مریم بلوچیان طرقی، استاد حوزه| شهرآرانیوز؛ رسانهها و شبکههای اجتماعی امروزی دارای قدرت فرهنگی عظیمی هستند که میتوانند سبک زندگی افراد را تحت شعاع قرار داده و جهتگیریهای خاصی را در جنبههای مختلف زندگی ایجاد کنند. بر اساس متن، این تأثیر را میتوان در دو مسیر متضاد تحلیل کرد:
رسانهها (مانند سریالها) میتوانند به عنوان ابزاری برای ترویج ارزشهای مثبت عمل کنند. نمونهای از این تأثیر، بازنمایی «سبک زندگی مومنانه» است که از طریق رسانه بر محورهای زیر شکل میگیرد:
- تأکید بر ارزشهای مذهبی و نمادهای فرهنگی: بازگرداندن هویت دینی به الگوهای رفتاری.
- ترویج قناعت و سادگی: ترویج زیست ساده و مقابله با مصرفگرایی در حوزه الگوهای مصرف.
- تقویت پیوندهای اجتماعی: بازنمایی الگوهای رفتاری مناسب در تعاملات اجتماعی.
در مقابل، رسانههای غربگرا با تبلیغات گسترده، باعث الگوپذیری از سبک زندگی غربی شدهاند که با هدف خلقت انسان (عبادت و سلامت روان) در تضاد است. این تأثیرات شامل موارد زیر است:
جایگزینی بینش توحیدی با جهانبینی مادی، انسانگرایی و فردگرایی.
ترویج روابط نامشروع، بیپروایی، افزایش سن ازدواج و نگاه ابزاری به زنان.
تشویق به اسراف، مصرفگرایی افراطی، توجه بیش از حد به ظاهر و کسب لذات مادی آنی.
رسانهها از طریق تولید «معنی» در ذهن مخاطب، نقش تعیینکنندهای در شکلگیری سبک زندگی دارند. تأثیر آنها بر زنان و جوانان میتواند هم به سوی «حیات طیبه» (مبتنی بر معنویت، سلامت روان و سادگی) و هم به سوی «انحرافات اجتماعی» (مبتنی بر مادیگرایی و بیبندوباری) باشد که نتیجه آن، تأثیر مستقیم بر سلامت روان فرد و پایداری ساختار جامعه است.