ابهام در «شفافیت آرا»؛ چالشی مهم در خانه ملت

«شفافیت آرا» که از شعار‌های انتخاباتی مهم نمایندگان در ایام انتخابات بود، بعد از راه یافتن برخی از حامیان این شعار به پارلمان، به یک طرح تبدیل شد، اما در مراحل بعدی با، اما و اگر‌های زیادی روبه رو شد، آن چنان که این طرح در ۱۵ بهمن سال گذشته با دست رد خانه ملت رو به رو شد و کلیات آن رأی نیاورد.

کد خبر: ۹۸۶۱۱

تاریخ : ۲۰ بهمن ۱۴۰۰ - ۱۰:۴۲

نوشته

به گزارش شهرآرانیوز؛ ماه‌ها از آن روز می‌گذرد و این طرح همچنان در نوبت ورود به صحن است، طرحی که گفته می‌شود نسبت به طرح اولیه، تغییرات زیادی دارد و وسعت و شفافیت طرح اول در طرح اصلاح شده به چشم نمی‌خورد.

حسینعلی حاجی دلیگانی که همراه محمدجواد فتحی، یکی از دو فرد اصلی پیگیر این طرح است، درباره اهمیت آن گفته بود: یکی از بهترین معیار‌های ارزیابی مردم از نمایندگان خود در مجلس این است که بدانند نمایندگان آن‌ها در باره طرح‌ها و لوایح چه نظراتی داشته اند و این می‌تواند برای کشور مفید باشد.

اما این طرح با وجود حساسیت افکار عمومی درباره فرجام آن و برخلاف حمایت ظاهری اکثریت نمایندگان، پس از حدود ۲۲ ماه هنوز به مرحله تصویب در صحن نرسیده است و با انتقال به پستو خاک می‌خورد.

محمدحسین حسین زاده بحرینی، نماینده مردم مشهد و رئیس کمیسیون آیین نامه داخلی مجلس، پیش‌تر به «ایلنا» گفته بود: این طرح تاکنون دوبار به صحن آمده است؛ در نسخه اول دامنه شفافیت خیلی بازتر و وسیع‌تر بود و شفافیت بیشتری مدنظر بود. مخالفان به کمیسیون آمدند و دغدغه‌های خود را مطرح کردند. پس از آن، نتیجه این شد که کمیسیون نسبت به طرح قبلی کمی دست پایین را بگیرد. نسخه‌ای که اکنون در نوبت طرح در صحن قرار دارد، آن دغدغه‌ها را برطرف کرده، اما به همان میزان از شفافیت هم کاسته شده است.

نمایندگان موافق این طرح به استناد مواد ۱۱۹ و ۱۲۰ آیین نامه داخلی مجلس شورای اسلامی، خواهان رأی گیری درباره طرح شفافیت آرای نمایندگان و خواستار رأی شفاف و علنی هستند و می‌گویند کافی است آرای اخذشده توسط دستگاه الکترونیکی با فناوری اطلاعات به نام افراد معین اعلام شود یا اینکه با تدبیر ریاست مجلس رأی گیری با قیام و قعود در منظر مردم انجام شود.

نامه نمایندگان

بلاتکلیف بودن این طرح سرانجام برخی نمایندگان را مجاب کرد که در نامه‌ای به رئیس مجلس، خواستار تعیین تکلیف این طرح شوند. از این رو چند روز قبل، برخی از نمایندگان مجلس دست به قلم شده و در نامه‌ای خطاب به محمدباقر قالیباف.

رئیس مجلس خواستار تسریع در روند تصویب علنی طرح شفافیت آرای نمایندگان شدند. اکنون ۹۰ نماینده مجلس داوطلب شده اند که شفافیت درباره آرایشان در رأی گیری‌های پارلمان اعمال شود و امضای خود را پای طرح گذاشته اند، رقمی که نسبت به تعداد کل نمایندگان بهارستان، چندان زیاد محسوب نمی‌شود و البته خبر‌ها از افزایش تدریجی تعداد امضا‌ها حکایت دارد. نام حجت الاسلام نصرا... پژمانفر، نماینده مردم مشهد، هم بین امضاکنندگان دیده می‌شود.

اما در همین روز‌ها که برخی نمایندگان به دنبال روشن شدن سرنوشت طرح شفافیت آرا در پارلمان هستند، احمد امیرآبادی فراهانی، نماینده مردم قم، در گفتگو با «ایرنا» از تدوین طرح جامع شفافیت خبر داده است.

او گفته است: طرح جامع شفافیت سه قوه فقط موجب شفاف شدن روند قانون گذاری و نظارت می‌شود؛ لذا به دنبال تدوین طرحی جامع برای ایجاد شفافیت در قوای مجریه و مقننه هستیم. این طرح شامل شفافیت اموال مسئولان، شفافیت مذاکرات دولت و قوه قضاییه و شفافیت آرای نمایندگان می‌شود. برخی بر این اعتقادند که طرح جدید بیشتر با هدف کنارگذاشتن طرح شفافیت آرای نمایندگان تدوین شده است.

نمایندگان نگران فشار‌های بیرونی

نایب رئیس کمیسیون امور داخلی کشور، از امضاکنندگان نامه فوق، با اشاره به اینکه مزیت‌های تصویب و اجرای طرح شفافیت آرای نمایندگان، بسیار بیشتر از معایب احتمالی آن است، به «خبرآنلاین» گفت: برخی نمایندگان نگران هستند که رأی موافق یا مخالف آنان در مجلس، برایشان دردسر ساز شود؛ مثلا به طرح و لایحه‌ای که برای دولت بار مالی زیادی دارد، رأی بدهند و آن طرح به دلیل همان بار مالی زیاد، اجرایی و عملیاتی نشود و آن گاه از سوی برخی گروه‌ها و اقشار تحت فشار و زیر ضرب انتقاد قرار گیرند.

محمد حسن آصفری ادامه داد: همچنین ممکن است برخی گروه‌ها بگویند چرا به فلان موضوع رأی ندادید تا تصویب شود، در حالی که نماینده مجلس می‌داند که آن موضوع درعین حال که مطالبه گروهی از مردم است، امکان اجرا و عملیاتی شدن ندارد.

اگر شفافیت بار دیگر رأی نیاورد، از دستور کار خارج می‌شود

سمیه محمودی، سخنگوی کمیسیون تدوین آیین نامه داخلی مجلس و از مخالفان این طرح، در گفتگو با «برنا»، درباره دلایل به نتیجه نرسیدن طرح شفافیت گفت: شفافیت یک دیوار شیشه‌ای ایجاد می‌کند. ما یک روز نماینده هستیم و یک روز شخصی عادی خواهیم بود؛ این طور نیست که ما همیشه در این جایگاه نمایندگی قرار بگیریم. شفافیت، چه در مجلس و چه جا‌های دیگر، اقدام بسیار خوبی است و یکی از مسائل و مشکلات کشور ما نبود شفافیت است. بنده موافق شفافیت هستم، اما موافق این طرح نیستم.

محمودی در پاسخ به اینکه چرا هیئت رئیسه طرح را در دستور کار روز قرار نمی‌دهد، بیان کرد: اگر طرحی رأی نیاورد، دیگر قابل طرح نیست. شاید می‌خواهند روی طرح کار شود که رأی بیاورد. این طرح باید دو سوم آرا را کسب کند؛ مثل بقیه طرح‌ها نیست که نصف به علاوه یک باشد. بیشتر مصوبات کمیسیون آیین نامه داخلی دقیقا همین است. اکثریت به این طرح رأی دادند، اما نتوانست دوسوم را کسب کند و اکنون در دستور کار است و با وجود پنجاه امضا دوباره در دستور کار قرار گرفت.

وی تأکید کرد: اگر طرح شفافیت یک بار دیگر به صحن بیاید و رأی نیاورد، از دستور کار خارج می‌شود و باید هیئت رئیسه پاسخگوی این موضوع باشد.

این نماینده مجلس درباره بی اطلاعی افکار عمومی از جزئیات این طرح و عدم شفاف سازی نمایندگان افزود: اکنون مردم معیشتشان را مهم‌تر می‌دانند تا شفافیت؛ آن‌ها از مجلس انتظار دارند معیشتشان را دنبال کنند. بنده موافق شفافیت هستم و اگر اتفاق بیفتد، کار خیلی بزرگی است.

طرح به صحن مجلس می‌رسد؟

هیئت رئیسه موظف است طرح و لایحه‌ای را که پنجاه نفر از نمایندگان برای آن درخواست فوریت داشته باشند، طبق آیین نامه در دستور کار قرار دهد؛ برهمین اساس درخواست جدید نمایندگان از رئیس مجلس باید بررسی طرح شفافیت آرا را در همین مسیر قرار دهد و طرح به صحن علنی بیاید.

نمایندگان موافق این طرح در نامه‌ای که رسانه‌ای کرده اند، با عنوان کردن نام قالیباف به عنوان اولین امضا کننده و موافق اصلی شفافیت آرا، تلاش کرده اند او را همراه خود برای به سرانجام رسیدن این طرح معرفی کنند. باید دید آیا سرنوشت طرح شفافیت آرای نمایندگان مجلس در سال دوم عمر مجلس به سرانجام می‌رسد یا نمایندگان، سال ۱۴۰۰ را هم بدون شفافیت به پایان خواهند رساند.