ضرورت ساماندهی مزار شهدا با حفظ هویت پیشین

عشق بود و نظر و معرفت پشت قبرهای شهدا که می ساختند تا قهرمانان وطن را به خاک، این امانت دار قدیمی، بسپارند. معماری قبر و نشانه گذاری ها، هر کدام پیامی داشت برای خودش. حتی می توان گفت مردم هم با آن معماری و نشانه گذاری ارتباطی چنان وثیق برقرار کردند که وقتی بحث یکسان سازی پیش آمد و کلنگ، پا به میدان گذاشت، جانشان زخم برمی داشت به هر کلنگی که فرود می آمد. شده بود بخشی از هویت دیداری شان هرکدام از آن نشانه ها که فرو می افتاد، انگار در دلشان به ویژه خانواده ها هم زلزله می شد. شاکله آن قبر، تاریخی شده بود برای خودش. مزارهای قدیمی، به زیارتِ خیلی از شهدای بعدی تبرک یافته بود و این در ذخیره ذهنی مردمان هم مانده بود که افتخار همراهی با شهدا را داشتند، اما یکسان سازی بسان «کپی سازی» جلوه کرد که مزار همه شهدا را در یک قالب نشان می دهد. دیگر آن نشانه ها و پیام ها نیست. از آن معماری هم اثری نمانده است که همه با آن انس گرفتند. کاش توجه می کردیم به این ظرافت هایی که خاطرات را ماندگار می کند. حیف شد خیلی از مزارها، اما برای مزارهای مانده به دغدغه خانواده ها
توجه کنیم و بیان صریح مقام معظم رهبری در خصوص اینکه یکسان‌سازی قبور شهدا کار غلطی است، یادمان بماند. بله، زیبایی هر سازه متناسب با خودش باید تعریف شود. هر منطقه، قومی دارد و آن قوم فرهنگ خاص خویش را دارند که از تولد تا مرگ و از گهواره تا گور را در برمی گیرد و طراحی آن را بر اساس یک پیشینه فرهنگی، انجام می دهد. یکسان سازی اما خط کشیدن بر همه تفاوت های فرهنگی است که هویت سیال ملی ما را شکل می دهد. یادم هست همان زمان صدای خانواده ها و هم رزمان شهدا هم بلند شد اما کمتر به گوش ها رسید و رسیدیم به امروز اما امروز باید شنیده شود تا در «سامان دهی» که امری پسندیده و نظم دهنده است، کسی به «یکسان سازی» روی نکند که گاه نه تنها سامان بر هم زن است، که با فرهنگ خانواده و منطقه هم ناسازگاری دارد. سامان باید داد مزار شهدا را اما با حفظ هویت پیشین که پدران و مادران بر آن تأکید دارند. توجه داشته باشیم که هارمونی شهری و زیبا سازی مناطق با معماری های متنوع شکل می گیرد. اگر قرار بود همه ساختمان ها مثل هم و یکسان و یک رنگ و یک اندازه و کپی وار باشد، نه زیبایی داشت و نه روحی که جان ببخشد به خیابان ها. تنوع سازه ها در یک طرح کلان، قاعده ای اندام واره را شکل می دهند که برجا نشینی هر عضو به جای خویش، شاکله ای زیبا و موفق را رقم می زند. این قاعده در مزار شهدا هم باید مورد توجه قرار گیرد که تنوع سازه ها در جای خود به خلق زیبایی ها کمک می کند.