نشست خبری سخنگوی وزارت امور خارجه | بقایی: برنامه‌ای برای دور بعدی مذاکرات نداریم (۳۱ فروردین ۱۴۰۵)

به گزارش شهرآرانیوز؛ نشست خبری اسماعیل بقایی با مطبوعات و رسانه های داخلی و بین المللی در تهران برگزار شد.

اسماعیل بقایی سخنگوی وزارت امور خارجه در ابتدای نشست خبری هفتگی خود با خبرنگاران ضمن تبریک روز دختر، گفت: امسال، این روز برای ما همراه با داغ سنگینی همراه بود و تعدادی از دانش آموزان دختر ایران در مدرسه شجره طیبه میناب در اثر حمله آمریکا و رژیم صهیونیستی به شهادت رسیدند.

وی هم‌چنین با اشاره به عکس ماکان نصیری یکی از دانش آموزان مدرسه شجره طیبه میناب که در اثر حمله رژیم صهیونیستی و آمریکا مفقود الاثر شد، یاد تمام شهدای جنگ تحمیلی سوم را گرامی داشت.

سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به سوالی در ارتباط با دور بعدی مذاکرات ایران و آمریکا و اینکه گفته شده هیات آمریکایی برای انجام این مذاکرات راهی اسلام‌آباد شده است؟ گفت: تا این لحظه که خدمت شما هستیم ما در مورد دور بعدی مذاکرات برنامه‌ای نداریم و تصمیمی در این ارتباط اتخاذ نشده است.

بقایی در ادامه در پاسخ به سوالی با اشاره به نقض آتش بس از سوی آمریکا در مدت اخیر از جمله ادامه محاصره دریایی ایران از سوی آمریکا و حمله روز گذشته آنها به یکی از کشتی‌های تجاری ایران، گفت: در چنین وضعیتی می‌بینیم که رفتار و گفتار آمریکایی‌ها در ارتباط با دیپلماسی با یکدیگر سازگاری ندارد و این اقدامات بدگمانی ایرانیان را نسبت به نیت آمریکایی‌ها در این فرایند تشدید می‌کند.

بقایی تاکید کرد: ایران با دقت و با در نظر گرفتن منافع ملی خود تصمیمات لازم را در این فرآیند اتخاذ می‌کند.

حمله به دو کشتی هندی در حال بررسی است

سخنگوی وزارت خارجه در پاسخ به سوالی در ارتباط با اخبار منتشر شده مبنی بر حمله به دو کشتی هندی در تنگه هرمز و ادعاهای مطرح شده در این ارتباط از سوی مقامات هند علیه ایران و احضار سفیر کشورمان در دهلی نو گفت: آنچه که در خلیج فارس و تنگه هرمز این روزها رخ می‌دهد تنها دلیل و سبب آن اقدام نظامی آمریکا و رژیم اسرائیل علیه ایران است چرا که پیش از این حمله، وضعیت در تنگه هرمز این‌گونه نبود.

بقائی در عین حال خاطرنشان کرد که مراجع صلاحیت‌دار در کشور در حال بررسی هستند که آیا واقعاً این اتفاق از سوی نیروهای ما بوده یا نه؟

اگر آمریکا و اسرائیل مرتکب ماجراجویی جدیدی شوند، نیروهای مسلح ما واکنش مقتضی و لازم را انجام می‌دهند

سخنگوی وزارت خارجه در پاسخ به سوالی دیگر درباره قرار گرفتن در آستانه پایان آتش بس دو هفته‌ای در حالی که مذاکرات میان ایران و آمریکا به سرانجامی نرسیده است؟ اظهار کرد: ما برای تامین منافع ملی ایران قائل به ضرب‌الاجل و اولتیماتوم نیستیم.

وی افزود: ما این جنگ را شروع نکردیم، ما در دفاع از کیان ایران وارد عمل شدیم و اعلام کردیم تا هر زمان که منافع ایران اقتضا کند به دفاع از منافع خود ادامه می‌دهیم. بدون تردید اگر آمریکا و اسرائیل مرتکب ماجراجویی جدیدی علیه ایران شوند، نیروهای مسلح ما نیز واکنش مقتضی و لازم را انجام می‌دهند و هوشیارانه مسائل را رصد می‌کنند.

طرح پیشنهادی آمریکا که در جریان سفر فرمانده ارتش پاکستان به ایران، به تهران منتقل شد در حال بررسی است

سخنگوی وزارت خارجه ایران همچنین در پاسخ به سوالی در ارتباط با اخبار منتشر شده در رسانه‌ها در مورد ارائه طرح جدید از سوی آمریکایی‌ها و انتقال آن از سوی فرمانده ارتش پاکستان به تهران و همچنین طرح جدید ۱۵ بند از سوی ایران به آمریکا گفت: بعد از اینکه آمریکایی‌ها یک طرح ۱۵ بندی را ارائه کردند ما نیز پیشنهاد خود را در ۱۰ بند ارائه کردیم.

وی با بیان اینکه در جریان مذاکرات اسلام‌آباد در مورد این طرح‌ها صحبت کردیم و مورد بررسی قرار گرفت، خاطر نشان کرد: طبیعی است که در روند مذاکراتی نقطه نظرات از سوی طرفین بیان می‌شود و طرفین به یکدیگر پیشنهاداتی را ارائه می‌کنند. بنابراین اینکه ما از کلمه پیشنهاد «جدید» استفاده کنیم، دقیق نیست.

این مقام وزارت امور خارجه تاکید کرد: برخلاف طرف مقابل، مواضع ما روشن است طرف مقابل دائم خواسته‌های خود را عوض می‌کند ولی مواضع و دیدگاه‌های ما در روند مذاکراتی ثابت است و ما دقیقاً می‌دانیم چه می‌خواهیم و از ابتدا گفته‌ایم چه مواردی برای ما قابل پذیرش نیست و اصرار از سوی طرف مقابل در مورد آنها باعث تغییر مواضع ما نمی‌شود.

سخنگوی وزارت خارجه ادامه داد: مسائلی که در مورد جزئیات پیشنهادها در رسانه‌ها مطرح می‌شود قابل تایید نیست و گمانه‌زنی رسانه‌ای است.

بقائی همچنین گفت: بررسی ما در مورد طرح پیشنهادی آمریکا که در جریان سفر فرمانده ارتش پاکستان به ایران، به تهران منتقل شد در حال بررسی است.

پاکستان تنها میانجی میان ایران و آمریکاست

سخنگوی وزارت خارجه ایران در ادامه این نشست خبری در پاسخ به این سوال که مصر هم میانجی مذاکرات بین ایران و آمریکا است؟ با رد این موضوع گفت: تنها میانجی در جریان این مذاکرات پاکستان است، البته کشورهای دیگر نیز در این ارتباط مساعی جمیله دارند و در این زمینه در حال تلاش هستند ولی همانطور که اشاره کردم در حال حاضر میانجی پاکستان است.

وی افزود: قطعاً برای میانجی نیز مهم است که اعتبارش در این فرایند حفظ شود. در دو مورد اخیر آمریکا به روند دیپلماتیک خیانت کرد و در این فرایند نیز اعتبار طرف میانجی‌گر نیز زیر سوال می‌رود که قطعاً نه برای طرف میانجی خوب است نه برای حقوق بین‌الملل و روند های مرتبط به آن.

سخنگوی دستگاه دیپلماسی در پاسخ به سوالی در مورد میزان فروش نفت ایران در جریان تحولات اخیر از جمله محاصره دریایی که از سوی آمریکا صورت گرفته است، خاطرنشان کرد: این سوال را از دوستان در وزارت نفت بپرسید، ولی به طور کلی ما از همه ظرفیت‌های خود در این ارتباط استفاده می‌کنیم که فعالیت عادی صنعت نفت خود را ادامه دهیم و فروش نفت خود را ادامه دهیم و این موضوعی است که از همان ابتدا همکاران ما در وزارت نفت پیگیر بودند.

وی در پاسخ به سوالی مبنی براین که رفتارهای عجیب و نامتعادل رسانه ای ترامپ طی روزهای اخیر ابهامات زیادی ایجاد کرده از جمله ادعای او مبنی بر این‌که در یک تماس تلفنی با طرف ایرانی با فریاد و لحن تند صحبت کرده، اساساً این دست از اظهارات بویژه ادعای اخیر، صحت دارد یا باید به عنوان بخشی از روایت‌سازی رسانه‌ای به آن توجه کرد؟ گفت : روایت سازی رسانه‌ای است، چرا که اساساً چنین فرصتی برای کسی که بخواهد به هیئت نمایندگی ایران پرخاش کند و یا داد بزند نه فراهم شده و نه فراهم می‌شود.

سخنگوی وزارت خارجه در پاسخ به سوالی مبنی بر این‌که اگر در نظر بگیریم ایران بخواهد امتیازاتی را به طرف مقابل بدهد آیا ممکن است در ارتباط با توانمندی موشکی با آمریکا مذاکره کند؟ خطاب به خبرنگار پرسش کننده گفت: چطور این سوال به ذهن شما رسیده است؟ بارها اعلام کرده‌ایم که اساسا ما در مورد توانمندی دفاعی خود گفت‌وگویی نمی‌کنیم.

توییت آقای عراقچی بخشی از تفاهمی بود که در جریان آتش بس بین ایران و آمریکا توافق شده بود

بقایی همچنین در ارتباط با توییت روز جمعه وزیر خارجه در ارتباط با بازگشایی تنگه هرمز با توجه به تحقق آتش بس در لبنان و برخی حواشی و اظهارنظرها درباره آن پیام و هجمه‌ها به وزیر و وزارت خارجه در تعدادی از رسانه‌ها و فضای مجازی، گفت: اصولا وزارت خارجه به عنوان دستگاه دیپلماسی هیچ اقدامی را بدون هماهنگی با نهادهای بالا دستی انجام نمی‌دهد، ما دیدگاه‌های خود را با دقت به نهادهای تصمیم‌گیر منتقل می‌کنیم و در نهایت تصمیم‌گیری به خصوص در ارتباط با این‌گونه مسائل مهم با هماهنگی با نهادهای بالادستی انجام می‌شود.

وی در ادامه با اشاره به توییت‌های متناقض ترامپ در روز جمعه درباره بازگشایی تنگه هرمز گفت که توییت‌های فردی که به تناقض‌گویی معروف است و به دنبال تفرقه افکنی مبنایی برای دستگاه دیپلماسی ندارد.

بقائی تاکید کرد: توییت آقای عراقچی بیانگر تفاهم جدیدی نبود بلکه بخشی از تفاهمی بود که در جریان آتش بس بین ایران و آمریکا در مورد آن توافق شده بود.

سخنگوی دستگاه دیپلماسی در پاسخ به سوال دیگری در ارتباط با اینکه برخی معتقدند موضع‌گیری‌های متناقض مقامات آمریکایی و رفتارهای آنها از جمله در مورد ایران ناشی از درگیری‌های داخلی و سیاسی در این کشور است، خاطرنشان کرد: در اینکه دعواهای داخلی آمریکا یکی از عوامل اصلی تعیین‌کننده در نوع رفتار مقامات آمریکایی است، تردیدی وجود ندارد. بخش زیادی از جامعه آمریکا با اقدامات خلاف قانون دولتمردان آمریکا مخالف هستند چنان‌که ما در این زمینه شاهد برگزاری راهپیمایی و تظاهرات از سوی مردم بوده‌ایم و این موضوع را در موضع‌گیری شخصیت‌ها و رسانه‌های این کشور نیز مشاهده می‌کنیم، چنان‌که آنها تاکید دارند مسیری که از سوی دولت آمریکا در حال طی شدن است به نفع منافع مردم آمریکا نیست.

این دیپلمات ارشد کشورمان خاطرنشان کرد: آنچه که مشاهده می‌کنیم تجلی بیرونی دعواهای داخلی در این کشور است که از طریق تناقض‌گویی و رفتارهای ناشی از سردرگمی مقامات آمریکایی قابل رویت است و این یکی از مسائلی است که در یک سال اخیر در روند فعالیت‌های دیپلماتیک از سوی آمریکا شاهد آن بوده‌ایم و این خود عاملی در ضربه زدن به فرایند دیپلماسی است.

در وضعیت کنونی با نقض آتش‌بس مواجه هستیم

سخنگوی وزارت امور خارجه در ادامه نشست در پاسخ به این سوال که ایران برای دور بعدی مذاکرات، مانند دوره پیشین، پیش‌شرط‌هایی را تعیین می‌کند؟ آیا رفع محاصره دریایی می‌تواند یکی از گزینه‌های ما به‌عنوان پیش‌شرط مذاکرات احتمالی آتی باشد؟ گفت: شما می‌توانید نام آن را پیش‌شرط بگذارید یا شرط، اما موضع ما بسیار روشن و معقول است. مبنای ما منافع ملی ایران است. ما هیچ چیزی فراتر از حقوق و منافع ملی ایران از کسی مطالبه نمی‌کنیم و اجازه نمی‌دهیم حقوق و منافع ملی ایران به‌دلیل قلدری دیگران تضییع شود.

وی ادامه داد: در رابطه با وضعیت کنونی هم ما با نقض آتش‌بس مواجه هستیم؛ در دوره‌ای که قرار بوده این وقفه برقرار باشد، هم در لبنان شاهد نقض آتش‌بس بودیم، هم به‌ زعم آن‌ها محاصره دریایی ایران مطرح شده و هم تعرض به یک کشتی تجاری رخ داده است. تمامی این موارد، هم نقض فاحش حقوق بین‌الملل و منشور سازمان ملل متحد است و هم نقض صریح آتش‌بس. در چنین شرایطی، واقعا این پرسش مطرح است که چگونه می‌توان به ادعای آمریکا درباره مصالحه و دیپلماسی اعتماد کرد؟

حقوق بین‌الملل ابزار دم‌دستی نیست که هر جا منافع‌تان اقتضا کرد از آن استفاده کنید

سخنگوی وزارت خارجه در پاسخ به این‌که شما درخواست خانم کایا کالاس مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا، برای احترام به حقوق بین‌الملل و بازگشایی تنگه هرمز را مسخره کردید؟» خاطر نشان کرد: ادبیات ما، ادبیات مسخره کردن نیست؛ ادبیات ما بسیار جدی و مستدل است. آن چیزی که ما در واکنش به درخواست مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا از ایران برای رعایت حقوق بین‌الملل و بازگشایی تنگه هرمز برجسته کردیم، جلب توجه آن‌ها به نقض‌های فاحش حقوق بین‌الملل بود که متأسفانه بسیاری از کشورهای اروپایی و خود اتحادیه اروپا مرتکب آن شدند.

بقائی خاطرنشان کرد: موضوع این است که شما نمی‌توانید از حقوق بین‌الملل به عنوان یک ابزار دم‌دستی استفاده کنید؛ هرجا که منافع‌تان اقتضا کرد، کشورهای دیگر را متهم به نقض حقوق بین‌الملل بکنید و هرجا که منافع‌تان اقتضا کرد، به راحتی نقض حقوق بین‌الملل را نادیده بگیرید یا خودتان در نقض آن همدست شوید.

این مقام وزارت امور خارجه خاطرنشان کرد: در مورد اتحادیه اروپا، واقعاً عملکرد آن‌ها در این دو، سه سال اخیر در ارتباط با حقوق بین‌الملل روشن است، موضع‌شان در قبال نسل‌کشی هولناک در غزه چه بود؟ موضع‌شان در قبال حمله آمریکا و رژیم صهیونیستی به ایران چه بود؟ یا در قبال جنایات جنگی که آمریکا و رژیم صهیونیستی در ایران مرتکب شدند و جنایاتی که در لبنان مرتکب می‌شوند؟

وی افزود: در رابطه با تنگه هرمز نیز، اتحادیه اروپا نمی‌تواند فقط به خاطر نگرانی از قیمت سوخت، ایران را شماتت کند، در حالی که می‌داند عامل و بانی این وضعیت آمریکا بوده است. بنابراین، درخواست ما از اتحادیه اروپا این است که بر اساس واقعیت‌ها نظر داده و موضع بگیرد و نه صرفا در راستای خشنودسازی دولت آمریکا.

آمریکا اصرار بر برخی از مواضع نامعقول و غیرواقع‌بینانه دارد

سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به این سوال که وزارت خارجه این دوره آتش‌بس را یک فریب و در نهایت جنگ دوباره می‌داند؟ گفت: حتما ما نمی‌توانیم تجربه بسیار پرهزینه‌ای را که در یک سال گذشته داشته‌ایم، از یاد ببریم؛ حتی یک لحظه. ما نمی‌توانیم فراموش کنیم که آمریکا در دو نوبت، در کمتر از نه ماه در حین مذاکرات به دیپلماسی خیانت کرد، حقوق بین‌الملل را به شدیدترین وجه ممکن نقض کرد، به کیان ایران هجوم آورد و تعداد زیادی از بزرگان ما و شهروندان ایرانی را به شهادت رساند و به دارایی‌های ایران آسیب وارد کرد. بنابراین، حتما همه اجزای ایران با تمام وجود، هوشیارانه هر روندی را دنبال می‌کنند. ما در روندهای دیپلماتیک نیز، به همان اندازه و شاید بیشتر، واقعا شاید بیشتر از زمان جنگ باید مراقب دسیسه‌های دشمن باشیم و این، به نظر من، وظیفه عاقلانه تیم مذاکراتی و کل مجموعه حاکمیت است.

بقائی در پاسخ به پرسش خبرنگار درباره درخواست طرف‌ آمریکایی برای غنی‌سازی صفر تصریح کرد: متأسفانه آمریکا به‌سختی از تجارب قبلی درس می‌گیرد. آمریکا اصرار بر برخی از مواضع نامعقول و غیرواقع‌بینانه دارد، با وجود اینکه قبلا آن‌ها را آزموده است. ما ایرانی‌ها می‌گوییم «آزموده را آزمودن خطاست»، اما ظاهرا طرف‌های مقابل اصرار دارند این خطا را بار دیگر تکرار کنند؛ طبیعتا پاسخ متفاوتی از موارد قبلی نخواهند گرفت.

سخنگوی دستگاه دیپلماسی همچنین در پاسخ به این سوال که با توجه به مواضع متناقض مقامات آمریکایی چقدر می‌توان به آینده این روند خوشبین بود؟ گفت: ما قطعا خوشبین نیستیم، ما واقع‌بین هستیم، تجارب ۶۰ تا ۷۰ سال اخیر ما را به شدت واقع‌بین کرده در حد بدبینی مفرط نسبت به رویکردهای آمریکا.

وی تاکید کرد که بدبین بودن به دشمن عین خردورزی است.

آمریکا در روند دیپلماتیک جدیتی ندارد

این دیپلمات کشورمان در پاسخ به پرسش دیگری درباره نقض آتش بس در لبنان از سوی رژیم صهیونسیتی در دو سه روز اخیر با وجود توافق آتش بس اظهار کرد: این هم یکی از نمونه‌های دیگری است که واقعا همه شاهدش هستند. طرف مقابل مدام بازی سرزنش را به سمت ایران محوّل می‌کند؛ یعنی به جای آنکه ـ‌ البته که نمی‌توانیم انتظاری داشته باشیم- ایرادهای خودش را بیان کند، ایرادهای خودش را می‌پوشاند و ایران را به نقض آتش‌بس متهم می‌کند. از همان ابتدای آتش‌بس، آمریکا در اجرای یک جزء مهم آتش‌بس که همان توقف در لبنان بود، قصور بسیار محرزی داشت. در این چند روز هم، با وجود اینکه روز جمعه قرار شد آتش‌بس لبنان برقرار شود و سپس تنگه هرمز بر اساس تفاهم آتش‌بس ۱۹ فروردین‌ماه، مجددا با همه آن مختصاتی که عرض شده بود  ـ یعنی با هماهنگی نیروهای مسلح ایران که هدفش اطمینان از تردد ایمن بود، برقرار شود، دیدیم که آمریکا بلافاصله اعلام کرد که محاصره دریایی ایران را ادامه خواهد داد.

وی ادامه داد: یعنی در واکنش به یک تفاهمی که یک جزءِ آن آتش‌بس در لبنان بود و جزءِ دیگرش ایفای تعهدات ایران در رابطه با تنگه هرمز، دیدیم که آمریکا بر بدعهدی و نقض آتش‌ بس اصرار ورزید. این موارد همگی گواه بر این است که آمریکا ظاهرا در روند دیپلماتیک جدیتی ندارد.

بقائی در پاسخ به این سوال که به موازات فرآیندی که به آتش‌ بس موقت منجر شد و به‌تبع آن نشست اسلام‌آباد، شاهد افزایش تحرکات دیپلماتیک پکن و مسکو در رابطه با ایران بوده‌ایم. نگاه تهران به رویکرد شرکای شرقی خود چیست؟ آیا سیگنال مشخصی از سوی این شرکا، یعنی روسیه و چین، در خصوص ایفای نقش جدی‌تر به‌عنوان میانجی یا ضامن امنیتی، به‌ویژه به‌عنوان اعضای شورای امنیت، دریافت شده یا خیر؟ با تاکید بر اینکه «پیش‌تر گفتم که ضامن امنیتی انحصاری ایران، مردم ایران هستند» توضیح داد: تمامی کشورها وفق منشور سازمان ملل متحد و حقوق بین‌الملل، در قبال تعهدات خود مسئولیت دارند و در این موضوع تردیدی نیست و مسئولیت کشورهای عضو دائم شورای امنیت نیز در این زمینه بیشتر است.

در تماس با چین و روسیه هستیم

وی ادامه داد: ما از روسیه و چین به‌خاطر اقدام مسئولانه‌شان در وتوی قطعنامه‌ در مورد تنگه هرمز که حقیقتا قطعنامه‌ای کاملا ضد صلح و مغایر با واقعیت‌ها بود، تشکر می‌کنیم. در تماس مستمر با هر دو کشور، یعنی چین و روسیه، هستیم و معتقدیم که در نهایت به نفع کل جامعه بین‌المللی است که آمریکا و رژیم صهیونیستی به‌خاطر قانون‌شکنی‌های بسیار پرتبعاتی که در منطقه ما انجام داده‌اند، پاسخگو شوند. این پاسخگویی می‌تواند هم در چارچوب سازمان ملل متحد و شورای امنیت و هم در سایر چارچوب‌های منطقه‌ای مانند بریکس و سازمان همکاری شانگهای صورت گیرد؛ جایی که هم روسیه و هم چین می‌توانند نقش بسیار مهمی ایفا کنند.

سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به سوال دیگری مبنی بر اینکه اخیرا یک مقام اماراتی در نشستی مطبوعاتی اعلام کرده که پس از حملاتی که ایران انجام داده؛ تهدید استراتژیک اصلی برای امارات و کشورهای خلیج فارس از سوی ایران است، نه اسرائیل، این تحلیل را ۱۰۰ درصد اشتباه و باید اصلاح شود گفت: ما نمی‌توانیم خودمان را به خواب بزنیم و واقعیت‌ها را نادیده بگیریم. جمهوری اسلامی ایران به هیچ عنوان دشمنی با هیچ‌ یک از کشورهای منطقه ندارد و این موضوع در عمل نیز اثبات شده است.

برخی کشورهای منطقه خود را به خواب می‌زنند!

بقائی تاکید کرد: آنچه در ۴۰ روز گذشته اتفاق افتاد، دفاع ایران از کیان خود در برابر تجاوز نظامی آشکار آمریکا و رژیم صهیونیستی بود؛ متأسفانه در این روند، برخی کشورهای منطقه نیز به‌صورت فعال همکاری‌هایی داشته‌اند. مقامی که از آن نام برده شد، یا هر مقام دیگری، نمی‌تواند این واقعیت را نادیده بگیرد که امکانات و ظرفیت‌های نظامی و لجستیکی برخی کشورهای منطقه مورد استفاده دو متجاوز علیه یک کشور منطقه قرار گرفته است. بنابراین، اینکه برخی کشورها خود را به خواب بزنند و تصور کنند رژیم صهیونیستی در مسیر سیطره‌طلبی و توسعه‌طلبی خود حد و مرزی رعایت خواهد کرد، یک خطای تحلیلی مهلک است؛ خطایی که پیامدهای آن را همه کشورهای منطقه در صورت تداوم خواهند دید.

سخنگوی وزارت خارجه در پاسخ به این سوال که به اعتقاد برخی از اقتصاددانان از جمله اقتصادان آمریکایی محتمل‌ترین توضیح برای دروغ‌هایی که ترامپ در روز جمعه درباره ایران مطرح کرد، دستکاری بازار است، نظر شما در خصوص این اقدامات و دروغ‌های ترامپ درباره ایران چیست؟ گفت: این موضوع، کار ما را تا حدودی دشوار و در عین حال آسان می‌کند. دشوار از این جهت که گاهی اوقات برخی از رسانه‌های داخلی این حرف‌ها را جدی می‌گیرند و به جای پیگیری واقعیات، به راحتی دستگاه دیپلماسی را مورد انتقاد قرار می‌دهند. آسان از این جهت که برای مردم ما کاملاً روشن شده است که در دو سال اخیر، اظهارات مقامات آمریکایی تا این حد ضد و نقیض و متناقض بوده که واقعا نشان می‌دهد حداقل در رابطه با ادعاهایشان درباره مردم ایران، دیپلماسی و موضوعات مشابه، هیچ‌گونه صداقت و جدیتی ندارند.

وی در پاسخ به سوال یک رسانه خاجی که شرایط ایران برای بازگشایی تنگه هرمز، یعنی بازگشت به وضعیت قبل از جنگ، چیست؟ این وضعیت تا چه زمانی ادامه خواهد داشت و ایالات متحده آمریکا چه اقدامی باید انجام دهد تا شرایط تنگه هرمز به حالت قبلی بازگردد؟ گفت: در هر بحثی درباره تنگه هرمز، باید زمینه شکل‌گیری این وضعیت را مدنظر قرار داد. تا قبل از ۹ اسفند و آغاز تجاوز نظامی آمریکا و رژیم صهیونیستی، هیچ مشکلی در تنگه هرمز وجود نداشت و عامل ایجاد وضعیت فعلی، آمریکا و رژیم صهیونسیتی بوده است. ما کماکان در وضعیت جنگی قرار داریم. هر چند ظاهرا آتش‌ بسی اعلام شده، اما این آتش‌بس از همان ابتدا با نقض‌های مکرر از سوی آمریکا مواجه بوده و با اعلام تهدید نسبت به هدف قرار دادن بنادر و کشتی‌های ایران، وضعیت را پیچیده‌تر کرده است. بنابراین مادامی که این وضعیت وجود داشته باشد، نمی‌توان به‌صورت یک‌سویه درباره عادی شدن تردد در تنگه هرمز صحبت کرد؛ نه صرفا به‌دلیل تدابیر اتخاذ شده از سوی ایران به‌عنوان دولت ساحلی، بلکه به این دلیل که کشتی‌ها، صاحبان کالا و شرکت‌های بیمه، به‌دلیل نگرانی از شرایط موجود، خود تمایلی به عبور از این منطقه ندارند.

بقایی ادامه داد: نکته دیگر اینکه ایران نمی‌تواند اجازه دهد این وضعیت در آینده تکرار شود. بنابراین، تجربه تلخ این اقدام نظامی آمریکا و رژیم صهیونیستی، جمهوری اسلامی ایران را به این نتیجه رسانده است که برای اطمینان از تردد ایمن کشتی‌ها از تنگه هرمز، لازم است پروتکل‌های مشخصی تنظیم شود. این یک رویکرد مسئولانه از سوی دولت ایران به‌عنوان دولت ساحلی است تا ایمنی و امنیت این آبراه در آینده به بهترین شکل تأمین شود.

سخنگوی وزارت در خارجه در پاسخ به این سوال که پاکستان در حالی برای میانجی‌گری در جنگ ایران ایفای نقش می‌کند که خودش درگیر جنگ با افغانستان است. آیا این امکان وجود دارد که ایران هم نقشی مشابه را برای پایان دادن به مناقشات پاکستان و طالبان به عهده بگیرد؟ گفت: ایران کشوری صلح‌طلب است و تمایل ما این هست که صلح برقرار شود. در نظر داشته باشید که در پیام سال نو مقام معظم رهبری نیز یکی از موضوعاتی که ایشان مد نظر قرار دادند، مساله منازعه میان پاکستان و افغانستان بود و در آن آمادگی ایران برای کمک به برقراری صلح و آرامش میان دو کشور اعلام شد. بنابراین، جمهوری اسلامی ایران هر کمکی را که در توان داشته باشد، در راستای کاهش تنش‌ها و تقویت ثبات میان پاکستان و افغانستان انجام خواهد داد و در این مسیر از ایفای نقش سازنده دریغ نخواهد کرد.

بقایی در ادامه نشست مطبوعاتی خود با خبرنگاران در پاسخ به این‌که در حاشیه مجمع آنتالیا در ترکیه نشست چهارجانبه‌ای با حضور وزرای امور خارجه ترکیه، مصر، پاکستان و عربستان برگزار شد و در آن، درباره مذاکرات صلح و همچنین تنگه هرمز اظهارنظرها و ادعاهایی مطرح شد، واکنش ایران نسبت به این ادعاها درباره تنگه هرمز و نحوه پاسخ تهران به تجاوزات آمریکا و رژیم صهیونیستی چیست؟ اظهار کرد: تماس‌های ما با این کشورها به‌صورت مستمر ادامه دارد. در مورد تنگه هرمز، اقداماتی که ایران انجام داده، کاملا منطبق بر حقوق بین‌الملل بوده است. ما هیچ اقدام غیرقانونی انجام نداده‌ایم. دلیل آن نیز روشن است؛ ایران مورد هجمه آمریکا و رژیم صهیونیستی قرار گرفت و آمریکا از پایگاه‌های نظامی مستقر در سوی مقابل تنگه هرمز برای هماهنگی، اجرا و پشتیبانی از تجاوز نظامی علیه ایران استفاده کرد.

وی تاکید کرد: در شرایط تعرض نظامی، کشور ساحلی مجاز است تدابیری را برای جلوگیری از تداوم تجاوز کشورهای متخاصم اتخاذ کند. همچنین باید در نظر داشت که بخش عمده‌ای از تنگه هرمز در آب‌های سرزمینی ایران قرار دارد؛ بنابراین، اقداماتی که انجام شده، در راستای تأمین منافع ملی ایران و نه به‌منظور رفتار تجاوزکارانه، بلکه در چارچوب دفاع از خود صورت گرفته است.

این دیپلمات کشورمان خاطرنشان کرد: ما آگاه هستیم که بسیاری از کشورها از این وضعیت متأثر شده و متضرر شده‌اند، اما راه مواجهه با این شرایط، ارائه نشانی نادرست و ملامت ایران نیست. باید طرفی که عامل این وضعیت است؛ یعنی آمریکا و رژیم صهیونیستی مورد خطاب و پاسخگویی قرار گیرد.

وضعیت «نه جنگ و نه صلح» بیشتر به سود رژیم صهیونیستی است

سخنگوی وزارت امور خارجه همچنین در پاسخ به این سوال که در حال حاضر، نه سخن از مذاکره و توافق برای رسیدن به صلح است و نه وضعیت به‌گونه‌ای است که بتوان به‌طور قطعی از ورود به جنگ سخن گفت. در این زمینه، تحلیلی وجود دارد که وضعیت «نه جنگ و نه صلح» بیشتر به سود رژیم صهیونیستی است، آیا با این تحلیل موافق هستید؟» گفت: بله.

نگفتم اورانیوم غنی شده مقدس است

وی در پاسخ به این سوال که شما اخیرا گفته‌اید اورانیوم غنی‌شده برای ایران مقدس است؛ اصرارتان مبنی بر تقدس اورانیوم از کجا ناشی می‌شود؟ گفت: البته اگر کلیپ صحبت‌های من را نگاه کنید، من به این شکل نگفتم. گفتم که خاک ایران برای ما مقدس و مهم است، اورانیوم غنی‌شده هم برای ما حائز اهمیت است؛ این بیان من بود که مطرح کردم. به نظر من هم جان ایرانی مقدس است و هم دارایی ایرانی. هر آنچه که محصول فکر و عرق جسم، روان و روح ایرانی است، برای ما ارزشمند و مقدس است. از این باب می‌توانیم بگوییم همان‌طور که جان ایرانیان برای ما ارزشمند و مقدس است، هر آنچه که به عنوان دارایی ایران محسوب می‌شود، برای ما به همان اندازه ارزشمند است و برای پاسداشت آن باید تلاش کنیم.

بقایی ادامه داد: بحث هسته‌ای و علم و دانشی که مبنای دستاوردهای هسته‌ای ایران بوده، یک نماد و نشانه‌ای است از تلاش و غیرت ایرانی برای فتح قله‌های علمی. این را ما از جایی وارد نکردیم. اگر ارزشمند نبود، دشمنان ما تا به این میزان برای گرفتن آن از دست ما جنایت مرتکب نمی‌شدند، حداقل دو جنگ راه نمی‌انداختند و تحریم‌های به زعم خودشان کشنده علیه ایران اعمال نمی‌کردند. قطعا حفاظت از دستاوردهایمان چه در حوزه هسته‌ای و چه در حوزه صنعت و علم برای ما باید مهم باشد و برای آن هر کاری که لازم باشد انجام دهیم. اینکه در این جنگ تحمیلی، یکی از اهداف اصلی دشمن، دانشگاه‌ها، مراکز علمی، دانش‌بنیان و صنعتی ما بود، تصادفی نیست. این نشان می‌دهد که برای دشمن، توسعه، پیشرفت علمی و رفاه ایرانیان موضوعی است که قطعاً با آن مشکل دارند.

سخنگوی وزارت امور خارجه ایران، در پاسخ به این سوال که شما اعلام کردید تاکنون تصمیمی برای مذاکرات بعدی گرفته نشده است و برخی رسانه‌ها نیز مدعی شده‌اند که تیم آمریکایی به ریاست آقای ونس راهی پاکستان شده است. اگر به این نتیجه برسیم که مذاکرات از سر گرفته شود و یک توافق احتمالی شکل بگیرد، با توجه به رفتارهای نامتعادل آمریکا، می‌توان به امضای آمریکا پای این توافق اعتماد کرد؟ گفت: اعتماد، مبنای ما نیست. طبیعی است که در مذاکرات با آمریکا، اعتمادی وجود ندارد. ما بر اساس منافع و مصالح خود تصمیم‌گیری می‌کنیم. در مورد هر تفاهم یا توافق احتمالی نیز باید به‌نحوی عمل کنیم که اهرم‌ها و توانمندی‌های خودمان تضمین‌کننده اجرای آن تفاهم باشد.

نشانه‌های مکرر و متعددی از نبود جدیت آمریکایی‌ها مشاهده می‌شود

بقائی در مورد اخباری مبنی بر سفر هیات آمریکایی به اسلام‌آباد گفت: اینکه سفر کرده‌اند یا گفته‌اند قصد سفر دارند، موضوعی است که به خودشان مربوط می‌شود. اما همان‌طور که عرض کردم، به این دلیل روشن که نشانه جدی از عزم آمریکا نمی‌بینیم و برعکس، نشانه‌های مکرر و متعددی از نبود جدیت مشاهده می‌شود؛ نمی‌توان از پیشبرد دیپلماسی در معنای واقعی و متعارف آن سخن گفت ولی دیپلماسی به معنای دیکته کردن را دنبال کرد.

وی همچنین در پاسخ به این پرسش که اخبار ضد و نقیضی درباره حضور یا عدم حضور جی دی ونس در مذاکرات احتمالی مطرح شده، واکنش ایران به تغییر سطح هیات دیپلماتیک آمریکا چه خواهد بود و در طرف ایرانی نیز تغییراتی در ترکیب تیم مذاکراتی رخ خواهد داد؟ اظهار کرد: در مورد احتمالات و فرضیات، من نظری ندارم. آنچه مشخص است این‌که اجازه نمی‌دهیم هیچ موضوعی که ارتباطی با اصل مذاکرات نداشته باشد، تمرکز ما را از منافع ملی‌مان منحرف کند. برای ما، آنچه اهمیت دارد حرکت در چارچوب دستورالعمل‌های روشن و پیگیری مواضع مشخص شده است.

سخنگوی وزارت خارجه همچنین درباره برخی گمانه‌زنی‌ها مبنی بر اینکه آقای ونس اختیارات کافی برای توافق نداشته و در جریان مذاکرات با واشنگتن و حتی به‌زعم برخی رسانه‌ها با رژیم صهیونیستی در تماس بوده است؟ گفت: گمانه زنی رسانه‌ای نبوده است، خودشان اعلام کردند که بعد یا در حین مذاکرات به مقامات اسرائیلی گزارش می‌دادند.

بقایی خاطرنشان کرد: همان طور که پیش از این گفتم درباره اینکه دور بعدی مذاکرات برگزار می‌شود یا خیر، چه زمانی خواهد بود و چگونه خواهد بود، تصمیمی اتخاذ نشده است. بنابراین، اگر چنین تصمیمی گرفته شود، درباره مباحث شکلی و جزئیات آن نیز به‌طور طبیعی در زمان خود صحبت خواهد شد.

سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به سوالی مبنی بر این‌که تصویب قانون مدیریت تنگه هرمز در مجلس تا چه حد می‌تواند مانع زیاده‌خواهی آمریکا و موضع‌گیری‌های غربی‌ها شود؟ خاطرنشان کرد: بدون تردید، همه اجزای حاکمیت اعم از مجلس شورای اسلامی، شورای عالی امنیت ملی، نیروهای نظامی و وزارت امور خارجه، هر یک به سهم خود و به شیوه‌ای که تأمین‌کننده منافع ملت و تثبیت‌کننده دستاوردها باشد، اقدامات لازم را انجام می‌دهند. در خصوص لایحه‌ای هم که اشاره کردید، آن بخش‌هایی که به به وزارت خارجه مربوط می‌شود، این موضوع را با هماهنگی مجلس و دستگاه دیپلماسی دنبال خواهد کرد.