طرح شفافیت آرای نمایندگان به کجا رسید؟

هرچند رئیس مجلس، مدعی شده است که نمایندگان مخالفتی با اصل شفافیت آرای نمایندگان ندارند و اختلاف روی جزئیات این طرح است، اما ظاهرا این طرح پیچیدگی‌‎های زیادی دارد و تا تصویب راهی طولانی را باید پشت سر بگذارد.

کد خبر: ۹۱۳۴۷

تاریخ : ۱۸ آذر ۱۴۰۰ - ۱۱:۱۷

نوشته

به گزارش شهرآرانیوز؛ ۱۵ بهمن سال گذشته بود که کلیات طرح شفافیت آرای نمایندگان در صحن علنی مجلس با ۱۵۳ رأی موافق، ۶۳ رأی مخالف و ۱۲ رأی ممتنع رد شد. از آنجا که تصویب این طرح به دو  سوم آرای نمایندگان نیاز داشت، با اختلاف ۳ رأی، نتوانست مورد تصویب بهارستان نشین‌ها قرار بگیرد.

همان روز بود که محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس، مدعی شد نمایندگان مخالفتی با اصل شفافیت ندارند، بلکه اختلاف روی جزئیات طرح است که کمیسیون آیین ‎نامه داخلی مجلس باید طرح را طوری تدوین و تنظیم کند که دغدغه همه نمایندگان در آن دیده شود.

سه شنبه ۱۶ آذر نیز جلسه غیرعلنی درباره بررسی طرح شفافیت آرا در مجلس برگزار شد و سید نظام الدین موسوی، سخنگوی هیئت رئیسه مجلس، در این باره گفت: نتیجه گیری جلسه غیر علنی مجلس این بود که اولا مجلس کاملا موافق و پیگیر موضوع شفافیت است و خود را پرچم دار موضوع شفافیت می‌داند و قطعا این موضوع در دستور کار مجلس قرار می‌گیرد. موضوع دیگر این است که شفافیت باید جامع باشد و طرح جامعی در دستور کار قرار بگیرد. بر این اساس کمیسیون آیین نامه در این خصوص کار خواهد کرد و نظر و پیشنهاد‌های بخش‌ها و کمیسیون‌های دیگر نیز گرفته می‌شود. بعد از اینکه کلیات طرح به مجلس بیاید، جزئیات طرح نیز بررسی خواهد شد و بررسی آن دوشوری خواهد بود.

مخالفان و موافقان چه می‌گویند؟

مخالفان شفافیت آرای نمایندگان فارغ از جناح بندی سیاسی، دلایل مختلف و متفاوتی را برای مخالفت خود مطرح می‌کنند. برخی از مخالفان شفافیت آرا معتقدند شفافیت آرا سبب می‌شود که نمایندگان در تصویب طرح‌های مختلف، به جای ارائه نظرات کارشناسی، متوسل به رفتار‌های پوپولیستی و عوام فریبانه شوند.
گروه دیگری از مخالفان می‌گویند شفافیت آرا، موجب فرصت یابی برخی گروه‌ها برای اعمال فشار و تأثیرگذاری بر فرایند‌های قانونی مجلس می‌شود. عبدالحسین روح الامینی، نماینده مجلس، نیز سال گذشته در صحن علنی مجلس، گفت: اصل شفافیت و مراقبت، لازم و ضروری است، اما نباید باعث عدم انجام و ایفای نقش نمایندگی شود و از ترس عدالت خواران طور دیگر رفتار کنیم.

تحت فشار قرار گرفتن نمایندگان در حوزه انتخابیه و رشد ناکافی بلوغ افکار عمومی نیز، از دیگر دلایل مخالفان شفافیت آرای نمایندگان است. در همین خصوص الیاس نادران، دیگر نماینده مجلس، به «تسنیم» گفت: اگرچه من با شفافیت آرا موافق هستم، باید ملاحظه نمایندگان شهرستانی را نیز بکنیم؛ مثلا برای استیضاح یک وزیر، از وزیر گرفته تا استاندار و فرماندار، او را تحت فشار می‌گذارند؛ لذا نمی‌توانیم از او انتظار داشته باشیم رأی خود را شفاف بگوید.

موافقان چه می‌گویند؟

درمقابل، اما موافقان شفافیت آرا، نیز دلایلی در راستای ضرورت تصویب طرح شفافیت آرا مطرح می‌کنند. برخی نمایندگان معتقدند که اطلاع مردم از آرای نمایندگان، جزو حقوق اولیه آن‌ها محسوب می‌شود. حسینعلی حاجی دلیگانی، نماینده مجلس، در این باره گفته است اصل ۶۹ قانون اساسی به صراحتا اعلام می‌کند که باید همه مذاکرات مجلس پخش شود؛ زیرا مردم نامحرم نیستند.

جلوگیری از لابیگری در تصویب طرح‌ها نیز از دیگر دلایل موافقان شفافیت آرای نمایندگان است. روح ا... ایزدخواه، دیگر نماینده مجلس، در گفتگو با «فارس» در این زمینه معتقد است اگر می‌خواهیم لابیگری نباشد و عقلانیت باشد، شفافیت لازمه این کار است؛ کسی که متخصص است و برای رأی منطق دارد، کار خود را انجام می‌دهد. باید راهی که پشت آن منطق وجود دارد، توصیه شود و اگر منطقی برای راهی وجود دارد، مردم هم باید آن را بدانند و در صورت توجیه است که منطق را می‌پذیرند.

اختلاف نمایندگان درباره نحوه اجرای طرح شفافیت است

مهرداد ویس کرمی، نماینده مردم خرم آباد در مجلس، در گفتگو با «خبرگزاری دانشجو» درباره جزییات جلسه غیرعلنی مجلس درخصوص فرجام طرح شفافیت، گفت: در جلسه اخیر، نظرات ۱۰ نفر از نمایندگان درباره این طرح مطرح شد که البته اختلاف اصلی بین نمایندگان، درباره چگونگی اجرای آن بود. بعد از این موضوع، جمع بندی رئیس مجلس این بود که طرح شفافیت آرا در آینده نزدیک به تصویب برسد. آن طور که ویس کرمی می‌گوید، دغدغه اصلی نمایندگان این است که حواشی ایجاد شده در کشور بعد از تصویب طرح شفافیت، آن‌ها را در انجام وظایف اصلی شان با مشکل مواجه کند.

به عقیده این نماینده مجلس، شفافیت آرا موجب جلوگیری از انحراف نمایندگان از وظیفه اصلی شان خواهد شد و مردم باید بدانند که نمایندگانشان در مجلس، چه قوانین و طرح‌هایی را تصویب می‌کنند. علاوه بر این مسائل، تصویب طرح شفافیت آرا، می‌تواند نقطه مثبتی در کارنامه مجلس انقلابی باشد. به گفته ویس کرمی، فضای کلی جلسه غیرعلنی درباره شفافیت آرا خنثی بود و اکثر نمایندگان با کلیات شفافیت موافق هستند؛ اما موضوع اصلی درباره چگونگی اجرای این طرح است.

باید قبول کرد که تصویب این طرح، چالش‌هایی را هم به دنبال خواهد داشت. به همین دلیل نمایندگان باید صبر و تحمل خود را برای مواجهه با این چالش‌ها افزایش دهند. این نماینده مجلس معتقد است که هر نماینده‌ای که توانایی مقابله با چالش‌های احتمالی شفافیت را ندارد، نباید در این سمت حضور داشته باشد و باید شغل دیگری را انتخاب کند. وی تأکید کرد که باتوجه به جمع بندی نهایی رئیس مجلس، طرح شفافیت آرا هنوز نیاز به چکش کاری دارد تا بتواند در صحن علنی با آرای زیاد تصویب شود.