فرصت‌هایی که زنان به برکت انقلاب ساختند

به گزارش شهربانو، روایت پیشرفت‌های زنان آنجایی جالب می‌شود که از زبان خودشان باشد؛ در این پرونده از شهربانو به بررسی دستاورد‌های انقلاب اسلامی ایران برای زنان پرداخته‌ایم و در اولین قدم سراغ خود زنان رفته‌ایم تا از آنچه بگویند که در حوزه‌های مختلف در سایه نظام ارزشمند جمهوری اسلامی ایران کسب کرده‌اند.

کرامت، شکوفایی و استقلال فردی در سایه ارزش‌ها و خانواده‌محوربودن

سیده حوریه موسوی بندرآبادی

متخصص دندان‌پزشکی، مخترع، استادتمام

مهم‌ترین دستاورد انقلاب برای بانوان، ایجاد بستر حضور آگاهانه و هدفمند آنها در زمینه‌های مختلف آموزشی، اشتغال، کسب و کار، مشارکت‌های اجتماعی و ... همسو با ارزش‌های دینی، حفظ کرامت و به شکل خانواده‌محور است؛ بانوان پس از انقلاب اسلامی در عرصه‌های علمی، پژوهشی، فرهنگی، بهداشتی درمانی، کارآفرینی، جایگاه‌های مدیریتی و فعالیت‌های اجتماعی در بخش‌های دولتی و خصوصی حضور پررنگ دارند و بسیار کارآمد هستند؛ لازم است این دستاورد‌ها که در دوران پهلوی، نبود یا بسیار کمرنگ بود، به طور مؤثر و از طریق تولید محتوای جذاب، فضای مجازی، شبکه‌سازی و آموزش، فرصت‌های پژوهشی، کارآزمایی و ... به نسل جدید منتقل شود.

الگوی زن تراز انقلاب اسلامی، برخلاف شرق و غرب، الگویی متوازن از ترکیب کرامت، شکوفاسازی و استقلال فردی در سایه ارزش‌های دینی و خانواده‌محور بودن است که در عین تأمین آزادی‌های فردی، حرفه‌ای و اجتماعی، مسئولیت‌های خانوادگی را نیز مورد توجه قرار می‌دهد. در این بین هرچند حضور زنان در سنگر‌های گوناگون موردنیاز است، اما فرزندپروری به عنوان امتیازی که خداوند صرفا در اختیار بانوان قرار داده است و امروز با توجه به بحران جمعیت، چالشی جدی محسوب می‌شود، در رأس سنگر‌های موردنیاز برای نقش‌آفرینی بانوان قرار دارد.

فرصت رشدی بی‌نظیر برای زنان

مریم قربانزاده

دکترای تاریخ اسلام، نویسنده و فعال حوزه ادبیات پایداری

به نظر بنده استقلال و هویت‌بخشی، مهم‌ترین دستاورد انقلاب اسلامی به ویژه در حوزه زنان است؛ در همه جای دنیا آنچه درباره زن مهم و فقط از عهده او برمی‌آید، حفظ خانواده است، زیرا عمق و قدرت ارزش‌هایی که توسط خانواده منتقل می‌شود، توسط هیچ ابزار و نهادی قابل انتقال نیست. بر این اساس در نظام سیاسی جمهوری اسلامی نیز شکل‌گیری و گسترش سیستم خانواده سالم با ایدئولوژی اسلام، اصل است؛ تربیت انسان به عنوان سلول بنیادین اجتماع، از مهم‌ترین نقش‌های بانوان است که هرچند تنها برعهده زن نیست، ولی زن به جهت انباشت تفکر و عاطفه، در انجام آن اولویت دارد و نسل آینده به او وابسته است؛ هرچه زن بیشتر رشد کند نسلی توانمندتر پرورش می‌دهد که به برکت انقلاب اسلامی این فرصت رشد مهیا شده است.

این در حالی است که الگو‌های شرق و غرب، زن را در خدمت سیستم سرمایه‌داری نگه داشته‌اند تا به عنوان نیروی تولید، پابه پای مرد، چرخ‌های سرمایه‌داری را بچرخاند و عمله‌ای برای سرمایه‌دار‌ها باشد، ولی نظام اسلامی این را نفی کرد و نقش الهی تربیت انسان را برای زن در اولویت قرار داد به گونه‌ای که زن ضمن توجه به رشد فردی خود، محور خانواده باشد و در عین حال بدون خدمت به نظام سرمایه‌داری، فعالیت اجتماعی داشته باشد. البته فعالیت اجتماعی غیر از فعالیت اقتصادی است؛ صرف در جامعه بودن و‌گشتن، کافی نیست؛ اثرگذاری و فعالیت اجتماعی، شرط حضور در جامعه است حتی اگر به درآمد اقتصادی و شغل منتهی نشود.

در حوزه کاری من پیش از انقلاب اسلامی خبری نبود و اصلا قابل مقایسه با اکنون نیست. رژیم در همه ابعاد زن را خودباخته و واداده می‌خواست و برای غفلت زنان از ساحات فکری و اندیشه‌ای، برنامه مدون داشت. حضور معدود نویسندگان زن که متوجه جایگاه حقیقی زن بودند و نگارش چند اثر انگشت‌شمار را که استثنا کنیم، ساختار و اراده رژیم با این مقولات، بیگانه بود بنابراین بیش از آنکه زن مقاوم و صبور مدنظر باشد، به جنبه‌های ظاهری و ابزاری او توجه می‌شد؛ ظاهر امر، حضور زن در جامعه بود، اما بی‌تأثیر، تقلیدکننده، ظلم‌پذیر، بی‌هویت و مصرف‌کننده؛ درست مثل زن غربی که تحت سیستم ظلم استکبار قرار دارد و برای خروج از آن باید به مصرف‌کننده تبدیل شود، خانواده را کنار بگذارد و برای نمایش خود بجنگد. در سیستم سرمایه‌داری نه زنان فرصت می‌کنند به دنبال الگو‌های معرفتی و مقاوم باشند و نه سیستم فاسد از آنها چنین انتظاری دارد. از این رو موضوع نگارش از زن در عرصه مقاومت و اندیشه، مختص انقلاب اسلامی است.

ارتباط دانشگاه‌ها با مردم در زمینه تبیین فکری و استفاده از ابزار کارآمد هنری، اولویت اول برای انتقال این دستاورد‌های انقلاب در حوزه زنان به نسل جدید است؛ چراکه هنر در همه قالب‌هایش بهترین ابزار مؤثر برای انتقال مفاهیم و افکار محسوب می‌شود و تا وقتی یک نظام فکری به قالب هنر درنیاید، قابل انتقال به نسل‌های آتی نیست.

برداشتن سد محدودیت‌های کار و تحصیل

نورالهدی پورعباس

دکترای مدیریت، تولیدکننده

معتقدم بهترین رهاورد انقلاب اسلامی برای خانم‌ها، خودباوری بود؛ اینکه بیش از گذشته توانایی خود را باور کرده و جسورانه دنبال اهداف خود هستند و این خود به افزایش مشارکت اجتماعی بانوان رسید؛ از طرفی فرزندان نیز باتوجه به رشد مادر، مستقل‌تر و آگاه‌تر شدند. قبلا می‌گفتند برخی مشاغل یا رشته‌ها زنانه نیست، ولی الان کمتر این بحث‌ها مطرح است و بانوان چه در کار‌های سنگین و چه ظریف و دقیق نقش‌آفرینی دارند.

عرصه کاری من هم که تولید است، بعد از انقلاب با رشد چشمگیری همراه بوده است؛ پیش از آن بانوان اغلب در مشاغلی، چون معلمی یا پزشکی و کارمندی حضور داشتند، اما حالا اعتماد به نفسی که حاصل رشد ارتباطات و آگاهی‌های بانوان است، سبب شکوفایی آنها شده و هیچ محدودیتی برای کار یا تحصیل ندارند و از عرصه‌های فنی و علمی گرفته تا جایگاه‌های مدیریتی و حتی وزارت شاهد حضور فعال خانم‌ها هستیم. در حوزه تولید و کارآفرینی نیز بانوان ما نه تنها از سایر کشور‌ها عقب نیستند، بلکه با وجود تحریم‌ها و اعمال فشار‌های استکبار که باعث محدودیت ارتباط با مجامع جهانی شده‌است، چه از نظر فکری و چه توان کاری و مهارتی، توانمندتر از کشور‌های همسایه هستند. در عین حال گرچه تولید

فی نفسه جنسیت‌بردار نیست، ولی، چون سابقه حضور زنان در آن کمتر از مردان است، توجه بیشتر دولت را چه به لحاظ مادی و تسهیلات و چه حمایت‌ها و مشوق‌های معنوی می‌طلبد؛ می‌شود درصدی از وام‌ها مخصوص خانم‌های کارآفرین و شرکت‌های بانومحور باشد و از طرفی دختران از سنین نوجوانی برای حضور در عرصه‌های علمی و کاری در سیستم آموزشی آماده شوند. همچنین با توجه به بحران جدی جمعیت در کشور، باید با تدابیر ویژه و قوانین حمایت از خانواده (خصوصا مادران)، درصدد جوان‌سازی جمعیت بود؛ در حال حاضر کمتر شهرک صنعتی یا اداره‌ای مهد کودک دارد و برای استخدام نیز اغلب شرکت‌ها به دنبال خانم‌های مجرد یا بدون فرزند هستند.

عزت و مشارکت اجتماعی؛ هدیه انقلاب اسلامی به زن

اکرم طوسی

کارشناس زبان انگلیسی، مدیر دبستان دخترانه هوش و هیجان

عزتمندی و افزایش حضور اجتماعی بانوان را می‌توان مهم‌ترین هدیه انقلاب اسلامی به بانوان دانست؛ با وجود نگاه ابزاری غرب به زن، انقلاب اسلامی، آزادی واقعی را که همراه با حفظ حریم افراد است، به ما هدیه داد؛ پیش از آن در بسیاری رشته‌ها، مشاغل یا عرصه‌ها حضور بانوان دیده نمی‌شد؛ لازم است این مهم از طریق رسانه‌ها و سیستم آموزش و پرورش به نسل جدید منتقل شود. ما در مدرسه خودمان که تربیت‌محور است، سعی داریم بچه‌ها را با انقلاب و دستاورد‌های آن در عرصه‌های گوناگون پیوند دهیم و آموزش و پرورش را کنار هم داشته باشیم؛ در طرح درس‌ها و سرفصل‌ها بر مبانی اسلامی انقلابی تأکید و در مناسبت‌های ملی و مذهبی، برنامه‌های فرهنگی ویژه داریم؛ البته این رویکرد در مدارس غیرانتفاعی راحت‌تر از مدارس دولتی قابل اجراست، ولی در مدارس دولتی هم مدیر اختیاراتی دارد و می‌تواند تا حدی ابتکار عمل داشته باشد.

آزادی حقیقی را اسلام و انقلاب اسلامی به زن هدیه دادند

طیبه رثایی

استاد حوزه علمیه

برای اینکه مهم‌ترین دستاورد انقلاب در حوزه زنان را بدانیم باید نگاهی داشته باشیم به مهم‌ترین دستاورد اسلام برای زنان؛ در فضای جاهلیتی که زن را حتی به حساب نمی‌آوردند و از ابتدایی‌ترین حقوق، محروم بود به حدی که اگر همسر زنی، از دنیا می‌رفت، خودش هم محکوم به مرگ بود یا به ارث می‌رسید، اسلام، جایگاه و ارزش زن را ارتقا داد و حقوق، آزادی و حیات حقیقی را برایشان به ارمغان آورد. انقلاب اسلامی ایران نیز که دومین حکومت الهی و توحیدی روی زمین است، بر مبنای اسلام پایه‌گذاری شده از جمله در مقوله زن؛ به همین خاطر زنان در جریان انقلاب اسلامی در ابعاد گوناگون به حدی رشد کردند که همگام با مردان، میدان‌داری انقلاب را به دست گرفتند و امام خمینی فرمود وقتی خانم‌ها به میدان آمدند، انقلاب پیروز شد؛ خانم‌ها زینب‌گونه، مردان خانواده را برای همراهی با امام و انقلاب اسلامی تشویق و سختی‌های نبود یا کمتر بودن آنان را به جان می‌خریدند، برخی حتی چندین شهید تقدیم می‌کردند تا اشک ولی امرشان را نبینند، نامه‌های امام را مخفیانه ولی بدون ترس و واهمه در حرم و مساجد یا خانه‌ها پخش می‌کردند، نقد و مطالبه‌گری و در تظاهرات، حضور فعال داشتند و حتی در مشهد طی روز‌های نهم و دهم دی ۵۷ توسط پهلوی زیر تانک رفتند.

از این رو تمرکز و نخستین تیر هدف دشمنان نیز، زنان هستند؛ آنها می‌دانند فاسدشدن جامعه در گرو فاسدشدن زنان آن است؛ بنابراین با الفاظ و عناوین فریبنده، خود را مدعی حقوق و آزادی زن نشان می‌دهند، در حالی‌که پشت پرده این ظاهر زیبا، چیزی جز عریانی، ولنگاری و بیگاری زن در راستای اهداف سرمایه‌داری نیست. اینکه بیش از ۸۰ درصد بچه‌ها در غرب، پدر مشخصی ندارند، حاصل آزادی‌های شرم‌آور و بی‌قاعده برای زن است و درست همین اتفاق را می‌خواهند در کشور ما هم رقم بزنند (از طرق مختلف از جمله سند ۲۰۳۰ که خانم‌های مشهدی که اعتراض به آن را به طرق مختلف نشان دادند).

امروز نیز آگاهی‌های فرهنگی و مقاومت و پایداری خانم‌ها به ویژه در مسائل اقتصادی، تعیین‌کننده است؛ بانوان می‌توانند با مطالعه و بصیرت‌افزایی، هم نسل جدید را نسبت به نگاه انقلاب اسلامی به زن توجیه کنند و هم به فرموده رهبر معظم انقلاب، پیشتاز تبیین و مطالبه مردمی باشند تا دیگر شاهد درگیری‌های خیابانی پرهزینه نباشیم.