به گزارش شهرآرانیوز؛ در حالی که بحث تضعیف تدریجی نقش دلار در نظام پولی جهان به یکی از محورهای ثابت تحلیلهای اقتصادی تبدیل شده، چین صریحتر از همیشه از هدفگذاری خود برای ارتقای جایگاه یوان سخن گفته است.
انتشار مقالهای از شی جینپینگ، رئیسجمهور چین، در ژورنال ایدئولوژیک حزب کمونیست نهتنها یک موضعگیری نظری، بلکه نشانهای از ورود رسمی پکن به مرحلهای جدید از راهبرد پولی بلندمدت این کشور است؛ مرحلهای که در آن «یوان» قرار است فراتر از ابزار تسویه دوجانبه، به یک ارز قابل اتکا در تجارت، سرمایهگذاری و حتی ذخایر جهانی تبدیل شود.
اگرچه چین طی سالهای گذشته بارها از بینالمللیسازی یوان سخن گفته بود، اما لحن و جایگاه این بیانیه تازه تفاوت معناداری دارد. برای نخستین بار موضوع «ارز ذخیره جهانی» بهطور شفاف در اسناد رسمی ایدئولوژیک حزب حاکم مطرح شده است.
موضوعی که نشان میدهد چین دیگر صرفاً به کاهش استفاده از دلار در مبادلات دوجانبه یا منطقهای رضایت نمیدهد، بلکه بهدنبال بازتعریف نقش پول ملی خود در نظم مالی جهانی است.
چالشهای پنهان قدرت مالی چین
چین برای تغییر این وضعیت، سالهاست زیرساختهای لازم را بهتدریج ایجاد کرده است؛ از راهاندازی سامانه پرداخت بینبانکی CIPS بهعنوان جایگزین جزئی سوئیفت گرفته تا توسعه تسویههای یوانی در تجارت انرژی و کالا با برخی شرکای راهبردی. منابع انگلیسیزبان مانند فایننشال تایمز و اکونومیست نیز بارها تأکید کردهاند که پکن در حال ساخت یک اکوسیستم موازی برای کاهش آسیبپذیری در برابر تحریمها و فشارهای دلاری است.
با این حال موانع ساختاری جدی همچنان پابرجاست. کنترلهای ارزی، باز نبودن کامل حساب سرمایه و محدودیت در تبدیلپذیری آزاد یوان، استفاده گسترده از این ارز را برای بانکهای مرکزی و سرمایهگذاران بینالمللی دشوار میکند.
علاوه بر آن بازارهای مالی چین هنوز از نظر عمق، شفافیت و نقدشوندگی با بازارهای دلاری قابل مقایسه نیستند؛ عاملی که اعتماد بلندمدت به یوان را محدود میسازد.
در سوی دیگر معادله دلار نیز با چالشهایی روبهروست. سهم این ارز از ذخایر جهانی از حدود ۷۱ درصد در ابتدای دهه ۲۰۰۰ به نزدیک ۵۷ درصد در سالهای اخیر کاهش یافته است.
این افت هرچند تدریجی و آرام، نشانهای از حرکت آهسته نظام پولی جهان به سمت چندقطبی شدن است. افزایش خرید طلا توسط بانکهای مرکزی، تنوعبخشی ارزی و توجه به ارزهای غیرغربی، همگی در همین چارچوب قابل تحلیلاند.
چین بهدنبال «جایگزینی فوری دلار» نیست بلکه میکوشد در نظمی چندقطبی، یوان را به یکی از ستونهای معتبر پولی جهان تبدیل کند. مسیر رسیدن به این هدف طولانی، پرهزینه و وابسته به اصلاحات عمیق نهادی است. اما صراحت اخیر رهبران پکن نشان میدهد تضعیف انحصار دلار دیگر یک بحث حاشیهای نیست؛ بلکه بخشی از معادله راهبردی آینده اقتصاد جهانی است.
منبع: فارس