ریحانه بنازاده| شهربانو، در دنیایی که جراحی‌های سریع و نتایج فوری، بازار داغی دارند، بسیاری به دنبال راه‌هایی کم‌تهاجمی‌تر برای تغییر ظاهر و بهبود زیبایی هستند. در کنار پزشکی مدرن، طب ایرانی و طب سوزنی نیز رویکردی متفاوت ارائه می‌دهند؛ رویکردی که به‌جای تمرکز صرف بر ظاهر، از اصلاح سبک زندگی و تعادل درونی آغاز می‌شود. در گفت‌و‌گو با دکتر زهرا نقیبی، متخصص طب ایرانی، به بررسی این شیوه‌های غیرشیمیایی پرداخته‌ایم.
به گفته دکتر نقیبی، در طب ایرانی زیبایی بدون اصلاح سبک زندگی معنا ندارد. روش‌هایی مانند جوان‌سازی پوست، درمان لک‌های قهوه‌ای، پیشگیری از جوش، کاهش ریزش مو و حتی لیفت صورت، زمانی اثربخش‌اند که با اصلاح مزاج و پاک‌سازی بدن همراه باشند.
او توضیح می‌دهد: «در طب ایرانی، درمان یک فرایند مرحله‌به‌مرحله است. ابتدا بدن پاک‌سازی و مزاج اصلاح می‌شود و سپس به سراغ درمان‌های موضعی می‌رویم.»
در این مکتب، درمان صرفاً به رفع علامت محدود نمی‌شود. برای مثال، در سردرد‌های مزمن به‌جای تجویز مسکن، عواملی مانند وضعیت گوارش، تغذیه و سبک زندگی بررسی می‌شود تا علت اصلی برطرف شود. همین نگاه ریشه‌ای در حوزه زیبایی نیز کاربرد دارد.
طب سوزنی به‌عنوان مکمل طب ایرانی می‌تواند سرعت و ماندگاری درمان را افزایش دهد. این روش با استفاده از سوزن‌های بسیار نازک، نقاط خاصی از بدن را تحریک می‌کند و در بهبود طیف گسترده‌ای از مشکلات کاربرد دارد؛ از درد‌های اسکلتی و عضلانی گرفته تا اختلالات گوارشی، اضطراب، بی‌خوابی و حتی برخی مشکلات پوستی.
در حوزه زیبایی نیز از طب سوزنی برای جوان‌سازی پوست، کاهش چین‌وچروک، رفع غبغب، تیرگی دور چشم و لیفت صورت استفاده می‌شود. البته دکتر نقیبی تأکید می‌کند مراجعه به مراکز معتبر و متخصصان آموزش‌دیده ضروری است، زیرا اجرای نادرست این روش‌ها می‌تواند آسیب‌زا باشد.
او یادآور می‌شود درمان‌های مکمل معمولاً زمان‌برتر از روش‌های کلاسیک‌اند، اما اثرات آنها پایدارتر و کم‌عارضه‌تر است.
یکی از دغدغه‌های رایج، کاهش وزن است. در طب ایرانی، کاهش وزن تنها به کم‌خوری محدود نمی‌شود، بلکه شامل مجموعه‌ای از اقدامات مانند اصلاح تغذیه، گرم نگه‌داشتن شکم، بادکش، روغن‌مالی و استفاده از دارو‌های گیاهی چربی‌سوز است. این اقدامات علاوه بر کمک به کاهش وزن، به پاک‌سازی بدن نیز کمک می‌کنند.
در صورت نیاز، طب سوزنی شکم و گوش نیز می‌تواند به تسریع روند کاهش وزن کمک کند. دکتر نقیبی تأکید می‌کند افزایش وزن تنها در صورت وجود کمبود واقعی توصیه می‌شود و آن هم با برنامه غذایی متناسب با مزاج فرد انجام می‌گیرد.
ریزش مو می‌تواند دلایل مختلفی مانند عوامل ژنتیکی، اختلالات هورمونی، مشکلات تیروئید، استرس یا کمبود ریزمغذی‌ها داشته باشد. در طب ایرانی، ابتدا این عوامل بررسی می‌شود و سپس درمان با اصلاح مزاج عمومی و مزاج سر آغاز می‌گردد.
در کنار آن، کاهش استرس، استفاده از دارو‌های گیاهی و موضعی و برخی اعمال یداوی به تکمیل فرایند درمان کمک می‌کند. این درمان نیز مرحله‌به‌مرحله و با صبر و پیگیری انجام می‌شود.
برای رفع چین‌وچروک، لک‌های پوستی و افتادگی صورت نیز در طب ایرانی راهکار‌هایی مانند ماساژدرمانی، طب سوزنی و برخی روش‌های یداوی پیشنهاد می‌شود. مزیت اصلی این روش‌ها، تهاجم کمتر و آسیب پایین‌تر نسبت به بسیاری از روش‌های کلاسیک است. البته تأکید می‌شود که بدون اصلاح سبک زندگی، این اقدامات اثر ماندگار نخواهند داشت.
نکته مهم دیگر، توجه به تداخل دارو‌های گیاهی با دارو‌های شیمیایی است. هنگام شروع درمان با طب ایرانی، دارو‌های قبلی بیمار به‌صورت ناگهانی قطع نمی‌شود. پس از مشاهده اثر درمان و با هماهنگی پزشک معالج طب کلاسیک، امکان کاهش یا قطع برخی دارو‌ها بررسی می‌شود.
در نهایت، پیام اصلی طب ایرانی در حوزه زیبایی روشن است: تغییر پایدار از درون آغاز می‌شود. اگر سبک زندگی، تغذیه و تعادل مزاج اصلاح نشود، هیچ درمانی—حتی کم‌تهاجمی‌ترین آن—نتیجه‌ای ماندگار نخواهد داشت. زیبایی آرام، محصول صبر، آگاهی و توجه هم‌زمان به جسم و درون است.