به گزارش شهرآرانیوز؛ مرغها در یخچالهای بزرگ روی هم تلمبار شدهاند و منتظر مشتری. نه اینکه هیچ مشتریای نباشد، اما تراز بازار بهسمت عرضه، سنگین شده است. در میانهروز هم بازار استقلال مشهد تبوتاب گذشته را ندارد. ماژیکهای آبی و تابلوهای دیجیتالی، قیمت مرغ گرم روز را از ۳۲۰ هزارتومان تا ۳۴۰ هزار تومان نشان میدهند، البته بهصورت عمده.
قیمت مرغ در خردهفروشی هم در این خیابان از ۳۴۵ تا حدود ۳۶۰ هزارتومان متغیر است. روزگاری مرغ، غذایی ارزان و مقوی و جایگزین دیگر پروتئینیهای گرانقیمت محسوب میشد و در سفره مردم جایگاهی داشت، اما حالا با تورم ۱۱۵ درصدی سهم این کالا در سبد غذایی خانوارها کاهش یافته است. در ادامه گزارشهای میدانی شهرآرا از بازار کالاهای اساسی، اینبار بهسراغ بازار مرغ رفتیم تا از نزدیک آخرین وضعیت بازار این کالای اساسی را بررسی کنیم.
برخی بازار استقلال را بارانداز فروش مرغ روز به صورت عمده میدانند. البته وقتی بازار کساد باشد و مرغها رو به زوال، هم خرده فروشی پا میگیرد و هم فروش زیرقیمت روز. برخی سرچشمه تعیین نرخ را بعد از کشتارگاه از همین بازار میدانند. حدود ساعت ۱۰ ونیم صبح سری به این بازار میزنیم. از ابتدا تا انتهای خیابان قفسه فروشگاهها از مرغ پر شده است.
صدای فروشنده با عبور هر رهگذری بالا میرود تا همه را خبردار کند که در فروشگاهش مرغ را زیر قیمت بازار میفروشد. با فروشنده گفتوگو میکنیم چند؟ ۳۲۰ هزار تومان. میانگین بازار چند است ۳۳۰ تا ۳۴۰ هزار تومان. فروشندهها وقت گفتوگو دارند. اول همین جا متوقف میشویم و سؤال هایمان شروع میشود.
«خرده فروشی هم داری؟» «چندتا میخوای؟» «۲ تا». «۲ تا؟ نه. حداقل ۱۰ تا بخر.» «۱۰ تا؟» «آره دیگه الان هرجا بری زیر ۳۴۰ نیست.» «۲ تارو چند میدی؟» «۳۶۰، حالا برای شما ۳۵۵» «مرغ روز است؟» این سؤال به مذاقش خوش نمیآید. «بله دیگه» گفتوگو جلوی در فروشگاه و مقابل یخچالهای بزرگ تمام میشود. میخواهیم چند فروشگاه را رد کنیم که شاگرد فروشگاه کنار، دستمال به دست، مشغول پاک کردن شیشه، آهسته میگوید: «مرغش مال دیروزه.» نمیشود به حرفش اعتماد کرد. خریداری هم در بین نیست، پس نشنیده میگیریم و عبور میکنیم.
از ابتدا تا انتهای این خیابان قدم بزنید، احتمالا یک اختلاف قیمت ۲۰ تا ۳۰ هزارتومانی را خواهید دید. دلیلش را از یک فروشنده دیگر میپرسیم. «از آخرین باری که قیمت مرغ افزایش یافت، واقعا تقاضا کم شده، به همین دلیل خرید ما هم کم شده است. همان را هم که میخریم اگر ببینیم مانده، حاضریم به همان قیمت خرید بدهیم که یخچال خالی شود. علاوه براینکه خرید مردم کم شده رستورانها هم دیگر مثل قبل خرید نمیکنند.» او این طور ادامه میدهد: «یعنی درحقیقت مردم زمان خرید مرغ را با زمان واریز کالابرگ خود تنظیم کردهاند.»
این را دیگر فروشندهها نیز تکرار میکنند. یکی از آنها به موارد بالا این را هم اضافه میکند. تعطیلی کارخانههای سوسیس و کالباس. او میگوید قبلا اگر مرغ یکی دو روزی میماند، خریدارش کارخانهها بودند که آن هم کم شده است.
یکی از تغییرات مهم در بازار مرغ، افزایش ورود مرغهای تخم گذار به فروشگاه هاست. تفاوت قیمت چشمگیر است. قیمت این مرغ که معمولا با نوشتهای به دیرپزبودن آن هم اشاره شده، حدود ۱۲۰ تا ۱۴۰ هزار تومان است. بدیهی است که افزایش قیمت مرغهای معمولی، باعث شده تا این نوع مرغها هم برای فروش دردسترس قرار بگیرند تا نیاز مردم را تا حدی برطرف کنند.
بازار استقلال تنها بازاری نبود که قیمتهای آن را بررسی کردیم. قیمت مرغ در سطح خرده فروشی در خیابانهای احمدآباد، قاسم آباد، پیروزی و خواجه ربیع نیز از ۳۵۰ تا ۳۸۰ هزارتومان متغیر بود.
اگر میانگین قیمت را ۳۶۰ هزار تومان در نظر بگیریم یک مرغ دوکیلوگرمی حدود ۷۲۰ هزار تومان آب میخورد. اگر یک خانواده ۴ نفره هفتهای یک مرغ مصرف کنند باید بیش از ۲ میلیون ۸۰۰ هزار تومان هزینه کنند. پس در زمانی که تورم سفره مردم را بلعیده، با گران شدن گوشت مرغ، کاهش مصرف یا جایگزین کردن مرغهای کم کیفیت مانند مرغ تخم گذار، راهکارهایی است که مصرف کننده در پیش میگیرد.
تولیدکنندگان اصرار دارند از واژه گرانی برای مرغ استفاده نشود و به جای آن بنویسیم افزایش هزینههای تولید. در هر حال هرچه هست برای مصرف تفاوت چندانی ندارد. اما پیداکردن سرچشمه این افزایش هزینههای تولید، چندان کار پیچیدهای نیست. خلاصه بگوییم افزایش قیمت مرغ به علت بالارفتن هزینههای تولید، ازجمله تغییرات نرخ ارز واردات نهاده ها، افزایش حقوق گمرکی و رشد هزینههای حمل ونقل و دستمزدها بوده است. به همه اینها افزایش قیمت جوجه یک روزه را نیز اضافه کنید که ناشی از همین عوامل است.
تولیدکنندگان ادعا میکنند که هنوز هم قیمت مرغ نسبت به دیگر کالاها افزایش چندانی نداشته است. در این میان، وزیر جهاد کشاورزی گفته است که قیمت مرغ آماده مصرف (خرده فروش) از حدود ۳۵۰هزار تومان در اواخر سال گذشته به ۳۷۰ تا ۳۸۰هزار تومان رسیده است و اگر تولیدکنندگان نتوانند محصولات خود را با سود متعارف بفروشند، در آینده با کمبود تولید روبه رو خواهیم شد.
بدیهی است که افزایش قیمتها و کاهش تقاضا فقط سفره مردم را هدف نگرفته است، دومینووار از انتهای زنجیره به ابتدای آن، یعنی تولیدکننده هم میرسد. وقتی تولیدکننده نتواند محصول خود را بفروشد، تولید را کاهش میدهد و اگر کمبود ایجاد شود، باز هم بازار ناتراز میماند و قیمتها افزایشی میشود و درنهایت باز هم مصرف کننده متضرر میشود.
مدیر طیور، زنبورعسل و کرم ابریشم سازمان جهاد کشاورزی خراسان رضوی دراین باره به شهرآرا، میگوید: در ماههای اسفند تا نیمههای فروردین به دنبال آغاز جنگ تحمیلی سوم، جوجه ریزی کاهش یافت و همین موضوع در ماههای ابتدایی سال کمی تولید را کاهش داد، اما در مقابل باتوجه به کاهش تقاضا به ویژه به دلیل کاهش ورود زائران، کمبودی در بازار احساس نشد. اکنون نیز جوجه ریزی افزایش یافته است و جای نگرانی نیست. تولید در خراسان رضوی تقریبا با مصرف برابری میکند و اگر نیازی هم احساس شود با برنامه ریزی مسئولان از استانهای دیگر وارد خواهد شد.
حجت ایمانی مقدم میزان تولید روزانه مرغ گرم آماده مصرف در استان را درحال حاضر حدود ۵۰۰ تا ۶۰۰ تن اعلام میکند و ادمه میدهد: اکنون میزان مصرف روزانه استان نیز در همین حدود است. او با تأکید براینکه افزایش قیمتها در بازار مرغ، گرانی نبوده است میافزاید: آزادسازی نرخ ارز و افزایش حقوق گمرکی، هزینه نهاده طیور را بالا برد به دنبال آن هزینه تمام شده تولید جوجه یک روزه و پرورش مرغ گوشتی نیز افزایش یافت، بنابراین افزایش قیمتها به دلیل افزایش هزینه تمام شده بوده است.
مدیر بازرسی و نظارت اصناف خراسان رضوی از رصد روزانه بازار کالاهای اساسی از جمله بازار مرغ، میگوید و ادامه میدهد: اکنون درحال حاضر تقاضا بسیار کمتر از عرضه و بازار سنگین است. دلیل تفاوت قیمتها در بازار نیز همین است. گاهی که مرغ زیاد میماند، واحد صنفی مرغ را به قیمت خرید میدهد و حتی سود مجاز را دریافت نمیکنند.
همچنین در بازارهایی مانند استقلال که هم عمده فروشی و هم خرده فروشی دارد، در یک خیابان تفاوتهایی به چشم میخورد. محسن صیادی با اشاره به اینکه همین حالا قیمت فروش مرغ حدود ۵ درصد ارزانتر از میانگین کشوری است، میافزاید: میانگین قیمت مرغ در عمده فروشیها در روز گذشته بین ۳۳۰ تا ۳۴۰ هزار تومان بوده است.
سود مجاز قانون نظام صنفی برای خرده فروشها تا حداکثر ۱۰ درصد بالاتر از قیمت خرید است، بنابراین بیش از این، گران فروشی است و قطعا برخورد خواهد شد و با دستور تعزیرات حکومتی اگر تخلفی مشاهده شود، واحد صنفی پلمب میشود.