اکرم مسعودی، استاد و دانش آموخته حوزه علمیه| سلام نسل خاص! میدونم که دلت میخواد دنیای خودت رو بسازی، و میدونم که فهمیدی هر انتخابت یه تأثیر بزرگ داره. امروز میخوام درباره یه مفهوم خیلی جذاب صحبت کنم که توی فرهنگ ما هست، ولی شاید کمتر بهش اونجوری که باید، نگاه کردیم: شب قدر.
فکر کن زندگی یه بازی خیلی بزرگ و پیچیدهست. ما توی این بازی، شخصیت اصلی هستیم و هر روز انتخابهایی میکنیم که مسیرمون رو عوض میکنه. بعضی انتخابها درستن، بعضی اشتباه. بعضیهامون شاید حس کنیم ویروسی شدیم و نیاز به یه "ریست" یا "آپدیت" داریم. خب، شب قدر دقیقاً همون لحظهی فوقالعادهایه که خدا بهمون این فرصت رو میده
خیلیها فکر میکنن تقدیر یعنی همهچی از قبل نوشته شده و ما فقط باید بشینیم و ببینیم چی میشه. ولی نه! شب قدر دقیقاً برعکس اینه. توی این شب، ما مسئولیتپذیرترین آدمهای دنیا میشیم. چطور؟
قرآن میفرماید: «تَنَزَّلُ الْمَلَائِکَةُ وَالرُّوحُ فِیهَا بِإِذْنِ رَبِّهِم مِّن کُلِّ أَمْرٍ.» (قَدْر: ۴). یعنی فرشتهها و روح، تو این شب با اجازهی خدا، با هر فرمانی از طرف او، پایین میان. این یعنی چی؟ یعنی همهی "دستورالعملهای" سال آیندهی ما، توی این شب داره مشخص میشه.
حالا سوال اینجاست: این دستورالعملها رو کی مینویسه؟ خود خدا؟ بله، ولی با مشارکت ما! شب قدر، شب "تدبیر" هست. تدبیر یعنی برنامهریزی. خدا علمش کامله و میدونه چی به صلاح ماست. ولی به ما هم اختیار داده. توی این شب، اون انتخابها و دعاهای ما، تبدیل به "کدهایی میشن که سرنوشت ما رو میسازن.
فکر کن داری یه بازی رو طراحی میکنی. یه سری اصول کلی از طرف بازی (خدا) هست، ولی اینکه شخصیتت چطور حرکت کنه، چه کارهایی انجام بده، چه چیزهایی رو از خدا بخواد، اینهاش با خودته. شب قدر، شبیه به اینه که داری "کد اصلی" شخصیتت رو برای یه فصل جدید از بازی مینویسی!
راستی دربارهی دعای مخصوص این شب شنیدی؟ شاید بعضی وقتا دعای جوشن کبیر رو شنیدی و فکر کردی یه چیز سنتی و قدیمی هست. ولی نه! این دعا، یه جور "راهنمای استفاده" از خداست. وقتی جوشن کبیر رو میخونیم، انگار داریم "اسم رمزها" و "کدهای دستوری" خداوند رو یاد میگیریم.
با خوندن اسمهای خدا، داریم یاد میگیریم که چقدر قدرت داره، چقدر مهربونه، چقدر میتونه کمک کنه. این یعنی هوش هیجانی ما نسبت به خدا رو بالا میبریم. میفهمیم که چطور باهاش ارتباط برقرار کنیم، چطور ازش بخوایم، چطور بهش اعتماد کنیم. این دعا، مثل یه "آپدیت نرمافزاری" برای روح ماست که باعث میشه بهتر با خدا ارتباط برقرار کنیم و در نتیجه، بهتر زندگی کنیم.
به نظرم شب قدر، فرصت فوقالعادهای برای "دیباگ کردن" (اشکالزدایی) زندگیه. همهمون ممکنه توی طول سال، یه سری "باگ" یا "خطا" تو انتخابهامون داشته باشیم. توبه و استغفار یعنی همین: شناسایی اون خطاها و درخواست "رفع اشکال" از خدا.
وقتی خدا میگه "من بخشندهام"، یعنی آمادهست که اون خطاهای ما رو پاک کنه و سیستم ما رو دوباره "صفر و یک" کنه تا بتونیم با انرژی تازه ادامه بدیم. شب قدر، بهترین زمان برای این پاکسازیه. انگار داری "فایلهای اضافی و ویروسی" رو از سیستم زندگیت پاک میکنی تا سرعت و کاراییش بره بالا!
حالا چرا اینقدر روی مسئولیتپذیری تأکید میکنم؟ چون شب قدر به ما یاد میده که ما بازیگر اصلی زندگی خودمون هستیم. تقدیر، نتیجهی انتخابهای ماست که در این شب، با علم و ارادهی خدا شکل نهایی به خودش میگیره.
یعنی چی؟ یعنی اگه امروز تصمیم بگیری که درس بخونی، توی شب قدر، "دستورالعمل موفقیت تحصیلی" تو نوشته میشه. اگه تصمیم بگیری که با خانوادهات مهربونتر باشی، "کد روابط بهتر" برای زندگیت نوشته میشه. اگه از خدا بخوای که کمکت کنه تا گناه رو کنار بذاری، "پروتکل ترک عادتهای بد" برای تو فعال میشه.
شب قدر، شب "فعال بودن" است، نه منفعل بودن. شب "خلق کردن" است، نه صرفاً "دریافت کردن". وقتی در این شب، خالصانه و با تمام وجود از خدا میخواهیم و تلاش میکنیم، داریم معمار آیندهی خودمون میشیم، با بهترین مهندس دنیا، یعنی خود خدا!