به گزارش شهرآرانیوز، چند روز پیش، هنگام قدمزدن در یکی از پارکهای شهر، صحنهای توجه مرا جلب کرد؛ چند زن جوان با پوششهای آراسته و گفتار روشنفکرانه کنار هم نشسته بودند و سیگار میکشیدند. ظاهرشان نشان میداد تحصیلکردهاند و از موقعیت اجتماعی مناسبی برخوردارند. با دیدن این صحنه، تنها چیزی که ذهن مرا درگیر کرد، نگرانی بود؛ نگرانی از اینکه چگونه رفتاری که سالها «ضد ارزش» محسوب میشد، حالا در میان بخشی از زنان تحصیلکرده به «ژست اجتماعی» تبدیل شده است؛ و مهمتر از آن، اینکه همین تصویر، دیر یا زود الگوی دختران نوجوان ما خواهد شد.
بر اساس مشاهدات میدانی و اظهارات کارشناسان، مصرف دخانیات در میان زنان و دختران در سالهای اخیر رشد قابلتوجهی یافته است. اگرچه در گذشته سیگارکشیدن برای زنان تابو محسوب میشد، امروز در بسیاری از جمعهای دوستانه به نشانهای از استقلال، جذابیت و حتی «روشنفکری» تبدیل شده است.
برای بررسی بیشتر این روند، سراغ دکتر شیرین شاهی خانهمقدم، روانشناس بالینی، رفتیم. او مهمترین دلایل گرایش زنان جوان به سیگار را چنین توضیح میدهد: «بسیاری از دختران جوان از سیگار بهعنوان روشی برای کنترل وزن، کسب آرامش، یا نشاندادن استقلال اجتماعی استفاده میکنند. این رفتار برای برخی به نوعی نمایش هویت و قدرت تبدیل شده است؛ موضوعی که نیازمند توجه جدی است.»
به گفته او، تأثیر رسانهها نیز در این میان نقشی کلیدی دارد: «در حالی که رسانهها از مضرات سیگار میگویند، در فیلمها و سریالها زنان فرهیختهای را میبینیم که با پرستیژ بالا سیگار به دست دارند. این تصویر، در ذهن جوانان به نماد روشنفکری، هنرمندی و زندگی متفاوت تبدیل میشود.»
اما مسئله فقط مد و الگو نیست. دکتر شاهی بر نقش خانواده نیز تأکید میکند: «دخترانی که در خانه حمایت عاطفی کافی دریافت نمیکنند یا امنیت روانی لازم را ندارند، بیشتر در برابر فشار دوستان یا مشکلات روحی آسیبپذیرند. کوچکترین ناملایمتی میتواند آنها را به سمت سیگار و سایر آسیبهای اجتماعی سوق دهد.»
این کارشناس معتقد است: «ممنوعیتهای سختگیرانه شاید در کوتاهمدت بازدارنده باشد، اما راهحل ریشهای نیست. باید سیاستهای فرهنگی، آموزش مهارتهای زندگی و تقویت امنیت روانی نوجوانان را جدی گرفت. خانوادهها نیز لازم است رابطهای امن، گرم و حمایتگر با فرزندان خود برقرار کنند تا آنها در مواجهه با فشارهای بیرونی، کمتر آسیب ببینند.»
