روزی برای بزرگداشت «پروین اعتصامی»، شاعره‌ای که با شعر «مناظره» می‌کرد

به گزارش شهرآرانیوز؛ امروز زادروز پروین اعتصامی است که در تقویم ملی کشورمان با نام بزرگداشت این شاعر معاصر نام‌گذاری شده است.

سرودن شعر از کودکی

نام اصلی‌اش رخشنده اعتصامی است و در تاریخ ۲۵ اسفند ۱۲۸۵ در شهر تبریز به دنیا آمد. پدرش یوسف اعتصامی‌آشتیانی روزنامه‌نگار بود و با ماهنامه‌ی ادبی «بهار» همکاری می‌کرد. علاقه‌ی زیاد پدر به فرهنگ و ادبیات، رخشنده را با شعر مأنوس کرد. از هفت‌سالگی شروع به سرودن شعر کرد و در نوجوانی، شعرهایش در اوج پختگی بودند. پدرش همیشه حامی‌اش بود و برای شکوفایی استعداد دخترش در شعر و ادبیات، هرکاری از دستش برمی‌آمد انجام می‌داد. در سال ۱۲۸۸، یوسف اعتصامی نماینده‌ی مردم تبریز در مجلس شد و به همین دلیل، زمانی که پروین فقط ۳ سال داشت، با خانواده‌اش از تبریز به تهران آمدند. این فرصتی بود که پروین با سایر شعرا و چهره‌های شاخص آن زمان آشنا شود؛ افرادی مانند علی‌اکبر دهخدا، ملک‌الشعرای بهار و عباس اقبال‌آشتیانی که مشوق‌های مهمی برای پروین بودند.

انزوای پس از طلاق و چاپ دیوان اشعار

در ۲۸سالگی با یک افسر شهربانی ازدواج کرد و همراه او به کرمانشاه رفت، اما روحیه‌ی لطیف و شاعرانه‌ی پروین با چهارچوب‌های فکری یک نظامی سازگار نبود و درنهایت تنها پس از چند ماه از هم جدا شدند؛ این اتفاق باعث انزوای پروین شد. در همین دوران، پروین نخستین دیوان اشعارش را منتشر کرد و به عنوان کتابدار در دانشسرای عالی مشغول به کار شد. مرگ پدر در سال ۱۳۱۶، پروین را بیش از قبل به کنج انزوا فرو برد و درنهایت در ۱۵ فروردین سال ۱۳۲۰، پروین بر اثر بیماری حصبه درگذشت. در هنگام مرگ، او تنها ۳۴ سال داشت و چاپ دیوان دوم اشعارش نیمه‌تمام ماند.

درون‌مایه اشعار

ظلم‌ستیزی، عدالت‌خواهی و حمایت از محرومان و ستمدیدگان مهم‌ترین مضامین اشعار پروین است. بیشتر اشعارش را به سبک «مناظره» می‌سرود و در تنها دیوان شعر به‌جامانده از او، بیش از ۷۰ شعر مناظره‌ای یافت می‌شود و از همین رو، او را سردمدار این سبک در تاریخ شعر معاصر ایران می‌دانند.

دیوان اشعار پروین اعتصامی اولین بار در در سال ۱۳۱۴ توسط چاپخانه‌ی مجلس شورای ملی منتشر شد و ملک‌الشعرای بهار نیز مقدمه‌ای بر آن نوشت.

نقش پدر

شکل‌گیری و رشد روحیه‌ی شاعری و میل پروین اعتصامی به ادبیات با حمایت‌های پدرش آغاز شد. یوسف اعتصامی بزرگ‌ترین مشوق پروین بود. اما نقش او تنها به انگیزه‌دادن و تشویق محدود نبود. او به دلیل حضور در اجتماع و ایفای نقش سیاسی در جامعه آن روز، فرصت تحصیل در مدارس نمونه و آشنایی پروین با بزرگان ادبی آن زمان را فراهم کرد. او از دخترش شخصیتی ساخت که توانست روح زمانه و تحولات سیاسی و اجتماعی آن را به‌خوبی بازتاب دهد.

پروین در دوران زندگی کوتاهش، شاهد رخداد‌های سیاسی و اجتماعی مهمی بود؛ ازجمله صدور فرمان مشروطیت، جنگ جهانی اول و برتخت‌نشستن رضاشاه. این رویداد‌ها روحیه لطیف و حساس پروین را آبستن مفاهیمی کردند که در ادامه به مهم‌ترین درون‌مایه‌های اشعارش تبدیل شدند؛ مفاهیمی مانند ظلم‌ستیزی، مقابله با فقر و توجه به عدالت اجتماعی.