مستند ساختن برای مخاطب داخلی ساده‌تر است

به گزارش شهرآرانیوز؛ حدیث جان‌بزرگی -یک مستندساز که این روز‌ها در حال ساخت اثری نیمه‌بلند درباره جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران است- گفت: تلاشم این است مخاطب اصلی مستندم خارجی‌ها باشند. تکلیف ما که مشخص است؛ خودمان جنگ را با پوست و استخوان حس می‌کنیم. اما یک آدم عامی در خارج از ایران که هیچ اطلاعات دقیقی از داخل کشور ندارد و فقط از طریق رسانه‌های خبری چند خبر و عکس دیده، بتواند با دیدن مستند بفهمد چه اتفاقی در ایران افتاده است. دلم می‌خواهد یک انسان معمولی در خارج از ایران که شاید اصلاً ایران را آنچنان هم نشناسد، بنشیند و مستند من را ببیند و با آن ارتباط برقرار کند. اینکه چقدر موفق می‌شوم، واقعاً نمی‌دانم، اما امیدوارم.

او تاکید کرد: مستند ساختن برای مخاطب داخلی ساده‌تر است. او پیش‌فرض‌های خودش را نسبت به جامعه و ایران دارد و همه چیز را می‌فهمد. اما اینکه یک فرد خارجی بدون زمینه قبلی متوجه جریان شود، کار سختی است. امیدوارم به هدفم برسم.

وی با اشاره به روز‌های آغازین جنگ یادآور شد: از روز هفتم یا هشتم جنگ وارد مرحله تولید شدم، اما شرایط اصلاً مساعد نبود. وضعیت تهران بحرانی بود و هیچ‌کس نمی‌دانست این وضع چند روز طول می‌کشد. همه‌چیز مبهم بود و من تقریباً داشتم انگیزه‌ام را از دست می‌دادم، اما همفکری با یکی از دوستانم که خیلی کمکم کرد، دوباره مرا به میدان آورد.

موضوع مستند: روایت شخصی از جهان پیرامون، نه یک سوژه خاص

وی درباره فرمت و موضوع اثرش توضیح داد: کار من آیتم‌آیتم نیست. یک کار واحد و زمان‌دار است که امکان اکران در جشنواره‌ها، پلتفرم‌ها و شبکه‌های تلویزیونی را دارد. این بار دارم "جنگ" را از زاویه دید و درون خودم روایت می‌کنم. سراغ سوژه دیگری نمی‌روم که از نگاه او جنگ را ببینم. در این مستند برگی از تاریخ که دارد برای ما رقم می‌خورد، از زاویه ذهن خودم نشان می‌دهم.

جان‌بزرگی با تأکید بر رویکرد انسانی کارش گفت: در این مستند، همه چیز جنبه حقوق بشری دارد. سعی می‌کنم کاری به مسائل سیاسی نداشته باشم. هدفم این است که هر انسانی در هر نقطه از جهان، با هر طرز فکر سیاسی و اعتقادی، بتواند با مستند من ارتباط برقرار کند و همذات‌پنداری داشته باشد. چون در نهایت همه ما انسان هستیم.

وی در ادامه با اشاره به تفکیک خود از رویکرد‌های سیاسی رایج افزود: من همه آنچه اتفاق می‌افتد را مشاهده می‌کنم. حرفی که من می‌زنم این است که هر انسانی با هر شیوه و تفکر سیاسی و اعتقادی، بتواند مستند من را درک کند و با آن همذات‌پنداری کند. من اصلاً دنبال این نیستم که بگویم موافقم یا مخالفم. اتفاقاً من دنبال طرح این موضوع هستم که چرا باید این اتفاق بیفتد؟ این جنگ نباید اتفاق می‌افتاد.

او افزود: حرفی که در دل کار می‌زنم این است که از منظر حق هر انسانی، علی الخصوص هیچ کودکی نباید زیر آوار بماند، هیچ بیمارستان و مدرسه‌ای نباید تخریب شود. حتی تخریب اموال عمومی هم مرا ناراحت می‌کند؛ چون قسمتی از ایران ماست که به ناحق زخم می‌خورد.

تاب‌آوری بالای مردم ایران

این مستندساز درباره روحیه مردم در روز‌های اخیر گفت: من مردم کشور‌های دیگر را در جنگ ندیده‌ام، اما فکر می‌کنم مردم ایران در تاب‌آوری توان بسیار بالایی دارند. خودشان را با شرایط وفق می‌دهند تا بحران بگذرد. البته در کل فکر می‌کنم خداوند انسان را طوری آفریده که توان مدیریت سختی و فشار را دارد.

آینده پروژه و زمان اتمام

جان‌بزرگی درباره زمان پایان پروژه گفت: نمی‌دانم چقدر این مستند زمان ببرد. ضمنا وقتی خودم احساس کنم فیلمبرداری تمام شده، تازه پروسه اصلی شروع می‌شود؛ نوشتن نریشن که خیلی مهم است و بعد تدوین که زمان زیادی می‌برد. عجله ندارم، اما نه آنقدر که کار را طولانی کنم. فکر می‌کنم تا دو سه ماه آینده کار به سرانجام برسد.

نبود قرارگاه رسانه‌ای؛ خطر تکراری شدن روایت‌ها

جان‌بزرگی در پاسخ به این پرسش که چرا میان مستندسازان جنگ، یک قرارگاه رسانه‌ای برای هماهنگی وجود ندارد، اظهار کرد: واقعاً اینطور است. الان ممکن است چند مستندساز همزمان سر یک لوکیشن بروند و از آن تصاویر مشابه بگیرند. هر کدام از زاویه خودشان روایت می‌کنند، اما بهتر است هماهنگی وجود داشته باشد تا روایت‌ها تکراری نشوند. من، چون روایت شخصی خودم را دارم، این مشکل را حس نمی‌کنم، اما به طور کلی این خلأ حس می‌شود.

او با اشاره به تعدد مراکز صدور مجوز تصریح کرد: متأسفانه یک مجوز واحد از یک جا نداریم. بیشتر نهاد‌ها یک مجوز جداگانه می‌خواهند. این روند فرسایش روحی برای مستندساز ایجاد می‌کند؛ مخصوصاً وقتی در دل شهری هستی و ممکن است لحظه بعد هدف اصابت موشک قرار گیرد. گاهی واقعاً آزاردهنده می‌شود، اما جزو سختی‌های کار ماست.

منبع: ایسنا