به گزارش شهرآرانیوز؛ هفت سال از تصویب و اصلاح قانون تعیین تکلیف تابعیت فرزندان حاصل از ازدواج زنان ایرانی با مردان خارجی می گذرد. طرحی که در سال۱۳۹۸ به تأیید شورای نگهبان رسید، قرار بود پایان بی هویتی برای فرزندانی باشد که ریشه در خاک ایران دارند. اما حالا، قصه متقاضیان در اداره کل امور اتباع و مهاجران خراسان رضوی، چیز دیگری است؛ انتظار برای استعلام های امنیتی و تأیید نهایی سازمان ثبت احوال، حکایت از یک ماراتن فرسایشی دارد که خانواده های متقاضی را خسته کرده است. این درماندگی را در گزارش «غریبه در خاک مادری» روایت کردیم؛ حالا در گفت وگو با سیدجعفر سیدآبادی، مدیرکل امور اتباع و مهاجرین خراسان رضوی، به چندوچون روند بررسی پرونده ها پرداخته ایم؛ روندی که آماروارقام اعلامی سیدآبادی هم به نوعی بر فرسایشی بودن آن مهر تأیید می زند. به گفته او، از سال۱۳۹۸ تاکنون، بیش از ۲۰هزار پرونده در استان تشکیل شده، اما فقط 1601شناسنامه صادر شده است؛ یعنی کمتر از ۸درصد متقاضیان.
در این فرایند، سازمان ثبت احوال باید مادر را به عنوان ایرانی تأیید کند. پس از آن، استعلام های لازم از مراجع امنیتی گرفته می شود و بعد، پرونده برای صدور شناسنامه به ثبت احوال فرستاده خواهد شد. درمجموع تأیید ایرانی بودن مادر و دریافت پاسخ از مراجع امنیتی، از مراحل اصلی رسیدگی به پرونده هاست.
ولی بسیاری از خانواده ها از سردرگمی در مراحل اداری گلایه مندند؛ چون طولانی بودن این فرایند برایشان فرسایشی است.
فرایند صدور تابعیت، یک مسیر چندمرحله ای و بین دستگاهی است که باید تمام جوانب قانونی آن رعایت شود. اولین قدم، تشکیل پرونده در اداره کل اتباع است. بعد از تکمیل مدارک، مهم ترین مسئله، تأیید نسب است. ما استعلامات لازم را به سازمان ثبت احوال می فرستیم تا موضوع مادر ایرانی و صحت ازدواج و نسب او تأیید شود. پس از گرفتن پاسخ مثبت و قطعی از ثبت احوال، نوبت به مرحله حساس تر یعنی استعلامات امنیتی می رسد و همه این مراحل، زمان بر است.
پس از تأیید نسب توسط ثبت احوال، پرونده به نهادهای امنیتی فرستاده می شود. این دستگاه‌ها براساس قانون مصوب اعطای تابعیت به فرزندان مادرایرانی و با رعایت ملاحظات امنیتی، وضعیت افراد را بررسی می کنند. ما در اداره کل اتباع، صرفا پیگیر و هماهنگ کننده هستیم تا پس از موافقت مراجع امنیتی، بتوانیم پرونده را به مرحله نهایی برسانیم.
بله؛ پس از آنکه نامه موافقت دستگاه های امنیتی به اداره کل اتباع ارجاع داده شد، پرونده برای صدور شناسنامه به اداره کل ثبت احوال فرستاده می شود. درواقع ثبت احوال، مجری صدور شناسنامه است و ما مکاتبات لازم را برای نهایی شدن این امر انجام می دهیم.
بله؛ صدور شناسنامه برای فرزند به معنای تغییر تابعیت پدر نیست. برای پدر خانواده که تبعه خارجی است، اقامت یک ساله صادر می شود. این اقامت به معنای قانونی شدن حضور او در کشور است، اما باید توجه کرد که این اقامت، یک امتیاز دائم نیست؛ یعنی پدر خانواده موظف است هرسال برای تمدید اقامت خود به اداره کل اتباع مراجعه کند تا حضور او به عنوان یک تبعه خارجی در کشور، طبق مقررات تمدید شود.
بیش از ۲۰هزار پرونده تشکیل شده است. روند پاسخگویی در سال های گذشته، کند بود و بخشی از پرونده ها برای مدت طولانی در فرایندهای اداری باقی ماند. یکی از اولویت های اداره کل امور اتباع و استانداری، پیگیری و تسریع پاسخگویی به پرونده های فرزندانِ مادرایرانی بوده است.
تا پیش از سال۱۴۰۴، حدود ۱۰درصد پرونده ها را مراجع امنیتی پاسخ داده بودند، اما از سال۱۴۰۴ تاکنون این میزان به حدود ۵۰درصد رسیده است و بخشی از پرونده ها تعیین تکلیف شده اند. با همکاری پلیس و دستگاه های امنیتی، روند پاسخگویی سرعت گرفته است.
تعداد پرونده ها زیاد است و بخشی از آن ها از سال های قبل باقی مانده بود. با این حال، همکاری میان پلیس و دستگاه های امنیتی موجب شده است که روند پاسخگویی از سال۱۴۰۴ سرعت بیشتری بگیرد.
مدارک و پرونده هایی که تشکیل آن ها در حیطه وظایف اداره کل امور اتباع بوده است، آماده و ارسال شده اند. درحال حاضر، منتظر دریافت پاسخ استعلام های امنیتی هستیم. حجم پرونده ها زیاد است و بخشی از آن ها از سال های قبل باقی مانده است، با این حال بارها موضوع تسریع در پاسخگویی را پیگیری کرده ایم. برنامه ریزی ما این است که پرونده های باقی مانده به پاسخ برسند و به روز شوند؛ به نحوی که پرونده های جدید نیز در زمان مناسب به مراجع مربوط، ارجاع و تعیین تکلیف شوند.
تا پایان شهریور، درمجموع 1601شناسنامه برای فرزندان مادرایرانی در استان صادر شده است.
صبوری خانواده ها خیلی مهم است؛ چراکه این پرونده ها از فیلترهای مختلفی می گذرد. تقاضای من از متقاضیان، این است که در ارائه مدارک هویتی و ثبتی، دقت کامل داشته باشند؛ چراکه هرگونه نقص در مدارک یا ابهام در استعلامات ثبت احوال، می تواند روند طولانیِ رسیدگی را بازهم طولانی تر کند. ما در اداره کل اتباع، تمام تلاشمان را می کنیم تا در چارچوب قانون، این حق قانونی فرزندان مادرایرانی به بهترین شکل محقق شود.