مشهد؛ قطب نخبه‌پروری و احیای تمدن اسلامی

ماهان صفایی - پژوهشگر رسانه و مدرس دانشگاه

کد خبر: ۹۸۴۷۷

تاریخ : ۱۹ بهمن ۱۴۰۰ - ۱۱:۴۶

نوشته

جایگاه علم و دانش در دنیای امروز بر هیچ کس پوشیده نیست. نخبگان و دانشمندان هر کشور سرمایه‌هایی هستند که توجه به آن‌ها می‌تواند در دنیایی که پول و ثروت به تکنولوژی پیوند خورده است، موجب ارتقای جایگاه کشور شود.

بعد از پیروزی انقلاب‌اسلامی و خروج متخصصان خارجی به‌جهت اخلال در روند روبه‌رشد انقلاب‌اسلامی و همچنین برای اعمال تحریم‌های ظالمانه، مشخص شد که آنچه در رژیم پهلوی به‌عنوان علم و دانش مطرح می‌شده، عاریه‌ای بوده است.

حتی دانشگاه‌های محدود کشور نیز نیرویی برای استفاده در داخل و بهره‌برداری علمی تربیت نمی‌کردند و نخبگان در دانشگاه‌ها شناسایی و به بهانه‌های مختلف از جمله بورسیه به خارج از کشور هدایت می‌شدند.

این در حالی است که کسب رتبه شانزده تولید علم در جهان در امسال نشان‌دهنده رشد بی‌بدیل و بی‌نظیر جایگاه علمی کشور است که بسیاری از کشور‌های جهان به‌دنبال کسب آن هستند.

البته باید اعتراف کرد که با وجود اهمیت توجه به نخبگان و جایگاه علمی آنان به‌عنوان سرمایه‌هایی ماندگار و پایان‌ناپذیر، به این قشر توجه ویژه‌ای نمی‌شود و در حوزه نخبه‌پروری کار قابل توجه و مهمی صورت نمی‌گیرد.

توجه به نخبگان، ایجاد زیرساخت‌های سرآمدپروری، زمینه‌سازی بهره‌مندی دانشمندان و افراد نخبه از امکانات و شرایط ویژه جهت ترغیب دیگران، استفاده از فکر و اندیشه و تشویق افراد برتر علمی و برگزیدگان جامعه و... از جمله مواردی است که می‌تواند زمینه ارتقای سطح علمی و نخبه‌پروری را فراهم آورد.

واقعیت این است که کشور‌های پیشرفته برای بهره‌گیری از نخبگان، زمینه‌سازی‌های فراوانی می‌کنند و برای جذب یک فرد برتر در هر حوزه‌ای از هرگونه ترفند و ابزار و امکاناتی استفاده می‌نمایند.

مشهد مقدس از زمان حضور حضرت‌رضا (ع) به‌عنوان مرکز علمی در جهان مطرح بوده و با وجود عالم‌آل‌محمد (ص) در این دیار، دانشمندان و فضلای زیادی گرداگرد حضرت جمع و بسیاری از افراد در این شهر ساکن شده‌اند.

شیخ‌حرعاملی، شیخ‌بهایی، شیخ‌حسنعلی نخودکی‌اصفهانی، استادموسوی‌آشتیانی، آیت‌ا... سیدجواد خامنه‌ای، علامه امین‌الاسلام طبرسی و بسیاری از بزرگان دیگر در بارگاه منور رضوی مدفون هستند و علاوه بر این فردوسی بزرگ به‌عنوان زنده‌کننده زبان فارسی در شهر مشهد مقدس مدفون است.

احیا و گسترش تمدن اسلامی در کنار نخبه‌پروری رویکرد‌هایی است که می‌تواند مشهد را با عنایت به وجود مضجع شریف حضرت‌رضا (ع) سرآمد و الگوی شهر‌ها کند و نه‌تن‌ها مدیران این شهر و استان بلکه دولت باید توجه ویژه‌ای بدین امر داشته باشد. مشهد مقدس این ظرفیت را دارد که به‌عنوان قطب نخبه‌پروری و احیای جایگاه تمدن اسلامی مطرح و زمینه اقدامات زیرساختی در آن ایجاد شود.