علیرضا وکیلی| شهرآرانیوز؛ گاهی همسرم حرفش را با کنایه و طعنه می‌زند و وقتی می‌بیند من ناراحت شدم، می‌گوید: «من که چیزی نگفتم! اخلاقم همین است؛ خانواده ما هم همین‌طور حرف می‌زنند!»، اما اگر این جمله برای گوینده عادی باشد و دل همسرش را بشکند، آیا می‌توان به بهانه عادت خانوادگی از کنار آن گذشت؟ خداوند با تأکید جدی می‌فرماید: «قُولُوا لِلنّاسِ حُسْنا: با مردم به‌نیکی سخن بگویید.» و با همسر به طریق اولی، باید هم با بیان درست و هم به شیوه صحیح، سخن گفت و حفظ حرمت کرد.
۱. از خودمان شروع کنیم. اگر انتظار داریم همسرمان از طعنه دست بردارد و انگشت اتهام را به‌سوی او گرفته‌ایم، گاهی باید به رفتار خودمان نیز برگردیم و نگاه کنیم. امام‌باقر (ع) در تبیین آیه «قُولُوا لِلنّاسِ حُسْنا» می‌فرمایند: «قَالَ قُولُوا لِلنَّاسِ أَحْسَنَ مَا تُحِبُّونَ أَنْ یُقَالَ لَکُمْ...: بهترین چیزى را که دوست دارید در مورد شما گفته شود، به مردم بگویید.» باید اول خودمان، هنگام ناراحتی، از تحقیر و کنایه پرهیز کنیم.
۲. به‌جای بحث درباره نیت، درباره اثر حرف صحبت کنیم. وقتی همسرمان می‌گوید «منظوری نداشتم»، لازم نیست وارد جدل طولانی شویم که قصدش چه بوده است. می‌توانیم بگوییم: «قبول دارم؛ شاید قصد ناراحت‌کردنم را نداشتی، اما این جمله واقعا دلم را شکست. دوست دارم اگر از من ناراحت هستی، مستقیم بگویی چه چیزی آزارت داده، نه اینکه با نیش‌وکنایه حرف بزنی.» این شیوه، هم نیت طرف مقابل را از پیش محکوم نمی‌کند و هم اجازه نمی‌دهد رنجش ما نادیده گرفته شود. نیکو سخن گفتن فقط به معنای دروغ نگفتن نیست؛ لحن و شیوه بیان نیز اهمیت دارد.
۳. به‌جای برچسب زدن، یک نمونه مشخص را مطرح کنیم. گفتن «تو همیشه بی‌ادبی» معمولا بحث را به دفاع و مقابله می‌کشاند، اما می‌توانیم بگوییم: «وقتی جلوی خانواده‌ات درباره کار من کنایه زدی، احساس کردم کوچک شده‌ام.» این جمله روشن می‌کند که کدام رفتار باید تغییر کند، بدون اینکه شخصیت همسرمان را زیرسؤال ببرد. خداوند از عیب‌جویی و تمسخر نهی می‌کند: «لَایَسْخَرْ قَوْمٌ مِنْ قَوْمٍ: گروهی، گروه دیگر را مسخره نکنند.» (حجرات، ۱۱). این هشدار یادآوری می‌کند که حتی در اختلاف و شوخی نیز نباید حرمت دیگری را شکست.
۴. خواسته‌مان را روشن و عملی بیان کنیم. گاهی فقط می‌گوییم «این‌قدر بد حرف نزن!»، اما بهتر است جایگزین رفتار را هم توضیح دهیم: «اگر از کاری ناراحتی، همان را مستقیم بگو؛ لطفا با کنایه و مقایسه کردن من با دیگران، حرفت را نزن.» درخواست روشن، امکان عمل کردن را بیشتر می‌کند و بحث را از سرزنش به اصلاح می‌برد.
