به گزارش شهرآرانیوز؛ بر اساس گزارشهای متعدد از جمله تحقیقات «انجمن روانشناسی» (APA)، مسائل مالی یکی از سه دلیل اصلی استرس در روابط زناشویی و از مهمترین عوامل طلاق در سراسر جهان است. پول در زندگی مشترک صرفاً مجموعهای از اعداد و ارقام نیست؛ بلکه نمادی از قدرت، امنیت، استقلال و ارزشهای فردی است. وقتی زوجها بر سر نحوه خرج کردن یا پسانداز دعوا میکنند، در واقع بر سر این مفاهیم عمیق روانشناختی در حال مبارزه هستند. اما چگونه میتوان این میدان جنگ را به میز مذاکرهای دوستانه تبدیل کرد؟
تلفیق یافتههای نوین روانشناسی جهان و آموزههای غنی اسلامی، نقشه راهی جامع برای رسیدن به این تفاهم ارائه میدهد.
مؤسسه تحقیقاتی گاتمن (Gottman Institute) که معتبرترین مرکز جهانی در زمینه مطالعات ازدواج است، تاکید میکند که اختلافات مالی معمولاً ریشه در «رویاهای پنهان» یا «ترسهای نهادینه شده» افراد دارد. کسی که ولخرجی میکند ممکن است پول را نماد محبت و لذت بداند، در حالی که شریک زندگیاش که تمایل به پسانداز دارد، پول را معادل امنیت روانی میبیند.
برای حل این تعارضات راهکارهای زیر پیشنهاد میشود:
پنهان کردن فاکتورها، دروغ گفتن درباره قیمتها یا داشتن حسابهای مخفی، تحت عنوان «خیانت مالی» شناخته میشود. شفافیت کامل مالی پیششرط حفظ اعتماد است.
کارشناسان مالی توصیه میکنند زوجها ماهیانه یک «قرار مالی» در فضایی آرام (مثلاً یک کافه) بگذارند تا بدون تنش درباره بودجه، وامها و اهدافشان صحبت کنند
یکی از بهترین روشها، استفاده از قانون ۵۰/۳۰/۲۰ است (۵۰ درصد نیازها، ۳۰ درصد خواستهها، ۲۰ درصد پسانداز). همچنین، اختصاص مبلغی هرچند کوچک به عنوان «پول توجیبی شخصی» برای هر یک از زوجین که نیازی به پاسخگویی درباره نحوه خرج کردن آن ندارند، از بسیاری از دعواها پیشگیری میکند.
منابع اسلامی سرشار از دستورالعملهای دقیق برای مدیریت مالی خانواده و حفظ آرامش روانی هستند. اسلام بر تعادل میان مادیات و معنویات تاکید ویژهای دارد:
قرآن کریم در سوره اسراء آیه ۲۹، زیباترین تصویر از تعادل مالی را ارائه میدهد: «وَلَا تَجْعَلْ یَدَکَ مَغْلُولَةً إِلَىٰ عُنُقِکَ وَلَا تَبْسُطْهَا کُلَّ الْبَسْطِ...» (دستت را به گردنت زنجیر مکن [بخل نورز]و بیش از حد نیز آن را مگشای [اسراف مکن]). این آیه به صراحت افراط در پسانداز (خساست) و تفریط در خرج کردن (ولخرجی) را رد میکند و زوجین را به یک نقطه میانگین دعوت مینماید.
«وَأَمْرُهُمْ شُورَىٰ بَیْنَهُمْ» تصمیمگیریهای کلان مالی مانند گرفتن وام، خرید ماشین یا سرمایهگذاری، نباید به صورت یکطرفه و دیکتاتورمآبانه انجام شود. مشورت در خانواده، احترام به عقل و نظر شریک زندگی است و از شکستن حرمتها جلوگیری میکند.
قرآن دستور میدهد: «وَعَاشِرُوهُنَّ بِالْمَعْرُوفِ» (با همسران خود به شایستگی رفتار کنید). دعوا بر سر پول نباید بهانهای برای توهین، تحقیر یا منت گذاشتن شود. در روایات اسلامی، کسی که برای تامین رفاه خانوادهاش تلاش میکند مانند مجاهد در راه خداست و متقابلاً مدارا کردن شریک زندگی با کمبودهای مالی، اجری عظیم دارد.
اگر یکی از زوجین تمایل به خرج کردن زیاد دارد، نباید او را با کلماتی مثل «بیفکر» یا «خودخواه» تحقیر کرد. به جای حمله به شخصیت او، سیستم مالی را اصلاح کنید. مثلاً توافق کنید که برای هر خرید بالای مبلغ x تومان، حتماً باید با یکدیگر مشورت کنید. این قانون شامل هر دو نفر میشود و احساس نابرابری را از بین میبرد. آموزههای دینی نیز در اینجا با مفهوم «قناعت» به کمک میآیند؛ قناعت به معنای فقر نیست، بلکه به معنای استفاده بهینه از داشتهها و مدیریت صحیح خواستههاست.
پسانداز نباید به قیمت از بین رفتن کیفیت زندگی و ایجاد فشار روانی در خانه تمام شود. از منظر روانشناسی، پسانداز همراه با استرس، به مرور زمان باعث ایجاد خشم پنهان (Passive Aggression) در رابطه میشود. هدف از پسانداز را مشخص کنید (خرید خانه، سفر، روز مبادا). وقتی هدف مشترک باشد، تحمل محدودیتهای موقت برای هر دو نفر شیرینتر میشود.
گرفتن وام یک تعهد بلندمدت است که استرس آن مستقیماً وارد خانه میشود. هرگز بدون رضایت قلبی و ۱۰۰ درصدی شریک زندگیتان زیر بار وام یا ضمانت بانکی برای دیگران نروید. در فقه اسلامی نیز مقروض کردن بیمورد خود و خانواده مذموم شمرده شده است. پیش از گرفتن وام، جدولی از درآمدها و اقساط تهیه کنید و صادقانه بپرسید: «آیا پرداخت این قسط، آرامش و رفاه اولیه ما را مختل میکند؟»
منبع: فارس