به گزارش شهرآرانیوز، گزارش انجمن جهانی GSMA در سال ۲۰۲۰ نشان داد که در میان ۱۵ کشور بررسیشده، نداشتن «سواد و مهارتهای دیجیتال» همچنان بزرگترین مانع حضور زنان در فضای آنلاین است. هرچند شکاف دیجیتال میان زنان و مردان در سالهای اخیر کاهش یافته و ۵۴ درصد از زنان کشورهای کمدرآمد از اینترنت همراه استفاده میکنند، اما این فاصله هنوز تأثیر چشمگیری بر فرصتهای آموزشی، اقتصادی و اجتماعی زنان در سراسر جهان دارد.
یونسکو از سال ۱۹۶۷، هشتم سپتامبر را «روز جهانی سوادآموزی» نامگذاری کرده است؛ روزی برای یادآوری اینکه باسوادی، تنها یک مهارت نیست، بلکه مؤلفهای بنیادین از کرامت انسانی است. با وجود پیشرفتهای چشمگیر در دهههای اخیر، هنوز حدود ۷۷۳ میلیون جوان و بزرگسال در جهان از حداقل سواد پایه محروماند. این آمار، نشاندهندهی آن است که سوادآموزی همچنان چالشی جهانی است؛ چالشی که در عصر دیجیتال، شکل تازهای به خود گرفته است.
در سالهای اخیر، مفهوم سواد از خواندن و نوشتن فراتر رفته و به مهارتی برای درک، تحلیل و استفاده از فناوری تبدیل شده است. همهگیری کووید–۱۹ با ایجاد وقفهای بزرگ در آموزش حضوری، ضرورت این نوع جدید از سواد را بیش از پیش آشکار کرد. آموزش از راه دور، دسترسی نابرابر به اینترنت و تجهیزات را نمایان ساخت و نشان داد که نداشتن مهارت دیجیتال، نوعی بیسوادی نوین است. در چنین شرایطی، زنان بیش از مردان از فرصتهای یادگیری و اشتغال دور ماندند؛ زیرا در بسیاری از کشورها، آموزش دیجیتال برای آنها کمتر در دسترس بود.
باسوادی، نهتنها ابزار رشد فردی، بلکه نیروی محرکهی توسعهی پایدار است. بر اساس اهداف توسعهی پایدار سازمان ملل، سواد و آموزش مادامالعمر از ارکان برابری جنسیتی و پیشرفت اجتماعیاند. زنان باسواد در حوزه دیجیتال، فرصت بیشتری برای اشتغال، دسترسی به اطلاعات بهداشتی، مشارکت اجتماعی و حضور در عرصههای تصمیمسازی دارند. به همین دلیل، بسیاری از نهادهای بینالمللی بر ادغام «سواد دیجیتال» در برنامههای سوادآموزی زنان تأکید دارند.
در همین راستا، بانک جهانی با همکاری ابتکار EQUALS – مشارکتی جهانی میان دولتها و سازمانها برای ایجاد توازن جنسیتی در فناوری – برنامهای برای افزایش مهارتهای دیجیتال زنان راهاندازی کرده است. هدف این طرح، فراهمکردن زمینه حضور فعال زنان در مشاغل فناورانه و گسترش سواد دیجیتال بهعنوان یکی از ابزارهای دستیابی به برابری جنسیتی است. چنین برنامههایی نشان میدهند که توانمندسازی زنان در عرصه فناوری، تنها یک پروژه آموزشی نیست، بلکه حرکتی بنیادین برای دستیابی به عدالت و توسعه است.
در قرن بیستویکم، باسواد بودن یعنی توانایی استفاده آگاهانه و خلاق از فناوری برای رشد فردی و جمعی. زنان، با بهرهگیری از این مهارتها، میتوانند نهفقط کاربران دنیای دیجیتال، بلکه سازندگان و نوآوران آن باشند.
هر برنامهای که به آموزش و سوادآموزی زنان میپردازد، اگر مهارت دیجیتال را در دل خود نداشته باشد، آینده را از آنها دریغ میکند.