عبدالکریمی: چشم‌انداز مذاکره روشن نبود | ایران باید دکترین هسته‌ای خود را تغییر دهد

به گزارش شهرآرانیوز؛ مذاکرات اخیر ایران و آمریکا در اسلام‌آباد در حالی پس از ساعت‌ها گفت‌و‌گو بدون دستیابی به توافق پایان یافت که برخی تحلیلگران، اصل ورود به این مذاکرات را نیز محل تردید می‌دانند. در همین رابطه، بیژن عبدالکریمی، استاد فلسفه و نظریه‌پرداز اجتماعی-سیاسی، در گفت‌وگویی با شهرآرانیوز، با نگاهی انتقادی به روند مذاکرات، از «تله دیپلماتیک» سخن گفته و بر ضرورت بازنگری در رویکرد‌های کلان کشور تأکید می‌کند.

مذاکرات از ابتدا هم چشم‌انداز روشنی نداشت

عبدالکریمی با اشاره به ماهیت روابط ایران با آمریکا و غرب، تصریح کرد: اساساً سنخ این روابط به‌گونه‌ای نیست که بتوان در کوتاه‌مدت به حل‌وفصل اختلافات امیدوار بود. من از ابتدا نیز نسبت به نتیجه‌بخش بودن این مذاکرات خوشبین نبودم.

وی افزود: غربی‌ها به‌ویژه آمریکا تلاش داشتند با ایجاد یک فضای دیپلماتیک، شکست‌های خود در میدان را جبران کرده و شرایط را به نفع خود تغییر دهند.

دیپلماسی بدون پشتوانه میدان، ساده‌اندیشی است

این استاد فلسفه با انتقاد از رویکرد بخشی از دستگاه دیپلماسی کشور گفت: تصور اینکه صرفاً از طریق گفت‌و‌گو می‌توان مسائل را حل کرد، نوعی ساده‌اندیشی است. در نظام بین‌الملل که ماهیتی قدرت‌محور و حتی ماکیاولیستی دارد، نتیجه هر مذاکره‌ای در میدان تعیین می‌شود.

او تأکید کرد: دیپلماسی باید تابع میدان باشد، نه اینکه میدان را تابع دیپلماسی کنیم. این یک خطای راهبردی است که در برخی رویکرد‌ها مشاهده می‌شود.

تجربه نشان داد آمریکا قابل اعتماد نیست

عبدالکریمی با اشاره به تناقضات رفتاری آمریکا در جریان مذاکرات گفت: طرف آمریکایی در ظاهر از برخی طرح‌ها استقبال می‌کند، اما در عمل و در رسانه‌های خود روایت دیگری ارائه می‌دهد. این دوگانگی نشان می‌دهد که نمی‌توان به چنین بازیگری اعتماد کرد.

مذاکره یا مقاومت؟ گزینه سومی وجود ندارد

وی در بخش دیگری از سخنان خود با ترسیم یک دوگانه صریح اظهار کرد: در شرایط فعلی، ما عملاً با دو گزینه مواجهیم؛ یا تسلیم بی‌قید و شرط یا ادامه مسیر مقاومت. راه سومی وجود ندارد و هرگونه تلاش برای یافتن مسیر میانه، در نهایت به واگذاری بازی منجر خواهد شد.

عبدالکریمی افزود: مسیر مقاومت، هرچند پرهزینه است، اما هزینه تسلیم به‌مراتب بیشتر خواهد بود.

لزوم تقویت بازدارندگی؛ حتی در حوزه هسته‌ای

این نظریه‌پرداز اجتماعی-سیاسی با طرح دیدگاه خود درباره بازدارندگی گفت: اگر قدرت بازدارندگی کشور حتی اندکی تضعیف شود، دشمنان هیچ رحمی نخواهند داشت؛ بنابراین باید این قدرت را به‌طور جدی تقویت کرد.

وی در پاسخ به پرسشی درباره تغییر دکترین هسته‌ای تصریح کرد: معتقدم باید سطح بازدارندگی افزایش یابد. در جهانی که منطق آن بر پایه زور است، بدون قدرت، امنیت معنا ندارد.

تنگه هرمز و ظرفیت‌های میدانی ایران

عبدالکریمی با اشاره به برخی مؤلفه‌های قدرت ایران گفت: در موضوعاتی مانند مدیریت تنگه هرمز، این میدان است که تعیین‌کننده است، نه پذیرش یا عدم پذیرش آمریکا. ما در عمل توانسته‌ایم معادلات را تغییر دهیم.

بازی برده را به باخت تبدیل نکنیم

عبدالکریمی در جمع‌بندی سخنان خود با اشاره به یک تمثیل گفت: گاهی ممکن است یک بازی برده را صرفاً به دلیل ناتوانی در استفاده از ظرفیت‌ها، به باخت تبدیل کنیم. نباید اجازه دهیم چنین تجربه‌ای در سطح ملی تکرار شود.

وی تأکید کرد: دستاورد‌های میدانی کشور قابل توجه بوده و باید سیاست خارجی نیز در همان راستا تنظیم شود. پیشنهاد من این است که اگر هماهنگی لازم میان میدان و دیپلماسی وجود ندارد، مسئولان مربوطه با صداقت میدان را به نیرو‌های هماهنگ‌تر بسپارند.