مژده رنگیان| شهربانو، یک میدان نبرد، شمشیرهای پولادین، و مبارزهای تا پای جان؛ البته که این تصویری سینمایی از شمشیربازی است که در ذهن همه ما شکل گرفته است، اما در دنیای واقعی، تیام عباسنژاد، دختر ۱۸ساله مشهدی، شمشیر به دست در حال تاریخسازی است و نامش در "اولینها" در حال ثبت است. او حالا اولین بانوی ملیپوش شمشیربازی از مشهد است که به تیم ملی بزرگسالان دعوت شده و در کنار همتیمیهایش اولین بار در لیگ برتر روی سکو رفته است.
همه چیز به یک کلاس تابستانی در ۱۰سال پیش برمیگردد. تیام هشتساله که به دنبال پر کردن اوقات فراغت خود بود، به طور اتفاقی با اولین باشگاه شمشیربازی دختران مشهد در نزدیکی خانهشان آشنا شد. او میگوید: به خاطر خاص بودن رشته، کلاس شلوغی نبود. فکر میکردم فقط یک تابستان است، اما جذابیت این رشته مسیر زندگیام را تغییر داد.
دختر نونهال ما که جذب این رشته عجیب و خاص شده بود بعد از مدتی برای اولین بار راهی مسابقات شد و تجربه کسب کرد، اما بعد از مدتی کرونا، همه مسابقات و تمرینات را تعطیل کرد. تیام درباره آن دوران میگوید: در آن زمان خبری از مسابقه و حتی سالن تمرین نبود، اما در خانه هم تمرینات را دنبال میکردم تا بالاخره کرونا رفت و اولین مسابقات المپیاد نخبگان ورزشی در یزد برگزار شد. آنجا توانستم مدال برنز انفرادی و نقره تیمی را کسب کنم و این اولین مدالی بود که در زندگیام کسب کردم. سال بعدش نیز در همین مسابقات شرکت کردم، این بار نقره انفرادی و تیمی را به دست آوردم. در مسابقات امیدهای زیر ۲۳ سال نایب قهرمان کشور شدم و در مبارزه با ورزشکاران بزرگسال هم به رنکینگ پنج کشور دست پیدا کردم.
اما سال گذشته اولین اعزام بینالمللی تیام رقم خورد جاییکه باید با بهترینهای آسیا مبارزه میکرد. او درباره این تجربهاش میگوید: در رده جوانان در قالب تیم ملی راهی مسابقات قهرمانی آسیا در کشور کویت شدیم که اولین تجربه مسابقه خارج از کشور من محسوب میشود، اما دو سال پیش نیز در مسابقات بینالمللی نوروزگاه که به میزبانی تهران برگزار شد با شمشیربازان خارجی رقابت داشتم. در کویت شرایط متفاوت و سطح بازیکنان بسیار خوب بود. شمشیربازان کشورهایی مثل کره و هنگکنگ رقبای سرسخت و بسیار حرفهای بودند. اگر ما هم بتوانیم به اردوهای برون مرزی و مسابقات بیشتری اعزام شویم قطعا تجارب بیشتری کسب خواهیم کرد و میتوانیم حرفهای بیشتری برای گفتن داشته باشیم.
برخلاف برخی تصورات، دنیای شمشیربازی ورزشی با تصورات سینمایی و انیمهها، فرسنگها فاصله دارد. از تیام درباره تجهیزات عجیب و متفاوت این رشته و تفاوت اسلحه «اِپه»، «سابر» و «فلوره» میپرسیم. او که خودش در رشته اپه فعالیت میکند، توضیح میدهد که هر اسلحه قوانین و استراتژی خاص خود را دارد؛ مثلا اپه مبتنی بر قدرت و تمرکز است، سابر سرعتی است و فلوره حرکات و تکنیکهای ظریفی دارد.
تجهیزات این رشته، از لباس محافظ گرفته تا تیغههای شمشیری که هرکدام حدود دو تا سه میلیون تومان قیمت دارند و ممکن است هر لحظه بشکنند، بسیار گران هستند. همین تجهیزات و ماهیت رشته باعث شده است تا مردم سؤالات عجیبی بپرسند. تیام با خنده میگوید: مردم بیشتر نگران میشوند و میپرسند آیا کشته هم میدهد؟ یا اگر جنگ شود میتوانید با شمشیر واقعی بجنگید؟! او تأکید میکند: این رشته برخلاف تصور، یکی از کمخطرترین ورزشهاست و خبری از ضربه محکم شمشیر و آسیب زدن به حریف نیست. یا درباره سیمهای متصل به لباس شمشیرباز میپرسند، که در واقع آن سیمها تنها برای ثبت الکترونیکی ضربات است که به شمشیر و لباس ورزشکار متصل هستند و امتیازات براساس عملکرد آن ثبت میشود.
این دختر ملیپوش شمشیربازی این رشته ورزشی را به دختران دیگر هم پیشنهاد میکند و میگوید: شروع آن هیچ محدودیت سنی ندارد و حتی بزرگسالان هم میتوانند آن را تجربه کنند، اما برای چشمانداز قهرمانی، باید از کودکی وارد این رشته شد. در مشهد نیز اکنون تنها سالن شمشیربازی تخصصی بانوان در محمدیه ۲۷ قرار دارد که بانوان میتوانند از آن استفاده کنند. در ماههای ابتدایی نیز حرکات مقدماتی آموزش داده میشود که در آن مدت به تهیه تجهیزات تخصصی نیازی نیست.
با این حال، مسیر تاریخسازی بدون مانع نیست. تیام به یکی از بزرگترین چالشها اشاره میکند: متأسفانه اعزامهای برونمرزی برای تیم بانوان کمتر است و مسابقات نیز با تأخیر روبهرو شدهاند. در مسابقات قهرمانی آسیا فهمیدم برای رقابت با حریفان به تجربه بینالمللی و کمپهای تمرینی بیشتری نیاز داریم. البته این چالشها به نبود حامی مالی هم گره میخورد؛ سه ماه پیش راهی لیگ برتر کشور شدیم در حالی که حامی مالی نداشتیم و هیئت هزینهها را پرداخت کرد. در همین مسابقات بود که عنوان سومی مسابقات را به دست آوردیم. تا به حال دو سه بار در لیگ برتر حضور داشتهایم، اما اولین بار در تاریخ شمشیربازی بانوان مشهد بود که به مدال رسیدیم. از هیئت شمشیربازی استان ممنونم که در این شرایط با همه سختی از تیم دختران حمایت میکند و ما نیز سعی میکنیم با کسب مدال زحمات را جبران کنیم؛ اما امیدواریم در این راه برای پیشرفت بیشتر حامی مالی پیدا شود.
با وجود همه این سختیها، آرزوی تیام بزرگ است: هدف نهایی هر ورزشکاری المپیک است، اما من میخواهم به موفقیتی برسم که شمشیربازی بانوان ایران با آن و در کنار اسمم شناخته شود. او معتقد است با دیده شدن بیشتر این رشته، مانند آنچه پس از عملکرد خوب تیم مردان در المپیک پاریس رخ داد، پسران و دختران بیشتری به این ورزش جذاب روی میآورند. تیام عباسنژاد، ستارهای که در هجده سالگی هم برای کنکور و تحصیل میجنگد و هم برای رسیدن به میادین بزرگ دنیا، به امید روزی که بر سکوی افتخاری جهانی بدرخشد و رؤیایش را برای ورزش ایران محقق کند.
مدال نقره و برنز المپیاد نخبگان ورزشی کشور
کسب نخستین مدال لیگ برتر دختران شمشیربازی در تاریخ ورزش خراسان رضوی
اولین دختر مشهدی دعوت شده به اردوی تیم ملی بزرگسالان
اعزام به مسابقات قهرمانی آسیا در کویت