محمد جواد ابوعطا - پشتک و وارو می زد. خنکای آب زیر پوستش رفته و هُرم گرما را از تنش رانده بود. دیگران را هم برای آبتنی در پشت آب های راکد سد تشویق می کرد. مادرش که نتوانسته بود این هوس را از او بگیرد با نگرانی نگاهش می کرد. او سرمست از یک شنای غیر استخری و رایگان، برای اینکه همبازی پیدا کند، از یک ارتفاع نسبتا بلند بالا رفت و خودش را انداخت درون آب. از جایی که در آب پریده بود، حباب بیرون می آمد. لحظاتی گذشت ولی پسر جوان بالا نیامد. نگرانی خانواده و به ویژه مادر، کمی بیشتر شد. اما می دانستند که پسرشان در شنا مهارت های لازم را دارد، ازاین رو اقدامی نکردند و بیرون نیامدنش را پای شیطنت گذاشتند. عقربه های ساعت به سرعت جلو می رفت، اما هنوز خبری از برگشتن پسر جوان نبود. دیگر برای خانواده اش مسجل شد که مشکلی پیش آمده و خودشان را به کنار آب رساندند، باز هم خبری نبود. دقایقی بعد افراد زیادی اطراف سد جمع شده بودند و به ناله و مویه های دل خراش مادری میان سال خیره ماندند، از کسی کاری برنمی آمد و همه منتظر بودند تا تیم غواصان آتش نشانی مشهد از راه برسند. ساعاتی از عملیات آتش نشانان که خودشان را به محل رسانده بودند بی نتیجه گذشت. خانواده پسر غرق شده نمی خواستند آنچه رخ داده بود را بپذیرند. کشف پیکر پسر جوان از عمق آب های پشت سد، یک بار دیگر اثبات کرد که شنا در رودخانه و سد نیازمند مهارت های ویژه است. انتهای این سکانس غمبار، نشستن والدین بر بالین جوانی بود که برایش یک دنیا آرزو داشتند.
از آنجا که مشت نمونه خروار است، این حادثه نیز یکی از ده ها حادثه غرق شدگی در خراسان رضوی است که تاکنون تعداد زیادی از هم وطنانمان در پی آن جان خود را از دست داده اند. البته این پایان ماجرا نیست، با شروع تابستان به مراتب آبتنی در استخرهای ذخیره آب کشاورزی، دریاچه ها، رودخانه و... رونق می گیرد و عده ای تنها برای ساعتی تفریح، جان خود را به مخاطره می اندازند. در ادامه چند نمونه بارز از این حوادث را مرور می کنیم.
توصیه هایی برای یک شنای دلپذیر
شناخت درد، نیمی از راه حل درمان است. اگر درد را نشناسیم، نمی توانیم داروی مناسبی برای آن پیدا کنیم. اینکه غرق شدگی ها در بهار و تابستان در مشهدی که دریا ندارد افزایش پیدا می کند را می توان در کمبود برنامه های اوقات فراغتی برای همه شهروندان، کمبود فضاهای تفریحی و... دنبال کرد.اما اگر برای شما یا یکی از اطرافیانتان فرصتی دست داد و در کوه و دشت خواستید تنی به آب بزنید، قبل از هر اقدامی به این نکات که از سوی کارشناسان سازمان آتشنشانی مشهد ارائه شده است، توجه کنید.
آشنایی با فنون اولیه شنا، آشنایی با محدودیت ها و رعایت آن ها از ابتدایی ترین الزامات قبل از شناست.
پیش از پریدن درون آب های ناشناخته، از وضعیت عمق آب اطلاع کسب کنید، گذشته از غرق شدگی، شیرجه در آب های کم عمق خطر ضربه به سر و شکستگی گردن را به دنبال دارد.
بررسی دمای آب نیز ضروری است، به عنوان مثال اگر مدت زیادی در آفتاب مانده اید، از وارد شدن ناگهانی به آب سرد خودداری کنید، علت این توصیه پیشگیری از شوک دمایی است.
موقع شنا از شوخی های خطرناک بپرهیزید و همچنین پس از مصرف داروهایی که موجب خواب آلودگی یا شل شدن عضلات می شود، شنا نکنید.
توانایی خود را در شنا کردن بیش از حد در نظر نگیرید. یک سوم قربانی های غرق شدگی با فن شنا به طور کامل آشنا بوده اند.
در صورت مواجهه با یک غریق، اگر با فن نجات غریق آشنا نیستید، سعی کنید فقط با استفاده از چوب، طناب یا جلیقه نجات و یا تشکیل زنجیره انسانی به وی کمک کنید. برای نجات یک غریق، اول امنیت خود را در نظر بگیرید. از پشت به غریق نزدیک شوید و از او بخواهید تقلا نکند. پس از رساندن فرد به ساحل به سرعت با اورژانس تماس بگیرید.
بسیاری از رودخانه ها با وجود ظاهری آرام بسیار خطرناک و عمیق هستند به نحوی که فرد بعد از چند قدم جلو رفتن در رودخانه متوجه عمق زیاد آن شده و گرفتار گرداب می شود بنابراین بدون اطلاع از وضعیت رودخانه هرگز برای شنا در آن اقدام نکنید. به یاد داشته باشید بیشترین غرق شدگی در رودخانه های کشور اتفاق افتاده است.
به منظور اقدام فوری در زمان حادثه احتمالی، تا حد امکان به صورت چند نفره شنا کنید. بهترین مکان برای شنا محلی است که نجات غریقها در آنجا حضور دارند و می دانند که شما را چگونه نجات دهند.
28/3/98 : سه روز در آب
تفرجگاه های اطراف شهر که امسال به لطف بارندگی ها آب زیادی دارند، جزو مراکز گردشگری محبوب خراسانی هاست. روستای خوش آب و هوای درود با سد و رودخانه زیبایش، یکی از این مناطق گردشگری در اطراف شهرستان نیشابور است. مردی سی ونه ساله به همراه خانواده و دوستانش روز سه شنبه هفته گذشته به این روستا می روند و پس از گذشت ساعتی تصمیم به آبتنی می گیرند و در آب های پشت سد خاکی روستا می پرند اما دقایقی بعد مرد جوان مفقود می شود.
این حادثه ساعت17:30 بیست و هشتم خرداد ماه رخ می دهد و دوستانش پس از 3ساعت تلاش بی فایده موضوع را به آتش نشانی اطلاع می دهند. جست و جوی تیم عملیاتی آتش نشانی نیشابور تا حوالی نیمه شب و روز چهار شنبه ادامه پیدا می کند ولی به علت شرایط جوی و دید ناکافی نتیجه ای به دست نمیآید. در نهایت صبح پنجشنبه سی و یکم خرداد از آتش نشانی مشهد کمک خواسته می شود و غواصان مشهدی با حضور در محل وجب به وجب آبگیر 5هکتاری را می گردند و پیکر این فرد را پیدا می کنند.
20/3/98: تراژدی پسرعموها
گرمای هوا که از قضا بیشتر هم شده است، دو پسرعموی جوان از اهالی شهرستان باخرز را به یک استخر ذخیره آب می کشاند. آن ها به دور از چشم دیگران برای شنا، لباس از تن کنده و درون این استخر عمیق می پرند. دقایق زیادی نگذشته بود که یکی از این جوانان درون استخر گرفتار میشود. جوان دیگر که می بیند جان پسرعمویش در خطر است، خودش را بی محابا درون آب انداخته که متأسفانه هر دو گرفتار می شوند. اهالی روستا ساعتی بعد متوجه ماجرا می شوند و برای نجات آن ها اقدام می کنند اما ناکام می مانند و در نهایت موضوع را به پلیس و عوامل امدادی اعلام می کنند. با حضور مأموران امدادی و انتظامی، اجساد این جوانان از آب بیرون کشیده می شود. بررسی های بعدی درباره علت حادثه مشخص می کند که این افراد به فنون شنا آشنا نبوده اند.
18/3/98: کمین خطر پشت سد
در مقدمه گزارش به تفصیل ماجرای غرق شدن جوانی بیست ساله در پشت سد طرق را بازکردیم. پسر جوانی که برای شنا پشت آب های سد می رود، اما بازگشتش دیگر با او نبوده و ساعاتی بعد بر دوش آتش نشانان پیکرش به بیرون از آب منتقل می شود. چندین سد در اطراف مشهد وجود داردکه برخی از این سدها تبدیل به تفرجگاه شده است. اما وجود تابلوهای نصب شده مبنی بر خطر غرق شدگی و شنا ممنوع نیز نتوانسته عده ای را از تن دادن به این اقدام خطرناک بازدارد.
7/3/98: یک مرگ مشکوک
خرو یکی دیگر از تفرجگاه های نیشابور است که گردشگران زیادی به این روستای سرسبز می روند. هر کجا که مزارع و باغ ها وجود داشته باشد، احتمالا وجود استخرهای خاکی ویژه ذخیره آب هم وجود دارد.
با اعلام غرق شدن جوانی سی وچهار ساله در یکی از این استخرهای روباز در روستای خرو، تیم های امداد و نجات و مأموران انتظامی شهرستان نیشابور راهی این محل شدند. امدادگران با راهنمایی اهالی محلی به سمت این استخر ناایمن هدایت شدند و در عملیاتی توانستند جسد جوان سی وچهار ساله را از آب بیرون بکشند. البته علت مرگ و همچنین دلیل سقوط این مرد جوان درون استخر مشخص نشد و پیکر فرد جان باخته از سوی نیروهای اورژانس و با هماهنگی مقام قضائی به پزشکی قانونی منتقل شد.
30/2/98: دست شستن از جان
مأموران خود را به محل رسانده و با چشم غیر مصلح می دیدند که آب خروشان رودخانه داشت پسربچه سه ساله با لباس قرمز را به سمت آب های راکد پشت سد فریمان می برد. تعلل جایز نبود و اگر کودک به پشت سد کشیده می شد، دیگر کاری از دست مأموران انتظامی برنمی آمد. سروان جهان مهین و سروان افتاده عرب، دو نفر از مأموران در میان بهت و حیرت شهروندان، با وجود خطر غرق شدگی بلافاصله تن به آب های خروشان رودخانه دادند وبرای نجات این نونهال رفتند. آن ها با اقدامی شجاعانه و مهارت خاص توانستند این کودک را از درون آب گرفته و به حاشیه رودخانه برسانند. خوشبختانه با انجام کمک های اولیه این کودک از مرگ حتمی نجات یافت و موجی از شادی و شعف خانواده این پسر بچه و سایر شهروندان که ناظر این از خودگذشتگی مأموران بودند را در برگرفت.
10/1/98: بی جان در بستر رودخانه
پسربچه هفت ساله مشهدی که در تعطیلات نوروز و هم زمان با بارش های بهاری به رودخانه کشف رود سقوط کرد، مانند کودک فریمانی خوش شانس نبود و آب پیکر نحیف او را به هر کجا که خواست برد. با اعلام موضوع به آتش نشانی مشهد، امدادگران در محل حاضر شدند و عملیاتی گسترده را در پیرامون بولوار شاهنامه آغاز کردند. تلاش امدادگران با رسیدن به شب بی نتیجه ماند و ادامه عملیات برای صبح فردا ماند. با طلوع آفتاب یازدهم فروردین عملیات تجسس از سرگرفته شد و ساعتی بعد جسد این نونهال، کیلومترها دورتر در حوالی روستای لقمانی از توابع مشهد شناسایی و از آب بیرون کشیده
شد.