به گزارش شهرآرانیوز؛ خواب زودهنگام و منظم یک اجبار انضباطی نیست، بلکه اساسی‌ترین سرمایه‌گذاری عصبی و شناختی برای رشد همه‌جانبه کودک است. پایبندی به ساعتی قابل‌پیش‌بینی، توانمندی ذهنی فرزندتان را برای فردا تضمین می‌کند.
بسیاری از والدین تصور می‌کنند کم‌خوابی شبانه با دیرتر بیدار شدن در صبح یا یک چرت عصرگاهی جبران می‌شود، اما دانش فیزیولوژی خواب کودک حقیقت متفاوتی را نشان می‌دهد. ساعت به خواب رفتن، به اندازه طول مدت آن تعیین‌کننده سلامت جسم و ذهن است.
بر اساس یافته‌های بنیاد ملی خواب و آکادمی طب اطفال (AAP)، بخش اعظم هورمون رشد انسانی در طول فاز سوم خواب عمیق یا خواب با امواج آهسته آزاد می‌شود. این مرحله حیاتی عمدتاً در اولین بخش خواب شبانه، یعنی بین ساعت‌های ۱۰ شب تا ۲ بامداد رخ می‌دهد. اگر کودک دیرتر از ساعت ۹ یا ۱۰ شب به خواب برود، پنجره طلایی ترشح این هورمون را از دست می‌دهد. این کمبود نه تنها بر روند رشد قدی و ترمیم بافت‌ها اثر منفی می‌گذارد، بلکه بازسازی سیستم ایمنی را نیز مختل می‌کند.
خواب زودهنگام نقشی بنیادین در کارکرد قشر پیش‌پیشانی مغز دارد؛ بخشی که مسئول تمرکز، تاب‌آوری هیجانی و پردازش حافظه است. کودکانی که دیر می‌خوابند، اغلب با برانگیختگی ناشی از ترشح هورمون‌های کورتیزول و آدرنالین مواجه می‌شوند؛ وضعیتی که به اشتباه شبیه پرتحرکی به نظر می‌رسد، اما در واقع نشانه خستگی مفرط مغز است. پژوهش‌ها اثبات کرده‌اند کودکانی که پیش از ساعت ۹ شب می‌خوابند، ثبات خلقی بالاتری دارند، نمرات یادگیری بهتری ثبت می‌کنند و کمتر دچار رفتار‌های تکانشی یا کج‌خلقی روزانه می‌شوند.
پژوهش‌های نوین خواب نشان می‌دهند علاوه بر زودهنگام بودن، «بی‌ثباتی زمان خواب» نیز آسیبی عمیق به فیزیولوژی مغز وارد می‌کند. نوسان مداوم ساعت خواب، مانند خوابیدن در ساعت ۹ در یک شب و ساعت ۱۱ یا ۱۲ در شبی دیگر ریتم شبانه‌روزی را دچار سردرگمی می‌کند. اگر به هر دلیلی شرایط خانواده اجازه نمی‌دهد کودک دقیقاً در ساعت طلایی به خواب برود، اصل کلیدی و غیرقابل‌مذاکره «قابل‌پیش‌بینی بودن» است. تعیین یک ساعت مشخص و ثابت (برای نمونه هر شب رأس ساعت ۱۰) مانع از افت کارایی سیستم عصبی کودک می‌شود.
نور آبی صفحات نمایش ترشح ملاتونین، یعنی هورمون طبیعی تنظیم خواب، را به تأخیر می‌اندازد. حداقل ۹۰ دقیقه پیش از خواب، تمام تلویزیون‌ها، تبلت‌ها و گوشی‌های همراه را خاموش کنید. مغز کودک برای ورود به چرخه استراحت عمیق نیازمند افت تدریجی نور محیطی است.
کودکان در الگو‌های رفتاری پیش‌بینی‌پذیر احساس امنیت روانی می‌کنند. یک روتین آرامش‌بخش ۲۰ تا ۳۰ دقیقه‌ای تعریف کنید: استحمام با آب گرم، مسواک زدن، تعویض لباس و خواندن یک کتاب داستان کوتاه. تکرار منظم این ترتیب زمانی، مغز کودک را شرطی می‌کند تا واکنش خواب‌آلودگی را به‌صورت خودکار فعال کند.
دمای اتاق خواب باید خنک و در محدوده ۱۹ تا ۲۱ درجه سانتی‌گراد نگه داشته شود، زیرا دمای بدن برای ورود به خواب عمیق افت پیدا می‌کند. اتاق را با پرده‌های ضخیم کاملاً تاریک نگه دارید و در صورت نیاز، تنها از چراغ‌خواب‌هایی با طیف نوری گرم و ضعیف استفاده کنید.
تنظیم ریتم درونی بدن با ساعت بیداری در صبحگاه پیوند خورده است. تغییر دادن زمان بیداری در آخر هفته‌ها باعث ایجاد اختلال پرواززدگی اجتماعی می‌شود؛ بنابراین نوسان بیدار شدن نباید در هیچ روزی از هفته بیشتر از ۳۰ دقیقه با روز‌های کاری تفاوت داشته باشد.
منبع: فارس
