تأسیس «سازمان زنان توان‌یافته»، آغازی برای تحولی جهانی

به گزارش شهرآرانیوز، از هر پنج زن در جهان، یک نفر در طول زندگی خود نوعی از کم‌توانی (یا به تعبیر عمومی‌تر، معلولیت) را تجربه می‌کند. این زنان می‌توانند مادر، فرزند، رهبر، کارآفرین، دانشمند یا نیرویی اثرگذار در جامعه خود باشند. توانمندسازی و تعامل با زنان و دختران کم‌توان، نه‌تنها به بهبود زندگی آنان می‌انجامد، بلکه زمینه‌ساز ساختن جوامعی منعطف‌تر و انسانی‌تر برای همه افراد است.

طبق قطعنامه مجمع عمومی سازمان ملل متحد در سال ۲۰۱۷ درباره وضعیت زنان و دختران کم‌توان، این گروه به‌دلیل تبعیض‌های چندلایه بر پایه جنسیت، سن، نوع کم‌توانی و عوامل دیگر، از آسیب‌پذیرترین و به حاشیه‌رانده‌شده‌ترین اقشار جامعه به شمار می‌روند.

از سوی دیگر، زنان در سراسر دنیا، به سبب تبعیض‌های جنسیتی و خشونت بیشتر، در معرض ابتلا به انواع کم‌توانی قرار دارند و زنان کم‌توان نیز بیش از سایرین با خطر خشونت، سوءرفتار، بی‌توجهی یا بهره‌کشی روبه‌رو می‌شوند. بسیاری از آنان از تحصیل، اشتغال، مسکن مناسب و خدمات سلامت محروم می‌مانند.

آمار‌ها نگران‌کننده‌اند: ۵۸ درصد از دختران کم‌توان هرگز از مقطع ابتدایی فراتر نمی‌روند؛ نرخ باسوادی جهانی در میان زنان کم‌توان تنها یک درصد است؛ و تنها ۱۹.۶ درصد از آنان در سراسر جهان شاغل‌اند. احتمال تجربه خشونت مبتنی بر جنسیت در میان این زنان، دو تا سه برابر بیشتر از سایر زنان گزارش شده است. افزون بر این، بسیاری از آنان از حق تصمیم‌گیری آگاهانه درباره بدن و فرزندآوری خود نیز محروم‌اند.

چنین واقعیت‌هایی سبب شد تا شماری از کنشگران حوزه حقوق بشر برای دفاع از حقوق زنان کم‌توان دست به کار شوند. یکی از چهره‌های برجسته این جریان استفانی اُرتلوا (Stephanie Ortoleva) است؛ وکیل و فعال حقوق بشر که خود نیز دارای کم‌توانی جسمی است. او در سال ۲۰۱۰ سازمانی غیردولتی به نام «زنان توان‌یافته» (Women Enabled International) را بنیان گذاشت تا پلی میان دو حوزه «حقوق افراد کم‌توان» و «حقوق زنان» ایجاد کند.

پیش از آن، نهاد‌های مدافع حقوق زنان اغلب موضوع کم‌توانی را خارج از حوزه فعالیت خود می‌دانستند، و فعالان حقوق افراد کم‌توان نیز به مسائل خاص زنان توجهی نداشتند. اُرتلوا با تجربه زیسته خود، به‌خوبی از این شکاف آگاه بود و تلاش کرد آن را پر کند.

«زنان توان‌یافته» (WEI) با هدف ترویج پذیرش، مشارکت اجتماعی و دستیابی زنان و دختران کم‌توان به برابری تحول‌آفرین تأسیس شد. این سازمان در طول سال‌ها از یک پروژه کوچک به نهادی بین‌المللی پویا تبدیل شده است که اعضایش در رؤیای جهانی برابر و آزادتر برای همه زنان و دختران کم‌توان تلاش می‌کنند؛ جهانی که در آن، این زنان بتوانند حقوق انسانی خود را مطالبه کنند، با همبستگی عمل کنند و سرنوشت خویش را رقم بزنند.

فعالیت‌های WEI شامل آموزش و مشاوره در زمینه حقوق بشر، به‌ویژه در کشور‌های در حال توسعه، در حال گذار یا پساجنگی است. این سازمان همچنین با دولت‌ها و نهاد‌های غیردولتی همکاری می‌کند تا حضور و نیاز‌های زنان و دختران کم‌توان در سیاست‌گذاری‌ها و برنامه‌های توسعه دیده شود.

تلاش استفانی اُرتلوا و همراهانش یادآور این حقیقت است که توانمندسازی زنان کم‌توان، نه لطف، بلکه ضرورتی انسانی است. زیرا وقتی یک زن توان می‌یابد، جامعه نیز دوباره متولد می‌شود.