فاطمه تکلو | شهرآرانیوز، عشق و علاقهاش به ترشک و لواشک، کمکم کار دستش داد؛ البته از آن دستکارهایی که آخرش به خلاقیت و درآمد ختم میشود. از آن آدمهایی است که ترجیح میدهد سراغ خوراکیهای سالم و خانگی برود، برای همین آستین بالا میزند و در خانه دست به کار میشود؛ از میوه خشک و ترشک گرفته تا لواشکهای رنگارنگ. همین علاقه شخصی، آرامآرام او را به مسیر تولید میکشاند و میشود نقطه شروع برند خانگی «انارچه».
تکتم بهرهور، یکی از زنانی است که شغل خانگیاش نهتنها خاص و متفاوت است، بلکه با دیدنش دهان آدم آب میافتد؛ شغلی که هم ذوق میخواهد، هم حوصله و هم جسارت امتحانکردن راهی تازه در بازاری که هر روز رقابتیتر میشود.
«چند سالی میشود که وارد کار لواشکهای تزیینی شدهام. قبل از آن، کارهای مختلفی انجام میدادم. رشته دانشگاهیام گرافیک بود و طراحیهای زیادی انجام میدادم؛ از پوستر و آرم و لوگو گرفته تا مدتی کار در آتلیه. بعد از آن سراغ کار با نمد و بدلیجات رفتم، سنجاقسینه میساختم و مدتی هم تزیینات سیسمونی انجام میدادم.
اما علاقهام به لواشک و ترشک در نهایت من را به سمت خودش کشاند. لواشکهای بازاری را دوست نداشتم؛ هم طعمشان اذیتم میکرد، هم معدهام. برای همین خودم در خانه شروع به درستکردن لواشک کردم. بعد از بهدنیا آمدن پسرم این انگیزه بیشتر هم شد، چون او هم به ترشیجات علاقه دارد.
پدرم که مغازهدار بود، تشویقم کرد لواشک و ترشکها را برای فروش آماده کنم. من در خانه درست میکردم و او میفروخت. همین تشویقها باعث شد جدیتر ادامه بدهم. آن زمان در فصل میوهها، تولیدم به حدود ۶۰ کیلو هم میرسید. تزیینات ساده بود؛ در حد گل درستکردن، چون لواشکهای خانگی ضخامت زیادی ندارند و نمیشود خیلی روی آنها کار کرد.»
«بعد از مدتی با تزیینات حرفهایتر لواشک آشنا شدم. اول فکر میکردم همه این کارها دستی است، اما اشتباه میکردم. هیچ آموزشی ندیده بودم و کلاسی نرفته بودم. تصورم این بود که از قالب شیرینی استفاده میکنند، ولی مدلهایی که در اینترنت میدیدم چیز دیگری میگفت.
در نهایت فقط یک ویدئو در فضای مجازی راهنمایم شد و فهمیدم این کار با قالبهای مخصوص انجام میشود. برای خرید قالبها هزینه کردم؛ قالبها گران هستند، اما هزینهشان بعد از مدتی برمیگردد و تا مدتها قابل استفادهاند. تقریبا با دو میلیون تومان سرمایه اولیه میشود کار را شروع کرد، هرچند بهمرور برای مواد اولیه و وسایل باید هزینه بیشتری در نظر گرفت.
از یک جایی به بعد دیگر نمیتوانستم از لواشک خانگی استفاده کنم، چون ضخامت کافی نداشت. برای همین بازار را حسابی زیر و رو کردم تا لواشک مرغوب پیدا کنم؛ لواشکی که کمترین اسانس را داشته باشد و وقتی خمیر میشود، آشغالهایی مثل نرمهسنگ یا ماسه از آن درنیاید.»
«استقبال از لواشک و ترشک زیاد است، اما در مناسبتهایی مثل شب یلدا که طرحهای مناسبتی مثل انار، هندوانه یا کدوتنبل میزنم، سفارشها بیشتر میشود. برای مناسبتهای مختلف هم سفارش دارم؛ از تولد گرفته تا پذیرایی جلسات خانوادگی و دورهمیها.
میزان سفارش خانمها و آقایان تقریبا برابر است؛ اصلا اینطور نیست که خانمها بیشتر سفارش بدهند. البته بیشتر سفارشها برای بچههاست. مشتریهای زیادی داشتم که برای تولد همسرشان کیک لواشکی سفارش میدادند. حتی یکی از مشتریها که آقا بود، روی تزیینات خیلی حساسیت داشت.
سفارشهای مناسبتی هم کم نیست؛ مثلا برای روز پرستار یا پزشک، طرح گوشی پزشکی کار کردهام یا برای یک بدنساز، دمبل و وسایل ورزشی. یک داروساز هم برای روز داروسازی کیک لواشکی با تزیین قرص و دارو سفارش داده بود.»
«این کار درآمد خوبی دارد، به شرطی که مشتری داشته باشی. من از طریق فضای مجازی و تبلیغات توانستم مشتری پیدا کنم. اوایل بیشتر مشتریها آشنا بودند، اما حالا حدود ۹۰ درصدشان غریبهاند.
سعی کردهام قیمتها را منصفانه نگه دارم و سود کمتری بگیرم تا مشتریها بیشتر شوند. حتی سفارش دیس لواشکی از شهرهایی مثل کرمانشاه و اراک هم داشتهام.
کیکهای لواشکی را، چون نمیشود مدت زیادی نگه داشت، فقط در مشهد و اطراف میفروشم. مایع ترشک بعد از دو سه ساعت ممکن است از زیر کیک بیرون بزند، برای همین همیشه به مشتریها میگویم یکی دو ساعت قبل از پذیرایی سفارش را تحویل بگیرند.»
خوراکیهای لواشکی معمولا دو مدل هستند؛ یا شکمپر، مثل کیک لواشکی، سمبوسه و پیراشکی لواشکی که داخلشان با ترشک پر میشود، یا تکهای، مثل رولت لواشکی، لواشک حبهای، اسپاگتی لواشکی، کیم لواشکی و دیس لواشکی.
شکلها هم متنوع است؛ از میوههایی مثل انگور و توتفرنگی گرفته تا گل، قلب و هر چیزی که مشتری انتخاب کند.
لواشکهای خانگی معمولا از بازاری گرانترند، اما لواشک مرغوب در کل قیمت بالاتری دارد.
در بین لواشکهای خانگی، زردآلو گرانتر و آلوچه جنگلی ارزانتر است.
لواشک خوب باید حداقل ۵۰ درصد طعم میوهاش را حفظ کرده باشد.
هرچه رنگ لواشک تیرهتر باشد، نشاندهنده استفاده کمتر از رنگهای مصنوعی است.
طعم لواشک نباید از خود میوه شیرینتر یا ترشتر باشد.
لواشک نباید بوی اسانس بدهد؛ اگر از بو طعمش را حدس زدید، به آن اسانس اضافه شده است.
سیب به دلیل قیمت پایین، پایه بسیاری از لواشکهای بازاری است و به همین دلیل طعمها شبیه هماند.