به گزارش شهرآرانیوز؛ نتایج یک پژوهش دانشگاهی جدید نشان میدهد که برخلاف تصور عمومی، اکثر جوانان ایرانی تمایل به فرزندآوری زودهنگام دارند، اما موانع اقتصادی و اجتماعی، آنها را به تأخیر وامیدارد. این مطالعه که با مشارکت بیش از ۸ هزار نفر از جوانان در شرف ازدواج انجام شده، نشان میدهد ۵۷ درصد آنها فاصله یک تا دو سال پس از ازدواج را برای تولد نخستین فرزند ایدهآل میدانند، اما در عمل، میانگین این فاصله به ۲.۷ سال و حتی بیش از سه سال رسیده است.
در این تحقیق که به صورت کمی و با استفاده از تحلیل دادههای «پیمایش ملی ازدواج و طلاق» در سالهای ۱۳۹۶ و ۱۳۹۷ انجام شد، بالغ بر ۸ هزار نفر از جوانان در شرف اولین ازدواج مشارکت داشتند. اطلاعات مورد نیاز این تحقیق از طریق پرسشنامه جمعآوری گردیده و سپس با نرمافزارهای آماری تحلیل شد تا ارتباط میان متغیرهایی مانند سن، جنسیت، تحصیلات، درآمد، قومیت، مذهب و محل سکونت با فاصله زمانی مورد نظر برای فرزندآوری بررسی شود.
یافتهها نشان دادند که آنچه جوانان به عنوان زمان مطلوب برای فرزندآوری بیان میکنند، کوتاهتر از آن چیزی است که در عمل رخ میدهد. پژوهشگران این تفاوت میان «تمایل ایدهآل» و «رفتار واقعی» را یکی از چالشهای مهم سیاستهای جمعیتی میدانند.
نتایج پژوهش نشان میدهد مردان، افراد مسنتر، کسانی با تحصیلات پایینتر و درآمد کمتر، و نیز برخی قومیتها مانند عرب، بلوچ و ترکمن و پیروان مذهب سنی، تمایل بیشتری به فرزندآوری زودهنگام دارند. در مقابل، زنان، افراد جوانتر، تحصیلکردهتر، دارای درآمد بالاتر و ساکنان استانهای توسعهیافتهتر، بیشتر ترجیح میدهند سه تا پنج سال یا حتی بیشتر صبر کنند.
تحلیلهای آماری نشان دادند سن، جنسیت، تحصیلات، درآمد خانوادگی، قومیت و مذهب تأثیر معناداری بر این ترجیحات دارند. بهویژه زنان تحصیلکرده که نگران وقفه در مسیر شغلی خود هستند، تمایل بیشتری به تأخیر نشان میدهند.
از نظر پژوهشگران، این نتایج نشان میدهند ایران در مرحلهای از گذار جمعیتی قرار دارد که ارزشهای سنتی درباره اهمیت فرزند همچنان در سطح ایدهآل پابرجاست، اما شرایط ساختاری و اجتماعی رفتار واقعی را تغییر داده است. به باور آنان، گرچه بسیاری از جوانان هنوز به داشتن فرزند در فاصله کوتاه پس از ازدواج علاقهمندند، اما موانع اقتصادی مانند هزینه مسکن، اشتغال و نااطمینانی شغلی، و نیز تغییر نگرشها و اولویتهای فردی، باعث میشود در عمل فرزندآوری به تعویق بیفتد.
در این مطالعه، تفاوتهای استانی نیز قابل توجه بود. برای مثال در استان تهران تمایل به تأخیر طولانیتر بیشتر دیده میشود، در حالی که در برخی استانهای مرزی و کمتر توسعهیافته، گرایش به فرزندآوری زودتر است. این موضوع اهمیت سیاستگذاری منطقهای و توجه به تنوع فرهنگی کشور را برجسته میکند.
پژوهشگران پیشنهاد میکنند برای نزدیک کردن رفتار واقعی به تمایل ایدهآل جوانان، سیاستها باید بیش از تمرکز صرف بر تشویق، به کاهش موانع بپردازند؛ از جمله حمایتهای مالی و مسکن در سالهای نخست ازدواج، تضمین امنیت شغلی مادران، توسعه خدمات مهدکودک و برنامههای فرهنگی متناسب با شرایط هر منطقه.
این یافتههای علمی در «فصلنامه جمعیت» وابسته به سازمان ثبت احوال کشور منتشر شدهاند. این نشریه تخصصی به موضوعات جمعیتی و تحولات مرتبط با آن در ایران میپردازد.
منبع: ایسنا
