به گزارش شهرآرانیوز؛ سید عباس عراقچی وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی ایران در گفتوگوی اختصاصی با الجزیره گفت که ما پاسخی به پیشنهادهای ۱۵ بندی آمریکا ندادهایم و هیچ پیشنهاد و شرطی مطرح نکردهایم.
مشروح گفتوگوی اختصاصی الجزیره با سید عباس عراقچی به شرح ذیل است:
مجری: آقای وزیر، در خصوص مذاکرات، دیدگاهی در آمریکا وجود دارد مبنی بر اینکه مذاکرات در جریان است و ایران شرایط آمریکا را پذیرفته است. نظر شما درباره این موضع چیست؟
عراقچی: مذاکرات در ادبیات روابط بینالملل تعریف خاص خود را دارد. زمانی است که دو کشور کنار یکدیگر مینشینند و برای رسیدن به توافق گفتوگو میکنند، چنین چیزی الان میان ما و ایالات متحده وجود ندارد. اما گاهی کشورها از طریق تبادل پیام، چه مستقیم و چه غیرمستقیم با یکدیگر ارتباط برقرار میکنند. این را مذاکره نمینامند.
با این حال، چنین تبادل پیامهایی میان ایران و ایالات متحده وجود دارد. ما پیامهایی از طرف آمریکا دریافت میکنیم؛ برخی مستقیم و برخی از طریق دوستانمان در منطقه است. در هر جا که لازم باشد، به این پیامها پاسخ میدهیم؛ بنابراین تاکنون هیچ مذاکرهای شکل نگرفته و ادعاهایی که در این زمینه مطرح میشود، صحیح نیست.
تبادل پیام که گاهی از طرف ما حاوی هشدارهایی است یا طرف مقابل نکتهای دارد، اسمش مذاکره نیست، اما روند جریان دارد.
مجری:شما از تبادل پیام مستقیم صحبت کردید. منظورتان چیست؟ آیا ارتباطی با طرف آمریکایی وجود دارد یا این همان تبادل از طریق واسطه هاست؟
عراقچی: تبادل از طریق واسطهها جریان دارد. آقای ویتکاف هم مانند گذشته که پیامهایی را برای من میفرستاد، اکنون نیز بهصورت مستقیم پیامهایی ارسال میکند. همانطور که گفتم، این به هیچوجه مذاکره نیست، بلکه نوعی تبادل پیام است که میتواند در شرایط صلح یا جنگ نیز انجام شود و اکنون در حال انجام است.
مجری: در دولت آمریکا گفته میشود که در ایران هم طرفهایی وجود دارند. آیا واقعاً طرف دیگری غیر از طرفهای شناختهشده با آمریکا ارتباط دارد؟ آیا نشانهای از اختلاف یا چنددستگی در نظام سیاسی ایران وجود دارد؟
عراقچی: نه اصلا، بههیچوجه چنین چیزی صحت ندارد.
تمام پیامهایی که مبادله میشود از طریق رسمی وزارت امور خارجه یا با اطلاع وزارت امور خارجه انجام میگیرد. سرویسهای امنیتی نیز معمولا تماسهایی را دارند. ولی همه اینها در یک چارچوب مشخص، از طریق دولت و تحت نظارت شورای عالی امنیت ملی ایران صورت میگیرد. یک مدیریت واحدی بر همه این امور وجود دارد و بحثی از چندگانگی یا مراکز مختلف تصمیمگیری مطرح نیست.
مجری:نظر شما درباره ادعای رئیسجمهور آمریکا مبنی بر پاسخ ایران به ۱۵ درخواست آمریکا چیست؟
عراقچی:ما تاکنون هیچ پاسخی به این طرح ۱۵مادهای آمریکا ندادهایم. هیچ پاسخی ارائه نشده است.
مجری:گفته شده شما پنج شرط را مطرح کردهاید. آیا واقعاً به این شروط پاسخ دادهاید؟
عراقچی:خیر، از طرف ما هیچ شرطی به طرف مقابل ارائه نشده است. آن پنج ماده یا پنج بند، مربوط به گمانه زنی یکی از رسانهها بوده است. این کار رسانههاست که چنین مواردی را مطرح و اوضاع ارزیابی میکنند. اما هیچ پاسخی تا الان از طرف ما به طرح امریکایی داده نشده است.
مجری: وضعیت مذاکرات چگونه است؟ آیا میتوان از پیشرفت صحبت کرد یا هنوز شرایط پیچیده است؟
عراقچی: هنوز هیچ تصمیمی از طرف ما گرفته نشده است. ملاحظات زیادی داریم. شروط ما برای پایان جنگ کاملاً روشن است. ما آتشبس را نمیپذیریم؛ بهدنبال پایان کامل جنگ هستیم، نهتنها در ایران بلکه در کل منطقه. همچنین خواهان تضمینهایی هستیم تا این درگیریها تکرار نشود و خسارات واردشده به مردم ایران جبران گردد.
موضع ما کاملاً روشن است.
مجری:گفتید زمینهای برای مذاکره وجود ندارد. این زمینه در چه شرایطی فراهم خواهد شد؟
عراقچی:زمانی که مدیریت عالیه جمهوری اسلامی ایران به این نتیجه برسد که منافع مردم ایران از این طریق تأمین میشود، دستورات لازم به دستگاههای اجرایی از جمله وزارت امور خارجه داده خواهد شد.
هدف ما تأمین منافع و حفظ حقوق مردم ایران است. در حال حاضر این هدف از طریق دفاع در برابر تجاوز دشمنان خارجی، بهویژه آمریکا و رژیم صهیونیستی، دنبال میشود.
هر زمان که لازم باشد از ابزارهای دیگر استفاده شود، تصمیمگیری خواهد شد.
مجری: برخی میگویند ایران نگران است که در حین مذاکرات، دوباره مورد حمله قرار گیرد. آیا این موضوع مانع مذاکرات است؟
عراقچی: البته هجوم الان جریان دارد. ولی نکته شما درست است. واقعیت این است که تجربه خوبی از مذاکره با آمریکا نداریم. یکبار مذاکره کردیم و توافق شد، اما آمریکا بدون دلیل از آن خارج شد. در سال گذشته و امسال نیز دو بار مذاکره کردیم و نتیجه آن حمله بود؛ بنابراین هیچ اعتمادی وجود ندارد که از طریق مذاکره به نتیجه برسیم و این اعتماد در حد صفر است.
طبیعی است هر موقع که پیشنهاد مذاکره از سمت آنان داده میشود اولین موضوعی که بررسی اش ضروری است این است که آنها در این پیشنهاد خود چقدر صداقت دارند، ما هیچ صداقتی نمیبینیم. اعتماد وجود ندارد و برای ایجاد اعتماد، باید اقدامات بزرگی انجام شود. اینکه جمهوری اسلامی ایران تصمیم بگیرد یا نه یک موضوع دیگر است، اما برای ما موضوع اول در بررسی هر پیشنهاد این است که چقدر میشود اعتماد کرد، اما در حال حاضر هیچ اعتمادی وجود ندارد.
مجری: در مورد تضمینها چه نظری دارید؟ آیا کشورهایی مانند پاکستان، مصر و ترکیه میتوانند تضمین دهند؟
عراقچی: طبیعی است ضمانت یک یا دو کشور کافی نیست. حتی تجربه نشان داده ضمانت شورای امنیت هم کافی نیست. ایدههایی در این زمینه از سوی دوستان ما مطرح شده که چگونه میتوان نسبت به خاتمه کامل و پایدار در جنگ ضمانت ایجاد کرد. ما در حال بررسی آنها هستیم که اگر روزی قرار شد جنگ طبق شروط ایران خاتمه یابد چه ضمانتهایی میتواند موثر باشد.
مجری:نظر شما درباره تهدید به حمله به زیرساختها و منابع انرژی ایران چیست؟
عراقچی:بارها ما را امتحان کردند ماضرب الاجل نمیپذیریم. برای ما تامین امنیت و حقوق مردم ایران مهم است. هیچکس نمیتواند برای ما ضرب الاجل تعیین کند. ضرب الاجلهای ساختگی جز اینکه کار را سختتر کند فایدهای ندارد و شاهد بودید این ضرب الاجل دوبار تمدید شده است.
رئیس جمهور آمریکا اصولا باید رویکرد خود را عوض کند. با مردم ایران نمیتوان با زبان تهدید و ضرب الاجل صحبت کرد. مردم ایران بزرگ، مستقل و دارای تمدن و فرهنگ غنی هستند. باید با احترام با آنها سخن گفت، در غیر این صورت در میدان پاسخ خواهند داد.
مجری:دیدگاه ایران درباره تنگه هرمز چیست؟
عراقچی: تنگه هرمز در آبهای داخلی ایران و عمان قرار دارد، نه آبهای بینالمللی؛ بنابراین طبیعی است منافع ایران و عمان در خصوص تردد از تنگه هرمز باید لحاظ شود. در حال حاضر این تنگه باز است، اما برای کشتیهای کشورهایی که با ما در جنگ هستند بسته است.
طبیعی است که در زمان جنگ به دشمنانمان نمیتوانیم اجازه دهیم از آبهای داخلی ما برای تردد استفاده کنند.
کشتی کشورهای دیگر به خاطر ترس از ناامنی در منطقه و قیمت بالای بیمه خودشان از تنگه عبور نمیکنند. برخی از آنها با ما وارد گفتوگو شدند و ما برای خیلی از آنها به ویژه دوستانمان ترتیباتی قائل شدیم که عبور امن داشته باشند.
اینکه پس از جنگ چه ترتیباتی اتخاذ میشود به ایران و عمان مربوط است. البته ما در این خصوص منافع دوستان خود در منطقه و خارج از منطقه را در نظر میگیریم. از نظر ما تنگه هرمز میتواند یک آبراه صلح برای عبور امن و آرام همه کشورها باشد، اما تامین امنیت کشتیها و تردد آنها و مسائل زیست محیطی نیازمند سازوکار مشترک میان کشورهای ساحلی یعنی ایران و عمان است.
مجری:در مورد تهدید حمله به جزایر یا حمله زمینی چه نظری دارید؟
عراقچی: یکبار قبلا به این سوال جواب دادم و گفتم ما منتظریم. فکر نمیکنم آنها جرأت چنین کاری را داشته باشند. تلفات زیادی خواهند داشت. البته ما طالب این نیستیم همانطور که خواهان جنگ نبودیم و آن را شروع نکردیم ولی از خودمان دفاع جانانهای کردیم. تلفات وخسارات به تجهیزات و تاسیسات آنها (دیدید چه بلایی بر سر آواکس آمد یا تانکرهای سوخت رسان) وارد آمد؛ ما به خوبی بلدیم از خود دفاع کنیم. در جنگ زمینی حتی خبرهتر و مجهزتر هستیم.
ما برای مقابله با هر تهدید زمینی کاملاً آماده هستیم و تجربه کافی داریم. امیدواریم چنین اشتباهی نکنند.
مجری: آیا ممکن است دامنه جنگ به بابالمندب و دریای سرخ گسترش یابد؟
عراقچی: بحث باب المندب به کشورهای آن حوزه مربوط میشود، یمن به ویژه سیاستهای خود را دارد قبلا هم برای حمایت از مردم فلسطین اقداماتی را انجام دادند اگر الان هم تصمیم بگیرند اقداماتی انجام دهند به خودشان مربوط است. ما از کسی تقاضایی نداریم و بلدیم از خودمان دفاع کنیم ولی اگر گروههایی در منطقه تصمیم به حمایت بگیرند، این تصمیم خودشان است.
مجری: آیا پایان جنگ شامل کل منطقه خواهد بود؟
عراقچی: از نظر ما پایان جنگ در ایران باید شامل و کامل در کل منطقه باشد، یعنی وقتی از خانمه جنگ صحبت میکنیم از خانمه جنگ در ایران، لبنان، عراق و یمن صحبت میکنیم. ما بهدنبال صلح در کل منطقه هستیم.
مجری: آیا این گروهها آماده مذاکره با آمریکا هستند؟
عراقچی: فعلا قرار بر مذاکره نیست هر زمان که تصمیمی گرفته شد در آن خصوص هم فکر میکنیم.
مجری: موضوع مهم دیگر زمانمندی چهارتا شش هفته آب اعلام شده از سوی امریکاست، در مورد احتمال ادامه جنگ چه نظری دارید؟
عراقچی: ما برای دفاع از خودمان هیچ مهلتی قائل نیستیم و تا هر جا که لازم باشد و به هر شکل از کشور و مردم خود دفاع خواهیم کرد. برای ما مهم نیست دشمنان ما چه مهلتهایی را برای خود در نظر گرفتهاند البته توصیه ما این است که قبل از آنکه خسارت بیشتر ببینند به این جنگ خاتمه کامل و دائم بدهند.
مجری: آیا ایران برای ۶ ماه جنگ آماده است؟
عراقچی:حداقل ۶ ماه!
مجری: آمریکا مدعی است که سامانههای موشکی منطقه را هدف قرار داده است. نظر شما چیست؟
عراقچی: پس این موشکها و پهپادها که به سمت آنان شلیک میشود از کجا میآیند؟ در دو روز گذشته آواکس را پهپاد ارزان قیمت امریکایی از بین برد، اینها از کجا میآید؟ فکر میکنم به کمپین تبلیغاتی امریکاییها نباید توجه کرد، دنیا هم هوشیار است و میبیند. ضربات ما به طور مستمر ادامه دارد.
آنها نتوانستند ضربات ما را قطع کنند و نتوانستند تنگه هرمز را باز کنند. از کشورهای دیگر هم درخواست کمک کردند باز همنتوانستند آن را باز کنند. الان هم برای مذاکره التماس میکنند؛ لذا فکر میکنم تبلیغات دشمنان توجه نکنیم. واقعیت میدان این است که ما توان دفاعی خود را حفظ کردیم و ضربات ما با قوت ادامه دارد.
مجری:اگر مذاکراتی شکل بگیرد، اولویت ایران چه خواهد بود؟
عراقچی:در حال حاضر برنامهای نداریم. اگر به آن مرحله برسیم، اولویتها را مشخص خواهیم کرد.
مجری: در کشورهای منطقه نگرانیهایی وجود دارد که چرا ایران به آنها حمله میکند؟
عراقچی: ما واقعا به کشورهای دوست حمله نمیکنیم، بلکه اهداف و نیروهای آمریکایی را هدف قرار میدهیم که متاسفانه در این کشورها قرار دارند. شاید گاها خسارت جانبی هم وارد شود، اما هدف ما حمله به اهداف امریکایی است. هیچکس نمیتواند انکار کند که آمریکا از خاک و فضای این کشورها برای حمله به ایران استفاده میکند و این یک واقعیت است.
اسناد و مدارک زیادی در این خصوص وجود دارد حتی خود امریکاییها اعتراف کردهاند که موشکهای هایمارس که برد کوتاه دارند به ایران شلیک میکنند. آیا آنها را ۲ هزار کیلومتر دورتر شلیک میکنند؟ نه از منطقه شلیک میشوند
هواپیماهای آنها که از ناو بلند میشوند کجا سوخت گیری میشوند؟ توسط تانکرهای سوخت رسان که در پایگاههای آنها هستند سوخت رسانی میشوند اصلا راه دیگری ندارند.
ما فقط اهداف امریکایی و مکانهایی که به نیروهای امریکایی خدمات میدهند یا مکانهایی که این نیروها تجمع میکنند، را هدف قرار میدهیم. روزنامههای امریکایی اعتراف کردند نیروهای امریکایی به هتلها میروند و در واقع از مردم خلیج فارس به عنوان سپر انسانی استفاده میکنند. چرا این واقعیات را نمیبینند؟
این جنگ را امریکا و رژیم صهیونیستی با استفاده از پایگاه هایشان در منطقه شروع کردند. دوستان ما در منطقه خلیج فارس بابد از امریکا گلهمند باشند چرا هیچوقت تجاوز امریکا را محکوم نکردند؟
ما را به خاطر دفاع از خودمان محکوم میکنند. ما علاقهمند هستیم دوستانمان در منطقه با افتخار و عزت زندگی کنند. ما به سیادت عربی احترام میگذاریم و به دوستانمان احترام میگذاریم در حالی که دوستان امریکایی شانچه توهینهایی به رهبران کشورهای حاشیه خلیج فارس کردند ولی ما با آنها با احترام صحبت میکنیم؛ و خواهان یک روابط محترمانه و دوستانه هستیم.
مجری:آینده روابط ایران با منطقه چگونه خواهد بود؟
عراقچی: قبول دارم که در آینده کار سختی برای اعتماد سازی داریم ولی مطمئنم با توجه به حسن نیتی که از سمت ما وجود دارد، با رفتار اسلامی کشورهای عربی و اهداف مشترکی که وجود دارد، قادریم اعتماد را دوباره برقرار کنیم. ما به روابط دوستانه و مبتنی بر احترام با کشورهای منطقه اعتقاد داریم.
امنیت خلیج فارس باید توسط کشورهای منطقه تأمین شود. پایگاههای امریکایی نشان داد که ضد امنیت منطقه است. دوستان ما که گله میکنند که ما به آنها حمله میکنیم چرا به امریکا گله نمیکنند که پایگاههای امریکا نتوانست برای آنها امنیت بیاورد.
وجود پایگاههای آمریکایی در منطقه مخل امنیت است و ما در آینده باید به یک تصمیم مشترک برسیم که در کنار هم با امنیت زندگی کنیم، امنیت یک ساختار دسته جمعی میخواهد، نمیشود یک طرف امنیت باشد یک طرف نباشد. همینطور رفاه، پیشرفت و سعادت هم باید دسته جمعی باشد. اگر امنیت پایدار میخواهیم باید از نیروهای خارجی دل بکنیم و به خودمان تکیه کنیم.
منبع: ایرنا