به گزارش شهرآرانیوز؛ عصر سهشنبه، پنجم اسفند ۱۴۰۴، خیابان لالهزار حالوهوای همیشگیاش را نداشت. نه از آن شلوغی پرهیاهوی خرید خبری بود، نه از صدای بیوقفه فروشندههایی که مشتری را صدا میزنند. بوی سوختگی در هوا پیچیده بود و رد دودی که هنوز روی دیوارها نشسته، نشان میداد اینجا ساعاتی قبل صحنه یک حادثه جدی بوده است.
حریق از یک انبار لوازم الکترونیکی شروع شد؛ انباری که در دل ساختمان پاساژ گراند هتل جا خوش کرده بود. شعلهها راه خودشان را به طبقات بالایی باز کردند؛ همانجایی که سالهاست به محل دپوی حجم زیادی از اجناس الکتریکی تبدیل شده. مغازههای پاییندست اما، به طرز عجیبی جان سالم به در بردند؛ ویترینها سر جایشان بودند، اجناس نسوخته بود، اما پنجرههای طبقات بالا شکسته، دیوارها سیاه و خسته، و کل محدوده با نوار و پلاستیک آبی قرق شده بود؛ طوری که حتی نگاه عابران هم اجازه نزدیکشدن نداشت.
یکی از کسبه که مغازهاش سالم مانده بود میگوید: «ماشینهای آتشنشانی آمده بودند و خیابان را قرق کرده بودند، اما خوشبختانه مغازه من سالم ماند. هرچند نفسهایم به شماره افتاده بود، هنوز حس میکنم قلبم تند میزند وقتی آن شعلهها را به یاد میآورم».
ایستادن پشت نوارهای آبی، بیشتر شبیه تماشای صحنه جرم بود تا یک آتشسوزی ساده. مردم میایستادند، عکس میگرفتند، پچپچ میکردند و میپرسیدند: «چی شده؟»، «گراند هتل آتش گرفته؟» بعضیها با تردید سر تکان میدادند ولی کسی نمیدانست که علت حادثه چه بوده است.
در همین فضا، سخنگوی سازمان آتشنشانی تهران، جلال ملکی، درباره علت حادثه گفته است: «علت آتشسوزی هنوز مشخص نیست».
اما گراند هتل فقط یک ساختمان قدیمی نیست که حالا دود گرفته باشد. این بنا بخشی از حافظه تهران است. زمانی که لالهزار هنوز نماد تجدد و رفتوآمد اشراف و دیپلماتها بود، گراند هتل یکی از مدرنترین هتلهای ایران به حساب میآمد؛ نخستین هتل به سبک اروپایی در دوره قاجار.
در همان روزگار، مسافران خارجی زیادی به ایران میآمدند؛ تاجران، سیاستمداران، دیپلماتها. نبود یک هتل استاندارد، آنها را ناچار میکرد در باغها و خانههای شمال تهران یا سفارتخانههای کشورشان ساکن شوند؛ وضعیتی که بهگفته مورخان، مهماننوازی ایران را زیر سؤال میبرد. همین شد که «باقرخان» با الهام از هتلهای اروپایی و دانشی که از آن فضا داشت، دست به طراحی و ساخت گراند هتل زد؛ هتلی روی زمینی به وسعت هزار و ۳۰۰ متر.
گراند هتل ۲۵ اتاق داشت و یک سالن نمایش ۶۰۰ نفری؛ سالنی که بهسرعت به پاتوق اشراف، روشنفکران و چهرههای سیاسی تبدیل شد. در برههای از تاریخ، حتی هتلها نقش سیاسی پیدا کردند. روایتها میگویند در میان هیاهوی لالهزار، سفرای ژاپنی به گراند هتل رفتوآمد میکردند و یکی از ۲۵ اتاق آن، مدتی به سفارت ژاپن تبدیل شده بود. مردم میایستادند، نگاه میکردند و زمزمهها بالا میگرفت؛ همانطور که حالا هم، دههها بعد، دوباره ایستادهاند و به ساختمانی دودگرفته خیره شدهاند.
بعد از حادثه، نگاهها خیلی زود به سمت میراث فرهنگی چرخید؛ مرتضی ادیبزاده، معاون میراث فرهنگی استان تهران، میگوید: «بازدید انجام شده و همکاران در حال تدوین گزارش هستند. همچنین باید گزارش آتشنشانی را نیز دریافت کنیم. پس از جمعبندی نهایی و برآورد خسارات و انجام آسیبشناسی آتشسوزی رخداده، گزارش رسمی منتشر خواهد شد».
منبع: فارس