سکینه تاجی| شهربانو، شاید در نگاه اول، این جلسه هم مثل خیلی دیگر از روضههای خانگی به نظر میرسید. خانمهایی که در یک عصر گرم بهاری در آپارتمانی در کوچه ابرار محله شهیدقربانی دور هم جمع شده بودند، مشغول نوشیدن شربت خنکی بودند که میزبان آماده کرده بود و هرازگاهی با لبخند از هم میپرسیدند: «چقدر تا آمدن آقا مانده؟» حالوهوای مجلس خیلی زود تغییر کرد. دقایقی نگذشته بود که یکییکی کتابهای «آزادی معنوی» استادمطهری را از کیفها بیرون آوردند. بساط بحث و گفتوگو درباره بخشهایی که از قبل با هم قرار گذاشته بودند، به راه شد؛ روضه به کلاسی تبدیل شد که گرمای عصر بهاری را با گرمای اندیشه پیوند زده بود.
هنوز آقای روضهخوان نرسیده بود، اما جلسه با پرسش و پاسخ خود اعضا انگار رسمیت پیدا کرده بود. اولینباری بود میدیدم که عدهای در قالب روضهای زنانه و خانگی دور هم نشستهاند به کتابخواندن. وقتی روبهروی لیلا محمدنژاد، صاحب این خانه و این روضه مینشینم، متوجه تفاوت این جلسه با دیگر جلسات اینچنینی میشوم؛ «سالها بود که در دل آرزو داشتم در خانه خودم روضه برپا کنم. یادم میآید دوران کودکی و نوجوانیام را که مادرم در ایام ولادت و شهادت ائمه (ع)، در خانهمان مجلس برپا میکرد و من با شور و شوق فراوان، خادم این روضهها بودم. اما هربار که به فکر برگزاری این مراسم در خانه خودم میافتادم، مشغلههای کاری و گرفتاریهای زندگی مانعم میشد. تا اینکه پساز شهادت رهبر عزیزمان، دیگر نتوانستم این تصمیم را به تعویق بیندازم و مصمم شدم که پساز سالها، این آرزو را عملی کنم.»
لیلا محمدنژاد، رابط گروه طلاب حیدریون و هماهنگکننده روضههای خانگی محله شهیدقربانی، پنجتن و روستای شیرحصار است؛ روضههایی که بانیان، علیرغم میل شدید به برگزاری روضه خانگی از شرایط مالی مناسبی برخوردار نبودند. این گروه در سال ۱۳۹۹ با گردهمایی طلاب و خیران قدم در این راه گذاشت تا آنها که در آرزوی برگزاری مجلس و محفلی برای اهلبیت (ع) هستند، به آن دست یابند.
این برنامهها در ابتدا با داوطلبشدن سیصدخانواده آغاز شد، اما مدت کوتاهی بعد بهدلیل محدودیتهای همهگیری کرونا تعداد جلساتش کاهش یافت، اما تعطیل نشد و با شروع دوران کرونا بهصورت توزیع بستههای فرهنگی ادامه پیدا کرد.
به گفته محمدنژاد گروه جهادی طلاب حیدریون، طلبههای جوان و خوشفکری هستند که بهصورت داوطلبانه در مجالس و مراسم حضور پیدا میکنند و روشهای نوین تبلیغی آنها برای نسل جدید جذاب و آموزنده است؛ «وقتی به حجتالاسلام امیری، عضو گروه حیدریون، پیشنهاد تشکیل جلسه در منزل خودم را دادم، برگزاری برنامه خوانش آثار شهیدمطهری را توصیه کردند. البته در جلسات دیگری که در همین محله برگزار شده بود، تفسیر نهجالبلاغه و صحیفه سجادیه را هم در برنامه داشتیم، اما زمانیکه نام شهیدمطهری را به زبان آوردند و فقط بخشی از آثار استاد را معرفی کردند و حالا پی بردهایم که ایشان چه کتابهای ارزشمندی منتشر کردهاند.»
حالا هفتمین هفته از سلسلهجلسات روضه خانگی با طعم کتاب و کتابخوانی برگزار شده است. خانم صاحبخانه، با نگاهی پرمهر به نوجوانان جمع، به توجه نسل جدید به آثار ارزشمند استادمطهری و برگزاری جلسات دینی بنا به مقتضای زمانه تأکید میکند؛ «پساز گذشت چند هفته اثرات مثبت این حرکت به این نتیجه رسیدم که روضه خانگی فقط گریه نیست؛ چهبسا آگاهییافتن و پیداکردن شعور معنوی از شور آن مهمتر باشد. از زبان خانمها شنیدم که این دست جلسات برایشان بسیار مفید بوده و این دین آگاهی به بینش عمیق آنها به همه جریانات روز کمک کرده است.»
وقتی از محمدنژاد درباره هدفمندشدن روضههای خانگی و رفتن به سمت ایدههای نو میپرسم، به کتاب و کتابخوانی بهعنوان اولویتی باارزش اشاره میکند؛ «حالا شرایط طوری شده است که با همین گوشیهای تلفن همراه میتوانند روضه و سخنرانی گوش بدهند و مجالس مذهبی را بهصورت مجازی دنبال کنند، اما وقتی افرادی دور هم بنشینند و در کنار روضه، درباره کتابی که مطالعه کردهاند با هم تبادل نظر و گفتوگو کنند، دانشی به آنها افزوده میشود که در عمق جانشان نفوذ میکند و در قلبشان مینشیند. آرزو دارم از این دست جلسات آنقدر زیاد بشود که تبدیل به روالی معمول و مفید برای همگان شود.»
عصمت تاجیک، عضو ثابت روضه خانگی
ازطریق دوستان و آشنایان و به واسطه دیگر جلسات مذهبی محله با خانم محمدنژاد و روضه او آشنا شدم. یکی از ویژگیهای این جلسه مذهبی، گفتوگومحوربودن آن است. وقتی روضه خانگی با هدف کتابخوانی برگزار میشود، دیگر آقای روضهخوان تنها گوینده و حاضران، شنونده منفعل نیستند. ما در اینجا بحث و گفتوگو میکنیم، تبادل نظر داریم، و آقای امیری در نقش راهنما و مدیر جلسه ظاهر میشود.
به نظر من، این جلسه، توقع ما را از یک جلسه معنوی و مذهبی بیشتر کرده و از این به بعد میل و اشتیاق به حضور در جلساتی داریم که در آن، ضمن بیان احکام دین و ذکر فضایل اهلبیت (ع) حتما به افزایش آگاهی و بالابردن سطح علمی اعضا کمک شود. یکی دیگر از صحبتهای مشترک ما این است که آشنایی کمی با آثار شهیدمطهری داشتیم و چنین عمیقشدن در کلام این استاد بزرگ و شاگردی در محضر این علامه، از آثار و برکات این جلسه است.
حجتالاسلام مرتضی امیری، طلبه سطح ۲ حوزه علمیه
این چندهفته که در روضه خانگی، کتاب شهید مطهری را میخوانیم، استقبال خانمها فراتر از انتظار بوده است. روزهای اول، با خودم فکر میکردم که شرکتکنندگان ما به بسیاری از احادیث و روایات مسلط هستند؛ اما درعینحال دیدم کتابهای استادمطهری میان کتابهای دیگرمان چقدر غریب مانده است. برای شروع، کتاب «آزادی معنوی» را انتخاب کردم؛ چون هم زبانش قابلفهم است و هم دغدغههایی را مطرح میکند که دقیقا به کار امروز جامعه ما میآید. در این چند جلسه، بحثهای جالبی درباره موضوعاتی مثل افراط و تفریط در اسلام شکل گرفته است و خانمها با اشتیاق دنبال میکنند. تلاشم این بوده است که در این جلسات، من تنها گوینده نباشم؛ برای همین فضا را طوری مدیریت میکنم که خانمها همه سؤالات و دغدغههای ذهنیشان را بدون رودربایستی بیان کنند. دوست دارم برنامه با گفت وگوی جمعی پیش برود و همگی درگیر بحث شویم. البته طبق روال مرسوم روضههای خانگی، بیان احکام و مسائل فقهی را نیز همچنان در برنامه داریم تا هم از نظر معنوی بهرهمند شویم و هم از نظر علمی و فقهی.
