در سال ۱۳۱۴ خورشیدی، فرمان کشف حجاب اجباری صادر شد؛ اما زنان ایرانی با ابتکار و پایداری، شیوه‌هایی نو از مبارزه را در پیش گرفتند؛ از خانه‌نشینی و قناعت تا خلق مد‌های پوشیده و چادر‌های رنگی.

در روزگاری که تحصیل دختران هنوز امری نادر و گاه ناممکن بود، سلطنت زرنگار نه‌تنها پشت نیمکت‌های مدرسه نشست، بلکه خیلی زود به یکی از چهره‌های اثرگذار آموزش دختران مشهد بدل شد؛ زنی از دل مشهد قدیم که هم‌زمان با تحصیل، مسئولیت آموزش و مدیریت مدرسه را بر عهده گرفت و ردپایی ماندگار در تاریخ آموزش این شهر بر جا گذاشت.

در شاهنامه، زنان تنها شخصیت‌های حاشیه‌ای نیستند؛ آنان حلقه‌های پیوند، آزمون خرد و تداوم تبار پادشاهی‌اند. داستان دختران شاه یمن و سرنوشت دختر ایرج، نمونه‌ای روشن از نقش زن در انتقال خرد، مشروعیت و آینده ایران‌زمین است.

میلاد حضرت زهرا (س) فرصتی است تا بار دیگر در آینه نگاه رهبر معظم انقلاب اسلامی، به بازخوانی جایگاه زن در اندیشه اسلامی و انقلابی بپردازیم.

به گفته یک استاد حوزه و دانشگاه، حضرت زهرا (س) عامل عزت زنان مسلمان هستند و ولایت‌پذیری ویژگی بارز این بانوی کرامت است.

یک استاد حوزه علمیه گفت: اوج مقام امّ‌البنین در حادثه کربلا آشکار شد. او نه از سر جهل یا غفلت، بلکه کاملاً آگاهانه فرزندانش را راهی قیام امام عاشورا کرد؛ زیرا حقیقت ولایت را شناخته بود.

در روزگاری که نام سرداران مرد بر صفحات تاریخ نقش بسته، روایت‌ها از زنی گمنام حکایت دارند؛ همسر صوفیان خلیفه، والی مشهد، که در غیاب شوهرش پرچم دفاع را بر فراز شهر برافراشت و شش ماه تمام با شجاعت و تدبیر، مشهد را از سقوط در برابر ازبکان نجات داد.

قرن‌هاست که زنان خراسانی نام حضرت زهرا (س) را با دعا، نذر و آیین‌های کهن در هم آمیخته‌اند؛ آیین‌هایی که در پخت آش‌ها، دیگچه‌ها و سفره‌های حاجت جلوه‌ای پررنگ یافته است. از آش «ابوالدرداء» تا نذر دیگچه و اماج‌کماج، هر کدام داستانی از باور، حاجت و ارادت زنان این سرزمین را روایت می‌کند؛ آیین‌هایی که همچنان در بسیاری از خانه‌ها زنده‌اند و نسل به نسل منتقل می‌شوند.

در بحبوحه حوادث تلخ توپ‌بندی حرم در سال ۱۳۲۷ قمری، حادثه‌ای در دل هیاهوی شهر ثبت شد که بعد‌ها در تاریخ مطبوعات مشهد ماندگار شد؛ نخستین‌بار واژه «سقط جنین» در گزارش روزنامه‌ها ظاهر شد؛ واژه‌ای تلخ که از دل ترس و آشوب آن روز‌ها زاده شد و روایتگر رنج زنانی بود که صدای توپ، آرامش تن و جانشان را لرزاند.

یک پژوهشگر ادبیات دینی با اشاره به اینکه یکی از شگفت‌آورترین نکات، قیام حضرت زهرا (س) است که عملاً کمتر شناخته شده است، گفت: دفاع از ولایت، شاخصه اصلی این حضرت است.