هنرمند مشهدی: مجسمه رستم یادمان «وطن» را با عشق به ایران ساختم

به گزارش شهرآرانیوز، با وجود آنکه شاهنامه فردوسی ابیات واحدی درباره رستم دستان دارد، اما برای هر یک از ما معنا و مفهومی ویژه دارد که نقش این قهرمان ایرانی را برایمان متفاوت می‌سازد. کیان اسفندیاری هم یکی از هنرمندان مجسمه‌ساز مشهدی است که تازگی خستگی ساخت جدیدترین اثر خود از مجسمه رستم را از تنش بیرون کرده است و تا همین چند روز پیش درگیر نصب بزرگترین مجسمه رستمی بود که بخشی از بزرگترین یادمان هنری در جشنواره هنر‌های شهری مشهد در سال ۱۴۰۵ است. در کارنامه هنری اسفندیاری همین بس که او از جمله هنرمندان کشوری است که پیش از این، چندین مجسمه دیگر از رستم ساخته و صرفا نگاهی ساده به حرفه و هنرش ندارد و هر مجسمه را با دل و عشق از این شخصیت می‌سازد. ساخت رستم ۱۰ متری که یکی از پلان‌های یادمان «وطن» است هم از این قاعده مستثنی نیست که در ادامه گفتگوی ما را با این هنرمند با سابقه کشوری می‌خوانید.

ساخت مجسمه رستم با نظر ادبای شاهنامه پژوه

ساخت مجسمه‌ای ۱۰ متری که با جرثقیل باید آن را جابجا کرد کار آسانی نیست و نیاز به تجربه فراوان دارد. کیان اسفندیاری درباره ساخت مجسمه رستم که یکی از پلان‌های یادمان «وطن» است می‌گوید: طرح یادمان «وطن» بعد از آنکه در جشنواره هنر‌های شهری مشهد تصویب شد کمتر از سه ماه فرصت داشتیم تا مجسمه رستم را با ارتفاع ۱۰ متر بسازیم. برای ساخت آن از دو کارگاه ۲۰۰ و ۲۸۰ متری استفاده کردیم که در حالت عادی، ساخت چنین مجسمه‌ای هشت ماه زمان می‌برد. ماکت اولیه رستم بعد از تایید‌های علمی و مدیران جشنواره، ساخته شد و ما به همراه تیم ۱۴ نفره در سه شیفت کاری، ساخت مجسمه را شروع کردیم تا به نحو احسن آن را بسازیم و جانمایی کنیم. جنس مجسمه رستم، فایبرگلاس است و در هشت مرحله آماده شده تا در نهایت به مرحله نصب برسد.

از بزرگی مجسمه رستم برای اینکه ذهن‌ها به ابعاد آن نزدیک شود باید بگوییم که وزن آن حدود دو و نیم تُن است و تنها سر آن سه متر است و اندازه دست رستم از شانه تا گرزی که در دست دارد هفت متر و نیم است.

نکته جالب توجه که اسفندیاری برای ساخت مجسمه در نظر گرفته است استفاده از نظرات محققان ادبیات فارسی که عمری است شاهنامه پژوهی را در کارنامه علمی خود دارند «ما با هماهنگی مرحوم راشد محصل و دکتر یا حقیقی که سال‌هاست در حوزه شاهنامه فردوسی تحقیق می‌کنند ابعاد و چهره و فیگور شخصیت رستم را بررسی کردیم و از دکتر یاحقی تایید گرفتیم.»

از بچگی به رستم علاقه داشتم

«پدر بنده مجسمه ساز است و من از بچگی کنار او بزرگ شدم و به این هنر علاقمند شدم و این هنر خانوادگی ماست. باید بگویم مجسمه میدان جانباز مشهد کار پدرم است و من نزدیک به ۲۰ سال است در این رشته، به صورت حرفه‌ای وارد شدم. باید بگویم علاوه بر این در خانه ما همیشه شاهنامه خوانی مرسوم بود و پدرم به شخصیت فردوسی و شخصیت‌های شاهنامه علاقه داشت و ما هم ناخوداگاه به شاهنامه به ویژه رستم که برای من نماد پایداری و قهرمان ایرانی است علاقمند شدم. یادم می‌آید اولین مجسمه دست سازم را در ۱۱ سالگی ساختم که در مسابقات دانش‌آموزی نیز امتیاز آورد.»

همه اینها که اسفندیاری برایمان تعریف کرده است کافی است تا بدانیم ساخت مجسمه رستم، برای چنین هنرمندی صرفا یک کار ساده و روتین نیست و علاقه‌ای درونی پشت این اثر خوابیده است.

تلاش کردم اثری دلنشین بسازم 

رستم در نظر هر کدام از ما معنایی دارد و این را وقتی از اسفندیاری پرسیدیم پاسخ داد: رستم برای من قهرمانی قوی و شجاع که عاشق و مدافع وطن است ترسیم شده است. من به عنوان یک ایرانی که کشورم را دوست دارم بدون شک با لذت هر مرحله از ساخت مجسمه را همراه تیمم انجام دادم. وقتی کسی عاشق وطن خود باشد هر نمادی از آن را بتواند بسازد عاشقانه کارش را انجام می‌دهد. به همین دلیل من تمام تلاشم را کردم کاری دلنشین بسازم. این دلنشینی را وقتی فهمیدم که یکی از شهروندان زمانی که داشتیم مجسمه را نصب می‌کردیم چند بار دور میدان با خودروی خود چرخید، بعد از ماشین پیاده شد و بعد از آنکه متوجه شد من سازنده آن هستم گفت «در درون من رستمی از شاهنامه شکل گرفته بود وقتی این مجسمه را دیدم انگار همان بود که در ذهنم ساخته بودم. از دیدنش کیف کردم.» آن مرد تا این را گفت انگار به هدفم رسیدم و خستگی این پروژه از تنم رفت و ضرب‌المثل «هر آنچه از دل برآید لاجرم بر دل نشیند» در ذهنم تداعی شد.