آزاده خلیلی | شهربانو، صبح از خواب بیدار شدهای و پیش از هر کار به صورتت داخل آینه نگاه میکنی و روی شقیقههایت دنبال رد پای پیری میگردی؛ کاری که شب پیش از خواب دوباره مقابل آینه تکرار میکنی و اگر مشغلهها و کارهای خانه و بچهها بگذارد، بین روز هم بدت نمیآید که گاه آینه کوچک داخل کیفت را بیرون بیاوری و نگاهی به گوشه چشم و ابرویت بیندازی. با این همه، وسواس پیری روزی از راه میرسد و تو نمیدانی چطور شد که نتوانستی ردپای این مهمان ناخوانده را ببینی و برای جلوگیری از رسیدنش کاری انجام بدهی. شاید این کار به این دلیل باشد که راه را اشتباه رفتهای. چینوچروک صورت، سفیدی موهای سر و صورت یا ضعیفشدن چشمها علائمی است که ما معمولا بهعنوان نشانههای پیری میشناسیم، درحالیکه هیچکدام این موارد بهعنوان نشانههای حقیقی پیری نیستند. اگر میخواهی بدانی که پیری چیست و چگونه به سراغت میآید، در ادامه با ما همراه باش.
این روزها بیشتر ما برای یافتن پاسخ پرسشهایمان دستبهدامن اینترنت میشویم. اگر از اینترنت بپرسید، به شما میگوید که معمولا پیری برای خانمها از سیسالگی آغاز میشود، اما اگر بهدنبال پاسخ دقیقتری باشید، باید چهارتا مقاله مفصلتر بخوانید یا به سراغ کارشناسان بروید. تا آنجا که به بدن و فیزیولوژی مربوط است، پیری اتفاقی یکشبه نیست و روندی دارد که به مرور در بدن شکل میگیرد و پیش میرود. تغییر سلولها و کارایی آنها چیزی است که از همان دوران نوجوانی آغاز میشود؛ به این معنی که یک کودک دارای ویژگیهایی است که یک نوجوان آنها را ندارد و این تغییرات پس از دوران اوج جوانی که بیستوپنجسالگی است، کمکم با بیشترشدن سن بیشتر میشود. پس بهتر است بهجای اینکه بهدنبال ردپای پیری در موهایتان بگردید، ششدانگ حواستان را بدهید به بدنتان، بهخصوص سلولهای شنوایی، بینایی و مفاصل تا بتوانید مچ پیری را زودتر بگیرید.
پیری روندی است که بهدلیل چند تغییر اساسی در بدن رخ میدهد. با بیشترشدن سن، بینایی و شنوایی ما کم میشود، پوستمان لطافتش را از دست میدهد و خشک و چروک میشود، مفصلها سفت میشوند و به این دلیل است که پیرها نمیتوانند بهراحتی از پله بالا و پایین بروند. این روند از دهه چهارم زندگی برایمان شروع میشود، اما معمولا بیشتر ما رد پای پیری را تا دهههای پنجم و ششم مشاهده نمیکنیم. با وجود این، اگر یک روز دیدید که هنگام بالارفتن از پله نمیتوانید به چابکی قدیم حرکت کنید و به نفسنفس افتادید، بدانید که بدنتان دارد به شما درباره پیری زودرس هشدار میدهد. علاوه بر ژنتیک و وراثت، مسائل دیگری هم هستند که روند پیری را در شما افزایش میدهند. غذای ناسالم، استرس و دوری از نور آفتاب سه دلیل اصلی است که ممکن است شما را زودتر به پیری برساند.
تغییرات پوست و موی شما را به وراثت حواله میدهند، اما یکی از دلایل مهم اینکه پیری خیلی زودتر از دیگران در خانه شما را میزند، سبک زندگیتان است. برای اینکه بتوانید با این روند مقابله کنید، لازم است که در سبک زندگیتان بازنگری کنید و هر جا را که لازم است، تغییر دهید. یادتان باشد در سبک زندگی به سه عنصر خواب، خوراک و فعالیت توجه کنید. مثلا اگر تا حالا فستفود زیاد میخوردید، برای فرار از پیری هم که شده، دور غذاهای ناسالم را خط بکشید و سبزیجات و میوهها را به فهرست خوراکیهایتان اضافه کنید و غذاهایی بخورید که چربی غیراشباع دارند، مثل آجیلها، روغن سبزیجات و دانههای روغنی. همچنین به اندازه کافی بخوابید، از غذاهای پرنمک دوری کنید و آب زیاد بنوشید. پس از چهلسالگی حجم عضلانی رو به کاهش میرود و این روند کاملا طبیعی است، اما میتوان با ورزشکردن منظم، سرعت آن را کاهش داد. این ورزشها میتواند شنا، یوگا، دوچرخهسواری یا هر فعالیت ورزشی دیگری باشد که آن را دوست دارید.
همانطور که تذکر دادیم، خانمها معمولا سفیدی تارهای مو را نشانه پیری میدانند، درحالیکه در زنان تناوب و پیشبینیپذیربودن چرخه قاعدگی با روند پیری مرتبط است و بینظمی قاعدگی ممکن است پانزدهسال پیش از یائسگی شروع شود. یکی از نشانههایی که بسیاری از افراد آن را با افزایش سن زنان مرتبط نمیدانند، چرخههای قاعدگی نامنظم در دهههای چهارم و پنجم زندگی است. توجه به این موضوع بسیار مهم است. چون تغییر هورمونها میتواند باعث افزایش وزن، کاهش توده عضلانی و اختلال خواب شود، سرعت پیرشدن را افزایش دهد و فرد را مستعد ابتلا به بیماری قلبی، پوکی استخوان و دیابت کند. پس لازم است با مشاهده نخستین تغییرات با پزشک مشورت کنید تا با دریافت مشاوره و همچنین اقدام بموقع مانع از این روند شوید.
در پایان به خاطر داشته باشید که خیلی از علائم با توجه به سنوسالتان میتواند طبیعی باشد. به اطرافیانتان که با شما همسن هستند، توجه کنید و ببینید آنها چه علائمی را تجربه میکنند. این علائم بهنوعی هشدارهایی هستند که شما میتوانید با توجه به آنها به مقابله با نشانههای پیری بروید، اما به خاطر داشته باشید بیشتر از آنکه سلامت مو و پوست مهم باشد، باید به توانایی مغز، مفاصل و استخوانها و دیگراندامهایتان توجه کنید تا به وقتش که پا به سن گذاشتید، سالمندی سالمی را تجربه کنید.
موهایمان بیشتر از حد معمول میریزد و حس میکنیم فرق سرمان خالی شده است.
هنگام راهرفتن با خانواده و دوستان مدام عقب میمانیم.
شماره عینکمان تغییر میکند.
مانند نوزدان زمان خوابمان کم شده است و شب مدام از خواب بیدار میشویم.
پوستمان خشک شده و در بعضی ناحیهها لکهایی ظاهر شده است.
از پلهها که بالا میرویم، انگار از کوه بالا رفتهایم.
نمیتوانیم سبد خریدمان را بهتنهایی حمل کنیم.
دوست نداریم از خانه بیرون برویم و حوصله جمع را نداریم.
لباسهایمان برایمان گشاد شدهاند.
جای زخم یا کبودی روی بدنمان دیرتر خوب میشود.
دستهایمان قدرت گذشته را ندارند، مثلا نمیتوانیم در بطریها را بهآسانی باز کنیم.
فعالیت بدنی داشته باشید و با دوستانتان معاشرت کنید
ساعتی از روز را با خانواده بگذرانید
آب کافی بخورید
سبزیجات را به سبد غذاییتان اضافه کنید
از ضدآفتاب استفاده کنید
از استرس دوری کنید
به اندازه کافی بخوابید و هرگز با آرایش نخوابید
مصرف چربی و شکر را کاهش دهید
از هوای آلوده دوری کنید
بین کار و استراحت تعادل ایجاد کنید
جدول حل کنید و هنرهای جدید یاد بگیرید
کتاب بخوانید
