مرتضی اخوان - آنروزها هر وقت بازی جنجالی در پیش بود، فدراسیون دستبهدامانش میشد. بازیکنان از او میترسیدند و میگفتند: «داور سیبیلو، داور بازی ماست.» پیشکسوت داوری فوتبال استان حالا شصتوچهارساله است و برخلاف سالهای گذشته که بدجور درگیر کارهای اجرایی فوتبال استان بود، کنار گود نشسته و تماشاگر است. «دوشنبهها با موسپیدان قضاوت» ستونی است که از این هفته با داوران پیشکسوت ورزش همراه است و قضاوت در عرصه ورزش را با آنها به مرور مینشیند. حسین واقعی، پیشکسوت داوری فوتبال، اولین میهمان این بخش است.
به وقت تولد
5دیماه1334 در زاهدان به دنیا آمدم؛ ولی بهخاطر شغل پدرم که کارمند فرمانداری بود، به خراسان و بعدتر به مشهد منتقل شدیم. 4 برادر و 4 خواهر هستیم و حدود 31 سال است که در خدمت ورزش مشهد هستم.
دوران قضاوت
قبل از انقلاب با تیم بیرجند در جام علم فوتبال بازی میکردم و 3 دوره هم قهرمان این جام شدیم؛ اما با توجه به مصدومیتهایم مجبور شدم در بیستوچهارسالگی فوتبال را کنار بگذارم و بهسمت داوری بروم. از سال59 داوری را شروع کردم و تا سال75 هم در مسند قضاوت فوتبال بودم. بازیهایی را که یکسرش دعوا و جنجال بود، فدراسیون فوتبال به من میداد. خاطرم هست آن زمان سیبیلهایم بلند بود و وقتی من را برای یک بازی بهعنوان داور انتخاب میکردند، بازیکنان تیمها میگفتند «همان داور سیبیلو، داور بازی ماست». در داوری به این نکته خیلی حساس بودم که یک بازیکن کار بیاخلاقی و به دور از جوانمردی انجام ندهد. شاید یک خطا را نادیده میگرفتم و از کنارش میگذشتم؛ اما اگر کار به دور از جوانمردی میدیدم، بلافاصله برخورد میکردم. آن زمان هم داور وسط بودم و هم کمکداور. اصولا در لیگیک کمکداور بودم و در لیگ2 داور وسط.
شغل در کنار قضاوت
بازنشسته آموزشوپرورش هستم.
مهمترین قضاوت
فینال ذوبآهن و عملیات ماهشهر در منطقه جنوب لیگ2 را قضاوت کردم. یک هفته بعد هم بازی نساجی و تراکتورسازی را در فینال شمال لیگ دسته2 سوت زدم که حواشی زیادی هم داشت. بعد از بازی ذوبآهن فدراسیون نام من را در لیست داوران بینالمللی برای ارائه به فیفا قرار داد. قبل از بازی با تراکتورسازی از طرف داریوش مصطفوی، رئیس وقت فدراسیون، به سراغ من آمدند و از من خواستند به نفع نساجی سوت بزنم. شاید باورکردنی نباشد؛ اما مثل فیلمها یک سامسونت پول برایم آوردند. بعد از آنکه من مخالفت کردم، نام من از فهرست معرفی داوران به فیفا برای بینالمللیشدن برداشته شد. همانجا بود که قضاوت در فوتبال را بوسیدم و کنار گذاشتم.
بزرگترین اشتباه در قضاوت
بازیکنی به نام علی بدری در مشهد داشتیم که خیلی بااخلاق بود. در یک بازی باید یک اخطار به او میدادم؛ اما این کار را نکردم و الان خودش میداند یک کارت به من بدهکار است.
خاطره از قضاوت
داور بازی ایرسوتر نوشهر بودم. کاپیتان این تیم بازیکنی به نام حسین وکیلی بود. وکیلی در 17 دقیقه اول بازی 2 تا خطا کرد و با دریافت 2 کارت زرد از بازی اخراج شد. بین نیمه شد و این بازیکن بهسمت رختکن داوران آمد. مأموران سعی کردند از ورودش ممانعت کنند؛ اما او بههرشکلی بود خودش را به رختکن ما رساند و در کمال تعجب از من تشکر کرد و در کمال ادب گفت که تصمیم من درست بوده است.
بهترین داور تاریخ مشهد
تاریخ مشهد داوران بزرگی داشته است؛ اما من میخواهم از محسن ترکی یاد کنم.
تفاوت داوری دیروز و امروز
داوران امروز خیلی بهروز شدهاند. شرایط برای انتقال اطلاعات و قوانین نوین فوتبال مهیاست و داوران بهراحتی میتوانند در کمترین زمان از قوانین جدید مطلع شوند. درحالیکه در گذشته اینچنین نبود و برای اینکه یک داور از اطلاعات جدید دنیای داوری باخبر شود، کار سختی داشتند.
حالوروز داوری امروز خراسان
بعد از خداحافظی بسیاری از داوران بینالمللیمان مثل قهرمانی، ترکی، کامرانیفر و...، وضعیت داوریمان روبهافول بود، چون پشتوانهسازی برای آنها نشده بود؛ اما خوشبختانه امروز نسل جدیدی از داوران مثل منصوریان به داوری استان معرفی شدهاند که در همین هفته اول لیگ برتر هم عملکرد خوبی داشته است. فکر میکنم روزهای درخشانی در انتظار داوری باشد.
عایدی از سفره فوتبال
عایدی من از سفره فوتبال یک «آه» است! باوجوداین همینکه هر جای فوتبال ایران میروم به من سلام میکنند و من را میشناسند، برایم کافی است. در این فوتبال چیزی جز حقکشی و بیمعرفتی ندیدهام.
درددل آخر
امروز از من در جامعه داوری هیچ استفادهای نمیشود و شاید آقایان اینطور خواستهاند که من نباشم.