیش با انتقال یک سیلندر از سایت علی احمدی روشن حاوی حدود دو هزار کیلو هگزافلوراید شروع شد.
سخنگوی سازمان انرژی اتمی اضافه کرد: دلیل آوردن این گاز از نطنز بعد جغرافیایی بود که چند ساعت وقت هم صرفه جویی می‌کردیم دلیل دوم تولید پسماند‌ها بود که کار غنی سازی بر مواد طبیعی بهتر است الان ۲۵ تن از این پسماند داریم که دو تن را به فردو منتقل کردیم و مابقی هم می‌تواند مورد استفاده قرار گیرد.

از بند۴۴ برجام عبور کردیم

سخنگوی سازمان انرژی اتمی در بخش دیگری از این نشست با بیان این که پایدارسازی و آنالیز مواد تولید شده مراحل بعدی هستند، گفت: ما در گام چهارم، از بند ۴۴ عبور کردیم. در این فردو به یک مرکز پیشرفته باید تبدیل می‌شد. در این چارچوب مرکز ملی خلاء در این مرکز ایجاد و ایزوتوپ‌های پایدار را در اینجا دنبال کردیم.

وی خاطرنشان کرد: فردو دو بال دارد که در یک بال آن، ماشین‌ها جمع‌آوری شدند که در صورت استقرار ماشین‌های جدید از سانتریفیوژ‌های نسل جدید استفاده می‌کنیم.

به گفته کمالوندی دو آبشار از ۱۰۴۴ ماشین که ۱۴۴ تایی هستند قرار نیست گازدهی شوند این‌ها مختص به ایزوتوپ‌های پایدار هستند که در آن از تکنولوژی پیشرفته غیرسانتریفیوژی استفاده می‌شود. خوشبختانه در جداسازی مواد سبک در جایگاهی خوبی در جهان برخوردار هستیم.

امیدواریم به کاهش تعهدات دیگری نیاز نباشد

سخنگوی سازمان انرژی اتمی اظهارداشت: اکنون ظرفیت غنی‌سازی ما با نسل‌های جدید ۸۶۰۰ سو است که با اضافه شدن فردو این ظرفیت به ۹۵۰۰ سو می‌رسد زمان از این به بعد به سود ماست و هم ماشین‌های ما پیشرفته‌تر می‌شود و هم میزان ذخایر ما افزایش می‌یابد.

کمالوندی گفت: ما قصد عبور از تعهدات‌مان را نداشتیم و آن‌ها را رعایت می‌کردیم، اما به دلیل عدم تعادل میان تکالیف و حقوق و داده‌ها و گرفته‌ها که تصمیم گرفتیم از تعهدات‌مان کم کنیم تا این توازن برخودار شود. امیدواریم به کاهش دیگری نیاز نباشد و طرف مقابل اقدامات و تعهداتش را انجام دهد.

وی اضافه کرد: آنچه مربوط به سازمان انرژی این بوده که تعهدات ما مشکل‌زا نباشد و خدشه‌ای به صنعت هسته‌ای وارد نشود. با این نگاه وارد مذاکرات شدیم و تصمیم عدم خدشه به آن بود و امروز هم مشاهده می‌کنید به سرعت برگشتیم و صنعت هسته‌ای شاداب است.

سخنگوی سازمان انرژی اتمی گفت: فردا بتن‌ریزی را برای نیروگاه دوم بوشهر داریم که حداقل دو سال وقت می‌برد. این پیام خوبی به دنیل منعکس می‌کند و آن، این است که علیرغم فشار آمریکا و تحریم‌هایی که شد - حتی نظام ایمنی را هم تحریم کردند - کار می‌کنیم که تا ۱۴۰۴ به مدار وارد می‌شود و بعد از آن، نیروگاه سوم شروع می‌شود.

تجارب تلخی از خرابکاری هسته‌ای داریم

کمالوندی در بخش دیگری از این نشست گفت: در چند روز اخیر اتفاقاتی در مورد یک بازرس رخ داد که مجبور شدیم او را به نطنز راه ندهیم و اعتبارنامه وی را لغو کنیم. در هنگام ورود، آلارم هشدار داد که نشان از آغشته بودن به مواد یا همراه بودن مواد با وی بود. گزارش آن از طریق غریب آبادی ارایه شد و فکر می‌کنیم همه به غیر از آمریکا و رژیم صهیونیستی و چند کشور دیگر قانع شدند. گفته ایم اگر لازم شد مدارک و حتی فیلم آن را ارائه خواهیم کرد.
وی با بیان اینکه آژانس در قبال یادداشت ما گفته آماده همکاری است، تصریح کرد: اقدام ما براساس پادمان بوده است. ما تجربیات تلخی به خاطر خرابکاری هسته‌ای داریم که موجب شده سیستم کنترلی سفت و سختی داشته باشیم و اجازه تکرار آن را نخواهیم داد. این کنترل‌ها بخاطر آن است که اتفاقی برای این صنعت رخ ندهد.

فردا بتن ریزی نیروگاه بوشهر آغاز می‌شود

سخنگوی سازمان انرژی اتمی در ادامه از شروع مرحله بتن ریزی نیروگاه دوم بوشهر خبر داد و گفت: فردا روز مهمی است و ما مرحله بتن ریزی برای نیروگاه دوم بوشهر آغاز می‌کنیم. کسانی که از کار نیروگاهی اطلاعات دارند، می‌دانند بتن ریزی یعنی حداقل دو سال کار. غیر از دوره زمانی مذاکرات که حتی اگر این مذاکرات بین دو طرفی باشد که با هم مشکلی نداشته باشند، معمولا یک الی دو سال زمان می‌برد. پس از آن از زمان اجرایی قرارداد نیز حداقل دو سال زمان می‌برد تا یک نیروگاه به مرحله بتن ریزی برسد.
کمالوندی گفت: امروز در کشور ما این اتفاق رخ داده است و پیام خوبی به دنیا مخابره می‌کند که علی رغم همه فشار‌ها و ممانعت‌های آمریکا که حتی تحریم نیروگاه بوشهر را تحریم کرده بودند ما به راه خود ادامه می‌دهیم.
وی خاطرنشان کرد: آمریکایی‌ها حتی مرکز نظامی ایمنی بوشهر را که کارکردی مانند آتش نشانی دارد را تحریم کردند. مگر می‌شود در کشور آتش نشانی آن را تحریم کرد؟ آن‌ها حتی شرکتی را هم که رادیو دارو تامین می‌کند را هم تحریم کرده اند.
کمالوندی با اشاره به این که نیروگاه دوم تا سال ۱۴۰۴ به تولید خواهد رسید و به مدار شبکه متصل می‌گردد گفت: دو سال بعد از شروع تولید در نیروگاه دوم، نیروگاه سوم احداث خواهد شد. به عبارتی از فردا که بتن ریزی نیروگاه دوم شروع می‌شود، وارد فاز صفر ساخت نیروگاه سوم خواهیم شد.
سخنگوی سازمان انرژی اتمی همچنین ممانعت از حضور بازرس آژانس بین المللی انرژی اتمی در سایت نظنر منتشر شده است، اشاره کرد و گفت: ما اجازه ورود این بازرس را به سایت نطنز ندادیم و همینطور اعتبارنامه اش را نیز لغو کردیم. این مسائل را طی یادداشت‌هایی به آژانس اعلام شد.

اگر لازم باشد اسناد و گزارش‌ها درباره موضوع ممانعت از ورود بازرس آژانس را ارائه می‌کنیم

وی خاطر نشان کرد: این اتفاق در نتیجه اعلام سیستم‌های کنترلی ما مبنی بر این که بازرس مورد بحث آلوده به مواد است رخ داد. حال یا این فرد آغشته به مواد بود، یا موادی همراهش داشت. به هر حال گزارش کاملی را آقای غریب آبادی در شورای حکام مطرح کردند و به نظر ما اعضا هم متقاعد شدند. البته از آمریکا، رژیم صهیونیستی و احتمالا یکی دو کشور حاشیه خلیج فارس باید بگذریم. اما بقیه متوجه شدند که یک گزارش جامع، منطقی و مستدل است. البته اسنادش هم موجود است و اگر لازم باشد ما اسناد و حتی فیلم‌هایی مربوطه را می‌توانیم ارائه دهیم تا ثابت شود حرف ما بر اساس منطق است.
کمالوندی با اشاره به تلاش عده‌ای برای سوء استفاده از این مسئله برای طرح اتهام عدم پایبندی ایران به مصونیت بازرسین آژانس گفت: در یادداشت ارسالی گفته ایم که براساس ماده ۲۱ بخش ۶ موافقتنامه پادمانی، اصل مصونیت دارای یک محدودیتی‌هایی است و به عنوان مثال مسائل شخصی و غیر ماموریتی راه شامل نمی‌شود. همچنین ماده ۲۳ بخش ۸ همین موافقنامه نیز می‌گوید این مصونیت فقط برای انجام ماموریت است؛ بنابراین نباید آن را مطلق و نامحدود دانست.
سخنگوی سازمان انرژی اتمی تصریح کرد: اگر چه ما به مصونیت احترام گذاشتیم، اما اقداماتی که انجام شد بر اساس این مواد موافقتنامه است. چرا که در این موافقتنامه از یک طرف به مصونیت اشاره شده است و از طرف دیگر حقوق کشور‌ها و وظایف آژانس را می‌گوید. نمی‌شود فقط از کشور‌های عضو توقع رعایت مفاد موافقتنامه را داشت و از مامور و آژانس توقعی نداشت.
کمالوندی اضافه کرد: در ماده ۲۶ بخش ۸ آمده است سوء استفاده از مصونیت نباید انجام شود یا ماده ۶ بخش ۲۲ درباره ضرورت همکاری آژانس با کشور‌های عضو در تحقیقات سخن گفته می‌شود. یا براساس الف-۱ ماده ۱۲ منشور یا اساسنامه آژانس، همچنین ماده ۴-ج ماده موافقنامه جامع CSA که مطابق با آن آژانس در مقابل اجرای قواعد ایمنی و سلامت HSE موظف است که همه تدابیر را هم خودش و هم بازرسین آن رعایت کنند.
وی تاکید کرد: بنابراین اگر تردیدی یا مشکلی وجود داشت که این احتمال را ایجاد می‌کرد که برای ایمنی افراد و تاسیسات مشکلاتی را ایجاد کند، این حق اعضا هست که جلوگیری بکنند. ما هم در یادداشت خود به آژانس بین المللی انرژی اتمی گفتیم که این مورد نیاز به تحقیقات بیشتر دارد و آژانس هم در پاسخی که به یادداشت ما داده است، اعلام کرد حاضر است در این زمینه به ما کمک کند.

سخنگوی سازمان انرژی اتمی در پاسخ به این سوال که چه زمانی از مرحله تحقیق درباره ایزوتوپ وارد فاز اجرایی می‌شویم؟ گفت: این پروژه سه مرحله داشت که دو مرحله آن تقریبا تمام سده است. الان در حال مذاکره برای قرارداد هستیم که زنجیره تولید ایزوتوپ‌های راه بیفتد.
کمالوندی افزود: هفته قبل هیات کارشناسی از روسیه در ایران حضور داشت و حدود یک ماه بعد قرارداد آن بسته می‌شود تا وارد فاز عملیاتی شویم. اکنون در وضعیتی هستیم که بدون روس‌ها هم می‌توان کار را انجام دهیم، اما ترجیح همکاری با روسیه است، چون همکاری خوبی در مسائل فنی و سیاسی با ایران داشته و ثانیا تجربیات خوبی هم در این باره دارد.
سخنگوی سازمان انرژی اتیم خاطرنشان کرد: ۱۵۰ نوع ایزوتوپ پایدار وجود دارد و ما می‌خواهیم ۱۱ نوع ایزوتوپ پایدار تولید کنیم.

وی در پاسخ به ایرنا در خصوص حضور چند هفته پیش هیات انگلیسی در تهران و همکاری این کشور در بازطراحی راکتور اراک و اینکهآیا ممکن است به راکتور قبلی برگردیم؟ گفت: در اجلاس عمومی آژانس با اتحادیه اروپا و چین تاکید کردیم که سرعت (بازطراحی راکتور) باید بیشتر شود.
کمالوندی با اشاره به سنگ اندازی آمریکایی‌ها در این پروژه گفت: چینی‌ها تحت فشار بودند، اما الان همکاری بیشتر شده است. در دولت قبلی همکاری فنی آمریکا خوب بود، اما با آمدن ترامپ، این همکاری قطع و اکنون آن‌ها سنگ‌اندازی می‌کنند. در قطعنامه ۲۲۳۱ هم گفته شده به فرض از بین رفتن برجام، همکاری برای بازطراحی اراک ادامه یابد.
سخنگوی سازمان انرژی اتمی گفت: اکنون هرچند مجوز‌هایی می‌دهند، ولی به چینی‌ها گفتیم به مجوز آمریکا توجه نکرده و منتظر آن‌ها باقی نمانند.
وی با بیان این که هیات انگلیسی در مسائل فنی نسبتا خوب عمل می‌کند، گفت: چند روز دیگر هیاتی از ایران به چین خواهد رفت. قرارداد اراک قرارداد تیپ نیست؛ از ابتدا هم گفتیم طراحی از ما، بازبینی از شما. ساخت از ما و نظارت با شما. قرارداد‌ها اکنون مهمتر و بلندمدت‌تر شده و زمینه انعقاد آن‌ها فراهم شده است.
کمالوندی افزود: خرید هم در برنامه است هرچند ممکن کشور‌ها یا شرکت‌های اروپایی نخواهند همکاری کنند در حالی که طرف مقابل متعهد به همکاری و ارائه تجهیزات شده‌اند. علیرغم گلایه ما از چینی‌ها که که در مقطعی کار کند شده بود، هم اکنون آن‌ها در حال همکاری هستند.

منبع: ایرنا