به گزارش شهرآرانیوز؛ سال ۱۴۰۴ برای بازارهای دارایی ایران سالی پرنوسان، اما پرسود بود.
بررسی بازدهی بازارها از ابتدای سال تا پایان اسفند نشان میدهد تمامی داراییهای اصلی با رشد مثبت همراه بودهاند، اما تفاوت فاحش میان بازدهیها، رقابت جذابی را میان بازارها رقم زده است.
در این میان، نقره با ثبت بازدهی خیرهکننده ۲۵۷ درصدی، عنوان پربازدهترین دارایی سال را از آن خود کرد.
طلا با رشد ۱۵۰ درصدی و سکه امامی با بازدهی ۱۲۳ درصدی در رتبههای بعدی ایستادند.
دلار نیز با افزایش ۵۷ درصدی به قیمت ۱۶۹ هزار تومان رسید. البته دلار در پایان سال با کاهش روبهرو شد و به ۱۴۵ هزار تومان رسید.
در نقطه مقابل، بورس با بازدهی ۳۷ درصدی، برای دومین سال متوالی در قعر جدول بازدهی بازارها قرار گرفت.
فلز سفید در سال ۱۴۰۴ رکوردی بیسابقه به جا گذاشت. قیمت نقره از ۱۱۳ هزار و ۶۷۰ تومان در ابتدای سال به ۴۰۴ هزار و ۸۴۰ تومان در پایان اسفند رسید؛ افزایشی ۲۹۱ هزار و ۱۷۰ تومانی که بازدهی ۲۵۷ درصدی را برای این دارایی به ارمغان آورد.
دلایل متعددی برای صدرنشینی نقره قابل شناسایی است.
نخست، همبستگی بالای این فلز با طلا در شرایط بحرانی که باعث شد سرمایهگذاران با پیشبینی افزایش قیمت طلا، به سمت نقره به عنوان گزینهای ارزانتر و با پتانسیل رشد بیشتر حرکت کنند.
دوم، تقاضای صنعتی نقره که در سال جاری به دلیل تحولات ژئوپلیتیک و نیاز به ذخیرهسازی استراتژیک، افزایش قابل توجهی یافت.
سوم، ورود سرمایههای خرد به بازار نقره به دلیل قیمت پایینتر هر واحد نسبت به طلا و سکه.
نکته قابل توجه اینکه نقره در ماههای پایانی سال نیز توانست فاصله خود را با سایر رقبا حفظ کند و عنوان پربازدهترین دارایی سال را بدون رقیب از آن خود کند.
طلا و سکه امامی نیز سالی پرسود را پشت سر گذاشتند. طلا با رشد ۱۵۰ درصدی از محدوده ۷.۳ میلیون تومان به ۱۸.۴ میلیون تومان رسید.
سکه امامی نیز با بازدهی ۱۲۳ درصدی، افزایشی چشمگیر را تجربه کرد و در محدوده ۸۵ میلیون تومان معامله میشد.
عامل اصلی رشد طلا و سکه را باید در ریسکهای ژئوپلیتیک و انتظارات تورمی جستوجو کرد.
تنشهای منطقهای در ماههای پایانی سال و نااطمینانیهای سیاسی، سرمایهها را به سمت داراییهای امن هدایت کرد. طلا به عنوان قدیمیترین پناهگاه امن، بیشترین بهره را از این شرایط برد.
نکته جالب توجه، اختلاف بازدهی ۲۷ درصدی طلا و سکه است.
این شکاف نشان میدهد که حباب سکه نسبت به طلا در طول سال کاهش یافته و بازار به سمت تعادل قیمتی میان این دو دارایی حرکت کرده است.
در واقع، سکه که معمولاً حباب بالایی نسبت به طلا دارد، در سال ۱۴۰۴ رشد کمتری را تجربه کرد.
دلار آزاد در سال ۱۴۰۴ با رشد ۵۷ درصدی از محدوده ۱۰۷ هزار تومان به ۱۶۹ هزار تومان رسید. البته در پایان سال به ۱۴۵ هزار تومان کاهش یافت.
این افزایش اگرچه قابل توجه است، اما در مقایسه با رشد طلا و نقره، افتخار چندانی به شمار نمیرود.
بررسی ماهانه دلار نشان میدهد بخش عمده این رشد در نیمه دوم سال و با شکلگیری انتظارات جنگ رخ داده است.
نکته مهم در بازار ارز، پیشخور شدن انتظارات تورمی بود. معاملهگران از ماهها قبل احتمال وقوع جنگ را در قیمتها لحاظ کرده بودند و به همین دلیل، با آغاز واقعی درگیری، بازار واکنش معکوس نشان داد.
پایان جنگ نیز با کاهش قیمت دلار همراه شد، هرچند که در محاسبات بازدهی سالانه، این کاهش نتوانست رشد ۵۷ درصدی را تحت الشعاع قرار دهد.
پایان سال ۱۴۰۴ دلار را در قیمت ۱۴۵ هزار تومانی به پایان رساند؛ رقمی که نشاندهنده تداوم روند صعودی بلندمدت این دارایی است، هرچند با سرعتی کمتر از فلزات گرانبها.
شاخص کل بورس تهران در سال ۱۴۰۴ با بازدهی ۳۷ درصدی از محدوده ۲.۷ میلیون واحد به ۳.۷ میلیون واحد رسید.
این عملکرد در حالی رقم خورد که تورم نقطه به نقطه سالانه بالای ۵۰ درصد بود و عملاً بازدهی واقعی بورس منفی شد.
دلایل تداوم رکود بورس را باید در چند عامل جستوجو کرد.
نخست، نااطمینانیهای سیاسی و نظامی که سرمایهگذاران را به سمت داراییهای امن سوق داد.
دوم، کاهش سودآوری شرکتها به دلیل افزایش هزینههای تولید و محدودیتهای تجاری.
سوم، خروج پول حقیقی از بازار سهام در ماههای بحرانی سال که به فروشهای هیجانی دامن زد.
نکته قابل توجه اینکه بورس برای دومین سال متوالی در قعر جدول بازدهی بازارها ایستاد.
این تکرار عملکرد ضعیف، نشانه روشنی از اعتمادنداشتن سرمایهگذاران به بازار سهام است؛ اعتمادی که بازسازی آن نیازمند ثبات سیاسی و اقتصادی در سال آینده خواهد بود.
محمد بیات، کارشناس اقتصادی گفت: نقره امسال عملکردی استثنایی داشت. سه عامل اصلی پشت این رشد قرار دارد.
این کارشناس اقتصادی ادامه داد: همبستگی با طلا در بحرانها، افزایش تقاضای صنعتی و ورود سرمایههای خرد.
وی افزود: نقره همیشه پله ورود سرمایهگذاران خرد به بازار فلزات گرانبها بوده، چون هر واحد آن قیمت پایینتری دارد.
بیات تاکید کرد: پیشبینی من این است که در سال آینده نیز نقره عملکرد خوبی داشته باشد، اما بعید است تکرار بازدهی ۲۵۷ درصدی را شاهد باشیم. بازارها پس از رشدهای جهشی معمولاً وارد فاز اصلاح یا رشد ملایمتر میشوند.
این کارشناس اقتصادی تصریح کرد: بورس با وجود رشد ۳۷ درصدی، در قعر جدول ایستاده است.
وی ادامه داد: مسئله اصلی، بازدهی واقعی است. وقتی تورم بالای ۵۰ درصد باشد، رشد ۳۷ درصدی به معنای از دست دادن قدرت خرید سرمایه است.
بیات افزود: بورس امسال مانند سال گذشته، بازنده رقابت با داراییهای امن بود. دلیلش هم روشن است: نااطمینانی.
این کارشناس اقتصادی تاکید کرد: در شرایط بحرانی، سرمایهگذاران به سمت بازارهایی میروند که هم نقدشوندگی بالا دارند و هم ریسک کمتری. بورس در این شرایط، گزینه اول نیست. برای بازگشت رونق به بازار سهام، به ثبات سیاسی و اقتصادی نیاز داریم.
بازدهی بازارهای دارایی در سال ۱۴۰۴ نشان داد که بحرانها همیشه برای همه بازارها یکسان نیستند.
نقره با رشد ۲۵۷ درصدی ستاره بیرقابت سال بود و طلا و سکه با بازدهی ۱۵۰ و ۱۲۳ درصدی، جایگاههای بعدی را از آن خود کردند. دلار نیز با رشد ۵۷ درصدی، عملکردی قابل قبول، اما نه استثنایی داشت.
در نقطه مقابل، بورس تهران برای دومین سال متوالی در قعر جدول بازدهی ایستاد.
رشد ۳۷ درصدی شاخص کل در شرایطی که تورم نقطه به نقطه بالای ۵۰ درصد بود، به معنای بازدهی واقعی منفی برای سهامداران است.
این عملکرد ضعیف، پیام روشنی به سیاستگذاران دارد؛ تا زمانی که ثبات سیاسی و اقتصادی برقرار نشود، سرمایهها به جای تولید، به سمت داراییهای امن و سوداگرانه سرازیر خواهند شد.
منبع: فارس