به گزارش شهرآرانیوز؛ قدسی بیات درباره جایگاه زنان در رسانههای مکتوب و تصویری ایران گفت: در حوزه رسانههای مکتوب، زنان نقشهای متعددی ایفا میکنند؛ از خبرنگاری و گزارشنویسی گرفته تا سردبیری و مدیریت رسانه در بسیاری از روزنامهها و مجلات ایران، خبرنگاران زن در بخشهای اجتماعی، فرهنگی، علمی و حتی اقتصادی فعالیت دارند. برخی از روزنامهها نیز صفحات ویژهای برای مسائل زنان و خانواده اختصاص دادهاند.
وی ادامه داد: در دهههای اخیر، حضور زنان در تحریریه روزنامهها افزایش یافته است. بسیاری از خبرنگاران زن توانستهاند با تولید گزارشهای تحقیقی و تحلیلهای اجتماعی، جایگاه حرفهای قابل توجهی در رسانهها به دست آورند. علاوه بر این، برخی از زنان بهعنوان سردبیر یا مدیرمسئول نشریات نیز فعالیت میکنند که نشاندهنده رشد نقش مدیریتی زنان در عرصه رسانههای مکتوب است.
عضو هیئت علمی دانشکده علوم ارتباطات دانشگاه علامه طباطبایی بیان کرد: با این حال هنوز چالشهایی در این حوزه وجود دارد. یکی از مهمترین این چالشها، محدود بودن حضور زنان در بخشهای سیاسی و مدیریتی رسانههاست. در حالی که زنان در بخشهای اجتماعی و فرهنگی حضور پررنگی دارند، در حوزههای خبری مرتبط با سیاست و قدرت کمتر دیده میشوند.
بیات تصریح کرد: رسانههای مکتوب میتوانند نقش مهمی در تغییر نگرشهای اجتماعی نسبت به زنان ایفا کنند. ارائه الگوهای موفق از زنان در حوزههای مختلف علمی، اقتصادی و اجتماعی میتواند به تقویت اعتمادبهنفس و مشارکت اجتماعی زنان کمک کند.
وی درباره جایگاه زنان در رسانههای تصویری گفت: در این نوع رسانهها بهویژه تلویزیون و سینما، تأثیر گستردهتری بر افکار عمومی دارند. در ایران، سازمان صدا و سیما بهعنوان مهمترین رسانه تصویری رسمی، نقش مهمی در بازنمایی زنان ایفا میکند. زنان در تلویزیون ایران در قالبهای مختلفی از جمله مجری، خبرنگار، بازیگر و کارشناس حضور دارند.
عضو هیئت علمی دانشکده علوم ارتباطات دانشگاه علامه طباطبایی تصریح کرد: در بخش خبری، حضور زنان بهعنوان گوینده خبر یا خبرنگار نسبتاً قابل توجه است. بسیاری از برنامههای خبری از مجریان زن استفاده میکنند و خبرنگاران زن نیز در تهیه گزارشهای اجتماعی، فرهنگی و حتی برخی گزارشهای میدانی نقش دارند.
وی یادآور شد: در حوزه برنامههای تلویزیونی، زنان اغلب در برنامههای خانوادگی، آموزشی و فرهنگی نقش پررنگی دارند. برنامههایی که به موضوعاتی مانند سلامت خانواده، تربیت فرزند و سبک زندگی میپردازند، معمولاً با حضور مجریان یا کارشناسان زن همراه هستند.
بیات یکی از مهمترین عرصههای رسانه تصویری، سینما و مجموعههای تلویزیونی دانست و عنوان کرد: در این حوزه، نحوه تصویرسازی از زنان میتواند تأثیر قابل توجهی بر نگرش جامعه داشته باشد. در بسیاری از فیلمها و سریالهای ایرانی، زنان در نقشهای محوری حضور دارند و داستانها حول محور زندگی، مشکلات و روابط آنان شکل میگیرد.
وی معتقد است که تصویر ارائهشده از زنان در برخی آثار هنوز کلیشهای است. برای مثال، زنان گاهی در نقشهای محدود و تکراری مانند زن خانهدار، مادر فداکار یا شخصیت وابسته به مردان به تصویر کشیده میشوند. در مقابل، فیلمسازان و سریالسازان دیگری تلاش کردهاند شخصیتهای زن مستقل، تحصیلکرده و فعال در جامعه را به نمایش بگذارند.
عضو هیئت علمی دانشکده علوم ارتباطات دانشگاه علامه طباطبایی یکی از شاخصهای مهم در سنجش جایگاه زنان در رسانهها، میزان حضور آنان در سطوح مدیریتی دانست و بیان کرد: در ایران، هرچند زنان در سالهای اخیر توانستهاند در برخی رسانهها به سمتهای مدیریتی دست یابند، اما هنوز سهم آنان در مدیریت کلان رسانهها محدود است.
وی ادامه داد: در برخی خبرگزاریها، نشریات و شرکتهای تولید محتوا، زنان بهعنوان مدیرمسئول، سردبیر یا مدیر بخش فعالیت میکنند. این روند نشاندهنده تغییر تدریجی در نگاه به تواناییهای مدیریتی زنان است. با این حال، بسیاری از کارشناسان معتقدند که برای افزایش حضور زنان در مدیریت رسانهها، نیاز به سیاستگذاریهای حمایتی و ایجاد فرصتهای برابر وجود دارد.
بیات درباره چالشهای پیش رو زنان فعال در رسانههای ایران گفت: با چالشهای متعددی مواجه هستند. یکی از این چالشها، محدودیتهای ساختاری و فرهنگی است که گاهی مانع از حضور گستردهتر آنان در برخی حوزههای خبری میشود. همچنین، فشارهای کاری و شرایط سخت حرفه روزنامهنگاری میتواند برای بسیاری از زنان چالشبرانگیز باشد.
وی چالش دیگر را مسئله توازن میان مسئولیتهای خانوادگی و شغلی دانست و افزود: بسیاری از زنان خبرنگار و فعال رسانهای تلاش میکنند میان این دو حوزه تعادل برقرار کنند، اما این موضوع گاهی موجب محدود شدن فرصتهای حرفهای آنان میشود. علاوه بر این، گاهی کلیشههای جنسیتی میتوانند بر نحوه استخدام، ارتقا و حتی نوع وظایفی که به زنان سپرده میشود تأثیر بگذارند.
منبع: ایسنا
