مترجم: عادل نجفی| آلودگی هوا، ترافیک، فاصلههای زیاد، تولید زباله، کمبود منابع، جمعیت فراوان و... برای اهالی کلانشهرها کلیدواژههایی آشنا هستند. شهروندان متروپلها از آمریکا و اروپا گرفته تا آسیا و خاورمیانه کمابیش با چالشهای زندگی در چنین شرایطی آشنا هستند. هرچند مدیران شهری تلاش میکنند با اتخاذ رویکردهای جدید برای تحقق توسعه پایدار شهری بهسمت شهرهای انسانمحور و دوستدار محیط زیست گام بردارند، خودروها بهعنوان بخش اصلی از اعضای خانواده کلانشهرها بسیاری از تلاشها را ناکام میگذارند. در نگاه اولیه، این موجودات آهنی تنها با ایجاد آلودگی، مصرف سوخت و دیگر محصولات فسیلی مهمان شهرها شدهاند، اما آنها نیز بهنوعی نیازمند مراقبت و نگهداری هستند. شستوشو و نظافت آنها یکی از مؤلفههای اصلی نگهداری از خودروهاست.
شستشوی خودروها در طول تاریخ
ازآنجاکه خودرو و صنایع مرتبط با آن در کشور ما وارداتی هستند، اصطلاح کارواش یا شستوشوی خودرو نیز همراه آن وارد زبان فارسی شده است و بدون اینکه بدانیم از آن بهعنوان واژهای مصطلح استفاده میکنیم. بدون تردید شستوشوی خودروها از همان ابتدای ورود این روباتهای آهنی به شهرها با شیوههای سنتی در اوایل دهه1910 میلادی انجام میشده است، اما آنچه بهعنوان کارواش و حرفه شستوشوی خودرو میشناسیم به دهه1940 میلادی و آمریکا بازمیگردد. از آن دوره تاکنون به آنچه برای نظافت بخشهای داخلی و بیرونی خودروها با استفاده از دستگاههای تماماتوماتیک یا دستی یا با استفاده از آب یا بخارشویی یا دیگر شیوهها مورد استفاده قرار میگیرد، کارواش گفته میشود.
آمارهای کارواشی
حتی اگر خودرو شخصی نداشته باشید، احتمالا با کارواشهای زیادی که در سطح شهرها فعالیت میکنند آشنا هستید. برای اینکه یک آمار کلی داشته باشید، بد نیست بدانید در ایالات متحده 113هزار واحد کارواش فعالیت میکنند که درمجموع روزانه بالغبر 8میلیون خودرو را برق میاندازند. بهعبارت دیگر سالیانه 2میلیارد و 300میلیون خودرو در آمریکا شستوشو میشوند. لازم به ذکر است در آمریکا با 327میلیون نفر جمعیت، 276میلیون خودرو (عمومی و شخصی) درحال تردد هستند. برای اینکه بهترمقایسه کنید، میتوانید اینطور در نظر بگیرید که اگر یک کارواش در طول روز، فقط 20خودرو برای شستوشو داشته باشد، در طول سال 8000خودرو را شسته است که اگر آنها را پشت سر هم پارک کنیم، صفی به طول 28کیلومتر تنها درمقابل یک کارواش شکل میگیرد!
شستوشوی خودرو چقدر زمان میبرد؟
شیوههای متفاوتی برای شستوشوی خودروها به کار گرفته میشود؛ از شیوههای تماماتوماتیک که تقریبا بدون دخالت انسان صورت میگیرد تا شیوههای تمامدستی که درمقابل منزل خودمان اجرا میکنیم. در شستوشوهای تماماتوماتیک بهطورمتوسط 5دقیقه و در شیوههای دستی تا 30دقیقه شستوشوی خودروهای شخصی زمان میبرد. بهعبارت دیگر تا یک چای و ناهار نوش جان کنید، خودرو شما مثل روز اول تمیز میشود.
هر خودرو چقدر آلودگی به شهر اضافه میکند؟
بدون تردید میزان آلودگی خودروهای سدان، کراس اور یا شاسی با یکدیگر برابر نیست، اما با فرض خودروهای سدان و اینکه در طول یک ماه، سری به جادههای خاکی حومه شهر نزنید، هر خودرو بهطورمتوسط 100گرم آلودگی مضاعف تولید میکند. پس اگر ماهی یک بار به کارواش مراجعه کنید، در حدود 300کیلوگرم در سال آلودگی به شهر اضافه کردهاید.
آب برای شستوشو نیست!
باوجود پیشرفتهای فناوری و ارائه راهکارهای متنوع برای پاکیزگی خودروها، همچنان کارواشها، آبمحور هستند. با یادآوری مجدد این نکته که باتوجهبه اندازه خودروها، میزان آب مصرفی نیز متفاوت است، برآوردها نشان میدهند که بهطورمیانگین شستوشوی خودروها در کارواش 75لیتر آب میبرد؛ درحالیکه این میزان در شستوشوی دستی تا 530لیتر افزایش مییابد. کارواشها میتوانند با استفاده از نازلهای پرفشار، استفاده بهینهای از آب داشته باشند و با یک حرکت بخش وسیعی از آلودگیها را پاک کنند. همچنین مهمترین نکته در اهمیت و ضرورت استفاده از کارواشهای مدرن، استفاده از سیستمهای بازیافت آب است. سیستمهای بازیابی مورداستفاده در کارواشها میتوانند تا 90درصد از آب مصرفی آنها را دوباره به مدار بازگردانند. همچنین این نکته را درنظر بگیرید که شویندهها و گل و لای پاکشده از خودروها نیز با فرایندهای الکتریکی و سمزدایی بهجای ورودی پسماندها، دوباره مورد استفاده قرار میگیرند.
کارواش و قوانین عمومی
درباره شستوشوی خودروهای شخصی و عمومی در سراسر دنیا قوانین متنوعی وجود دارد. در بسیاری از نقاط جهان، شستوشوی خودروها در منازل شخصی نهتنها ممنوع است که شامل جریمه نیز میشود. برای نمونه در ابوظبی، شستوشوی خودرو در مکانهای عمومی تا 500درهم جریمه بهدنبال دارد. شاید بپرسید اصلا چرا باید قانونی برای شستوشوی خودروها وجود داشته باشد. در ابتدا بیشتر این قوانین برای ایجاد فرصتهای شغلی بیشتر و جلوگیری از آلودگی محیطهای مختلف شهری بود، اما بهتدریج با افزایش مصرف آب و مشکلاتی که درزمینه کمبود منابع به وجود آمد، مدیران شهری مجبور به اتخاذ سیاستهای سختگیرانهتر شدند. برای مثال در کیپتاون در آفریقای جنوبی، مشکلات ناشی از کمبود آب بهحدی رسیده است که مدتها کسی خودروها را با آب، برق نمیاندازد. شاید خیلی دور نباشد که در مشهد نیز بهدلیل مشکلات در تأمین منابع آبی، مجبور باشیم برای پاکیزگی خودروها از آب صرفنظر کنیم.