حجت‌الاسلام‌والمسلمین مهدی غنچه - فعال فرهنگی| شهرآرانیوز؛ مفضل‌بن‌عمر از امام‌صادق (ع) نقل می‌کند که حضرت فرمودند: «مفضل! سیزده نفر از یاران حضرت حجت (عج) در روز ظهور، از زنان هستند.» مفضل می‌گوید از امام پرسیدم:
«وَما یَصنَعْنَ بِهِنَّ: این زنان در آن شرایط چه نقشی خواهند داشت؟» با توجه به اینکه در روایات آمده است در آغاز حکومت جهانی حضرت مهدی (عج)، درگیری‌ها و نبرد‌هایی برای برچیده شدن ظلم و استقرار عدالت رخ خواهد داد، جایگاه زنان در چنین فضایی چیست؟
امام‌صادق (ع) در پاسخ فرمودند: «یُداوِینَ الجَرحى وَیَقُمْنَ عَلَى المَرضى کَما کُنَّ مَعَ رَسولِ اللهِ (ص): مجروحان را درمان می‌کنند و از بیماران پرستاری می‌کنند؛ همان‌گونه که در زمان رسول خدا (ص)، چنین نقشی را برعهده داشتند.»
این روایت نشان می‌دهد که نگاه اسلام به حضور اجتماعی زنان، نگاهی فعال و مسئولانه است. زن در منطق اسلام فقط مخاطب امور شخصی و خانوادگی نیست، بلکه هرجا جامعه اسلامی به توانایی او نیاز داشته باشد، می‌تواند در چارچوب ارزش‌های دینی نقش‌آفرین باشد. در میدان‌های سخت نیز زنان وظایف مهمی برعهده داشته‌اند؛ وظایفی که گاهی ادامه یافتن مقاومت و پیروزی مسلمانان، به آن وابسته بوده است.
در سیره پیامبر اکرم (ص)، زنان تنها به پرستاری از مجروحان محدود نبودند. یکی از مسئولیت‌های مهم آنان، رساندن آب به رزمندگان بود. حضرت زهرا (س) و برخی دیگر از بانوان مسلمان، آب را به رزمندگان می‌رساندند و در شرایط دشوار جنگ، نیاز‌های اولیه آنان را تأمین می‌کردند. تهیه و طبخ غذا برای نیرو‌هایی که در میدان نبرد حضور داشتند، از دیگر مسئولیت‌هایی بود که زنان برعهده می‌گرفتند. روشن است که اگر پشتیبانی مناسب وجود نداشته باشد، حتی توانمندترین نیرو‌های رزمی نیز با مشکل روبه‌رو خواهند شد.
ازسوی دیگر، در منابع تاریخی آمده است که زنان در تعمیر و آماده‌سازی تجهیزات جنگی نیز مشارکت داشتند. در آن روزگار ابزار جنگ، شمشیر، نیزه، سپر و زره بود و اگر این تجهیزات آسیب می‌دید، افرادی باید آنها را تعمیر و آماده استفاده دوباره می‌کردند. بخشی از این مسئولیت نیز برعهده زنان قرار داشت، بنابراین حضور آنان صرفا عاطفی یا نمادین نبود، بلکه تأثیری واقعی و اثرگذار در پشتیبانی جبهه داشت.
اگر این منطق را به زمان امروز تعمیم دهیم، طبیعی است که مصادیق نیز متناسب با پیشرفت فناوری، تغییر کند. امروز ابزار دفاعی تنها شمشیر و سپر نیست؛ پهپاد، ریزپرنده، سامانه‌های الکترونیکی، تجهیزات مخابراتی و موشکی، بخشی از ابزار‌های دفاعی عصر حاضر هستند. همان‌گونه که زنان صدر اسلام تعمیر تجهیزات متناسب با زمان خود را برعهده می‌گرفتند، در دنیای امروز نیز اگر بانوان در دانشگاه‌های صنعتی یا مراکز علمی و پژوهشی، دانش طراحی، ساخت یا تعمیر این تجهیزات را فرابگیرند، درحقیقت همان نقش تاریخی را با ابزار‌های جدید ایفا می‌کنند. همان‌گونه که یک پزشک، پرستار یا مهندس با دانش خود به امنیت و سلامت جامعه کمک می‌کند، متخصصان زن نیز می‌توانند در حوزه‌های علمی و فنی، بخشی از نیاز‌های جامعه اسلامی را برطرف سازند.
رسول خدا (ص) بزرگ‌ترین خدمت خود به زنان را تنها در جلوگیری از رسم زنده‌به‌گور کردن دختران خلاصه نکرد، بلکه زن را به جایگاه حقیقی و تمدن‌ساز او بازگرداند. اسلام به زن، شخصیت، مسئولیت و نقش اجتماعی داد و نشان داد که او می‌تواند درکنار حفظ کرامت و عفاف، در ساختن جامعه نیز سهیم باشد.
درکنار این نقش‌های اجتماعی، اسلام مهم‌ترین رسالت زن را نیز فراموش نکرده است. پیامبر اکرم (ص) فرمودند: «جهادُ المرأةِ حُسنُ التَّبعُّل: جهاد زن، نیکوهمسرداری کردن است.» این سخن به معنای محدود کردن زن نیست، بلکه بیانگر اهمیت بنیاد خانواده است. خانواده سالم، مدرسه تربیت انسان‌های بزرگ است. اگر مادری باایمان، آگاه، صبور و آشنا به قرآن، با کمک روایات و معارف الهی فرزند و همسر خود را تربیت کند، نتیجه آن پرورش انسان‌هایی خواهد بود که در میدان‌های علم، فرهنگ، خدمت و دفاع از جامعه مسئولانه عمل می‌کنند. مردان بزرگ و مجاهد، در بسیاری از حوزه‌ها، تربیت‌یافته دامان زنانی مؤمن، آگاه و فداکار بوده‌اند؛ زنانی که با ایمان، معرفت و تربیت صحیح، پایه‌های یک جامعه مقتدر و الهی را استوار می‌سازند و خلاصه اینکه مردان مجاهد، تربیت‌یافته زنان عاشق هستند.