درباره کتاب و مستند «پرده دوم، خاطرات شفاهی محمدرضا شرکت توتونچی»

پردیس سینمایی هویزه روز یکشنبه ۱۶ آبان میزبان مراسم رونمایی از کتاب و مستند «پرده دوم» بود. آثاری که خاطرات محمدرضا شرکت توتونچی معروف به رضا توکلی را روایت می‌کند.

کد خبر: ۸۷۲۴۱

تاریخ : ۱۸ آبان ۱۴۰۰ - ۱۰:۳۵

نوشته

شکیبا افخمی‌راد | شهرآرانیوز - پردیس سینمایی هویزه روز یکشنبه ۱۶ آبان میزبان مراسم رونمایی از کتاب و مستند «پرده دوم» بود. آثاری که خاطرات محمدرضا شرکت توتونچی معروف به رضا توکلی را روایت می‌کند. توتونچی که او را «عزت‌شاهی» مشهد هم می‌نامند، از مبارزان و زندانیان سیاسی دوران پهلوی است که در تهران و مشهد فعالیت‌های انقلابی داشته و دو بار نیز در دوران طاغوت به زندان افتاده‌است.

در مراسمی که با حضور جمعی از فعالان فرهنگی و علاقه‌مندان در سالن شماره یک سینما هویزه برگزار شده بود، در ابتدا مستند «پرده دوم» ساخته علیرضا باغشنی با حضور رضا توکلی و خانواده‌اش اکران شد. بعد از پایان این فیلم هم از کتاب «پرده دوم» که پیش از این در بازار نشر منتشر شده بود، رونمایی شد. تحقیق این کتاب برعهده نوید ظریف کریمی و محمد باقری بوده و تدوین آن هم از سوی نوید ظریف کریمی انجام شده است.

ضرورت ثبت خاطرات

وحید جلیلی، مدیر دفتر مطالعات جبهه فرهنگی انقلاب اسلامی در این مراسم با ابراز تأسف از ناگفته و نانوشته ماندن بسیاری از برگ‌های تاریخ انقلاب اسلامی و مبارزات مؤمنانه انقلابیون بعد از گذشت بیش از ۴۰ سال از پیروزی انقلاب اسلامی گفت: امیدواریم آثار تولیده شده جدا از پیامی که خودشان انتقال می‌دهند بتوانند انگیزه برای نسل جدید نویسندگان، فیلم‌سازان و هنرمندان باشند تا با مغتنم شمردن فرصت بخش‌های ناگفته، تاریخ انقلاب را ثبت و بازگو کنند.

به نظر او در سال‌های آینده ارزش این خاطرات ثبت شده بیشتر به چشم خواهد آمد. جلیلی با یادآوری مبارزانی که بدون ثبت شدن یک خط از خاطراتشان از میان ما رفته‌اند گفت: اگر کسانی را می‌شناسید و حماسه‌هایی را سراغ دارید که بازگو نشده‌اند دست به کار شوید و یا دیگران را مطلع کنید تا به آن‌ها بپردازند.

مدیر دفتر مطالعات جبهه فرهنگی انقلاب اسلامی نیم قرن اخیر را پرحماسه‌ترین و پرقهرمان‌ترین دوره جامعه ایران در تاریخ چند هزارساله‌اش خواند و گفت: ما به یک نهضت تولید محتوا در این باره نیازمندیم تا حماسه‌ها و قهرمان‌ها را ثبت کند.

به گفته او تولید کتاب و مستند مرحله اول کار است و باید از دل آن‌ها، آثار رسانه‌ای و هنری مختلفی ایجاد شود و نه تنها به دست مخاطبان در سطح ملی بلکه در سطح منطقه‌ای و جهانی برسد.

جلیلی خاطرنشان کرد: انقلاب ما در مقایسه با بسیاری از انقلاب‌هایی که از لحاظ غنای معرفتی و حضور مردمی با ما خیلی فاصله دارند به‌خوبی بازنمایی و معرفی نشده و متأسفانه در سطوح جهانی یکی ار مهجورترین انقلاب‌هاست.

او درحاشیه این مراسم نیز در گفتگو با شهرآرا با ابراز خرسندی از برگزاری مراسم برای رونمایی از کتاب و مستند «پرده دوم» بیان کرد: این اتفاق قطره‌ای از یک دریا بود و ما ده‌ها و صد‌ها روایت ناگفته‌ای داریم که همچنان ۴۰ سال بعد از پیروزی انقلاب اسلامی در سینه صاحبانشان باقی مانده و بازگو نشده‌اند.

جلیلی دهه پیش رو را دهه طلایی برای ثبت خاطرات دانست و یادآور شد: شاید ما فقط در ده سال آینده فرصت ثبت خاطرات و حماسه‌ها را داشته باشیم. فرصتی که اگر از دست برود باعث از بین رفتن بسیاری از گنجینه‌های معرفتی می‌شود.

او همچنین ابراز امیدواری کرد که رسانه‌های گوناگون، عناصر و مدیران فرهنگی درباره گنجینه‌های عظیم معرفتی احساس دغدغه و مسئولیت بیشتری کنند.

کاری برای انقلاب و اسلام

علیرضا باغشنی کارگردان مستند «پرده دوم» درباره چگونگی شکل‌گیری این پروژه به شهرآرا توضیح داد: حاج‌آقا توکلی یک از سوژه‌های برنامه تلویزیونی به نام «وقت سحر» با محوریت مبارزان سیاسی قبل از انقلاب اسلامی ایران بود که من مشغول ساختش بودم. آن زمان که داشتم مصاحبه‌های این کار را می‌گرفتم، احساس کردم باید برای رضا توکلی برنامه ویژه‌تری ساخته شود. از همان زمان با او صحبت کردم و بعد از آن دفتر مطالعات جبهه فرهنگی هم پای کار آمد و مستند ساخته شد.

او با اشاره به مدت زمان سه‌و‌نیم ساله‌ای که برای ساخت این مستند صرف شده یادآور شد: ما از سال ۹۷ کار را شروع کردیم، اما به دلیل کرونا و شرایط خود حاج‌آقا مستند کمی با تأخیر ساخته شد. در واقع عمده تصویربرداری‌های ما باآغاز همه‌گیری کرونا هم‌زمان شد.

باغشنی درباره اکران مستند پرده‌دوم نیز توضیح داد: فیلم در اختیار دفتر جبهه فرهنگی انقلاب است و قطعا از شبکه‌های مختلف سیما پخش خواهد شد. همچنین درنظر داریم فیلم را برای اکران و رونمایی به جشنواره‌های مختلف بفرستیم.

این کارگردان با اشاره به روایت داستان مستند از سوی پسر محمدرضا شرکت توتونچی گفت: گزینه‌های زیادی را برای نحوه روایت داستان داشتیم، اما از آنجا که پسران آقای توکلی علاقه زیادی به ایشان دارند و دغدغه زیادی برای بیان خاطرات پدرشان داشتند برای نزدیک شدن اثر به واقعیت تصمیم گرفتیم پسرشان داستان را روایت کنند.

باغشنی همچنین یادآور شد: محمدرضا شرکت توتونچی، فرد خیلی خوش‌مشرب و ویژه‌ای است که در تمام طول کار بدون ذره‌ای اعتراض و خستگی با ما همکاری ویژه‌ای داشت. آن هم نه برای اینکه خودش را معرفی کند، برای آنکه برای انقلاب و اسلام کاری انجام دهد.

او با تأکید بر ضرورت توجه به قهرمانان وطن خاطرنشان کرد: یکی از ژانر‌هایی که خود آقای جلیلی و دوستانشان ایجاد کردند و در جشنواره عمار هم وجود دارد ژانر «ملت قهرمان» است. باید نهضتی صورت گیرد تا قهرمانان کشور پیش از اینکه از دنیا بروند شناسایی و درباره‌شان اثری ساخته شود.

به گفته باغشنی صداوسیما از ساخت چنین آثاری باید حمایت بیشتری کند و یکی از سرفصل‌های کاری خود را معرفی قهرمانان ملت قرار دهد.

۳ سال زمان برای نوشتن کتاب

نوید ظریف کریمی نویسنده کتاب «پرده دوم» نیز درباره انگیزه خود برای حضور در این پروژه توضیح داد: آقای توتونچی مبارزی است که دوران سختی در زندان‌های پیش از انقلاب پشت سرگذاشته و در همه این سال‌ها کسی سراغی از او نگرفته بود و دنبال سهم‌خواهی نبوده است به نظر من با توجه به سرگذشتش او یکی از برجسته‌ترین چهره‌های انقلابی مشهد است. همین موضوع در کنار کنجکاوی خودم و علاقه‌ای که به تاریخ دارم باعث شد تا حضور در این پروژه را بپذیرم.

او خاطرنشان کرد: از ابتدا مشخص بود که این پروژه کار سختی است با این حال فکر نمی‌کردم پرداختن به آن سه سال زمان ببرد. درهرحال امیدوارم این کار بتواند فتح بابی باشد برای کسانی که می‌خواهند درباره زندانیان سیاسی در مشهد کار کنند.

این نویسنده همچنین درباره توزیع و انتشار کتاب «پرده دوم» گفت: امیدوارم این کتاب نه به‌خاطر من، بلکه به‌خاطر زحمت‌های آقای توتونچی و تاریخ دیده‌شود و مانند کتاب‌های موفق تاریخ شفاهی که در تهران منتشر شده مورد توجه قرار گیرد.

ظریف کریمی همچنین یادآور شد: اگر این کتاب به چاپ هزارم هم برسد، چیزی به من نویسنده تعلق نخواهد گرفت و من تنها می‌خواهم با معرفی بیشتر و چاپ متعدد کتاب، زحمت‌های گروه دیده شود.