در شاهنامه، زنان تنها شخصیت‌های حاشیه‌ای نیستند؛ آنان حلقه‌های پیوند، آزمون خرد و تداوم تبار پادشاهی‌اند. داستان دختران شاه یمن و سرنوشت دختر ایرج، نمونه‌ای روشن از نقش زن در انتقال خرد، مشروعیت و آینده ایران‌زمین است.

میلاد حضرت زهرا (س) فرصتی است تا بار دیگر در آینه نگاه رهبر معظم انقلاب اسلامی، به بازخوانی جایگاه زن در اندیشه اسلامی و انقلابی بپردازیم.

به گفته یک استاد حوزه و دانشگاه، حضرت زهرا (س) عامل عزت زنان مسلمان هستند و ولایت‌پذیری ویژگی بارز این بانوی کرامت است.

یک استاد حوزه علمیه گفت: اوج مقام امّ‌البنین در حادثه کربلا آشکار شد. او نه از سر جهل یا غفلت، بلکه کاملاً آگاهانه فرزندانش را راهی قیام امام عاشورا کرد؛ زیرا حقیقت ولایت را شناخته بود.

در روزگاری که نام سرداران مرد بر صفحات تاریخ نقش بسته، روایت‌ها از زنی گمنام حکایت دارند؛ همسر صوفیان خلیفه، والی مشهد، که در غیاب شوهرش پرچم دفاع را بر فراز شهر برافراشت و شش ماه تمام با شجاعت و تدبیر، مشهد را از سقوط در برابر ازبکان نجات داد.

قرن‌هاست که زنان خراسانی نام حضرت زهرا (س) را با دعا، نذر و آیین‌های کهن در هم آمیخته‌اند؛ آیین‌هایی که در پخت آش‌ها، دیگچه‌ها و سفره‌های حاجت جلوه‌ای پررنگ یافته است. از آش «ابوالدرداء» تا نذر دیگچه و اماج‌کماج، هر کدام داستانی از باور، حاجت و ارادت زنان این سرزمین را روایت می‌کند؛ آیین‌هایی که همچنان در بسیاری از خانه‌ها زنده‌اند و نسل به نسل منتقل می‌شوند.

در بحبوحه حوادث تلخ توپ‌بندی حرم در سال ۱۳۲۷ قمری، حادثه‌ای در دل هیاهوی شهر ثبت شد که بعد‌ها در تاریخ مطبوعات مشهد ماندگار شد؛ نخستین‌بار واژه «سقط جنین» در گزارش روزنامه‌ها ظاهر شد؛ واژه‌ای تلخ که از دل ترس و آشوب آن روز‌ها زاده شد و روایتگر رنج زنانی بود که صدای توپ، آرامش تن و جانشان را لرزاند.

یک پژوهشگر ادبیات دینی با اشاره به اینکه یکی از شگفت‌آورترین نکات، قیام حضرت زهرا (س) است که عملاً کمتر شناخته شده است، گفت: دفاع از ولایت، شاخصه اصلی این حضرت است.

تاج‌الدوله، یکی از شناخته‌شده‌ترین زنان مسلمان در تاریخ قاجار، از دختری اصفهانی آغاز کرد و با بهره‌گیری از ذوق ادبی، تربیت علمی و ایمان دینی، به یکی از اثرگذارترین بانوان عصر خود بدل شد.

نام حضرت فاطمه (س) قرن‌هاست که با نذر‌ها و دعا‌های زنان خراسانی آمیخته است؛ ارادتی که در پهن کردن سفره‌های حاجت و پخت انواع آش‌ها رنگ گرفته و شاید مشهورترینشان پخت سمنو باشد.