به گزارش شهرآرانیوز؛ اسماعیل بقایی صبح امروز (۲۱ اردیبهشت ۱۴۰۵) در محل وزارت امور خارجه کشورمان، میزبان خبرنگاران داخلی و خارجی بود تا به پرسش های سیاسی و دیپلماتیک آنان پیرامون تحولات منطقه ای پاسخ دهد.
بقایی در پاسخ به این سوال که رئیس جمهور آمریکا بعد از گفتوگوی تلفنی با نخست وزیر رژیم صهیونیستی، پاسخ ایران را «ناکافی و غیرقابل قبول» دانست و اینکه ایران در پاسخ خود به پیشنهاد آمریکا چه امتیازاتی مطالبه کرده بود که آمریکاییها با آن مخالفت کردند؟ گفت: ما هیچ امتیازی را مطالبه نکردیم تنها چیزی که مطالبه کردیم حقوق مشروع ایران است.
وی در ادامه با طرح این پرسش که مطالبه ایران برای خاتمه جنگ در منطقه، توقف محاصره دریایی که به نوعی راهزنی دریایی است و همچنین آزاد شدن داراییهایی که متعلق به مردم ایران است و سالهاست به ناحق در بانکهای خارجی محبوس شده، مطالبه زیاده خواهان است؟ تاکید کرد: پیشنهاد ما مبتنی بر این بود که در تنگه هرمز تردد ایمن صورت بگیرد آیا این مطالبه زیاده خواهانهای است؟ آیا موضوع مهمی چون برقراری صلح و امنیت در کل منطقه مطالبه غیرمسولانهای است؟
سخنگوی وزارت خارجه تاکید کرد: آنچه که ما در متن پیشنهادی خود مطرح کردیم، خواستههای معقول و مسئولانهای بود و همچنین پیشنهادات سخاوتمندانه؛ موضوعی که برای خیر، ثبات و امنیت منطقه بود.
بقائی افزود: البته متاسفیم که طرف آمریکایی کماکان بر اساس ذهنیتهایی که ساخته و پرداخته رژیم صهیونیستی است بر دیدگاه یکسویه و خواستههای نامعقول خود پافشاری میکند.
سخنگوی دستگاه دیپلماسی در پاسخ به سوالی مبنی بر اینکه مقامات آمریکایی ایران را قلدر منطقه و عامل ناامنی معرفی میکنند؟ گفت: ایران یک بازیگر مسئولیتپذیر در منطقه است، ما قلدر نیستیم، بلکه قلدرستیز هستیم.
وی با اشاره به بخشی از جنایتها و اقدامات آمریکا و اسرائیل در سالهای اخیر در منطقه غرب آسیا گفت: آیا ما بودیم که در دو نوبت در یک روند دیپلماتیک اقدام به تجاوز و جنایت کردیم؟ نفس حضور آمریکا در منطقه خود مصداق ایجاد چرخش خشونت و قلدری در منطقه است و برای همه روشن است که این لفاظیها از سوی مقامات آمریکایی نمیتواند واقعیت را تغییر دهد.
سخنگوی وزارت خارجه ایران درباره استقرار جنگندههای مصری در امارات و احتمال شرکت در عملیات رهگیری پهپادهای ایران گفت: روابط ما با مصر بر اساس احترام متقابل است. تماسها بین وزرای خارجه دو کشور به صورت مستمر درباره روابط دوجانبه و منطقه وجود دارد. آنچه به امنیت و ثبات منطقه مربوط میشود، منحصرا به کشورهای منطقه مرتبط است. این یک موضع اصولی ماست که هرگونه مداخلهای که موجب خدشه وارد شدن به امنیت منطقه شود و اعتماد منطقه را دچار مشکل کند، مردود است.
وی تاکید کرد: امنیت منطقه باید توسط کشورهای منطقه با تقویت اعتماد جمعی بین کشورهای منطقه صورت بگیرد. باید به چنین امنیتی اتکا کرد. حوادث اخیر نشان داد امنیتی که متکی به حضور نیروهای بیگانه در منطقه باشد، صرفا موجب تشدید ناامنی میشود و ثباتآور برای منطقه ما نیست.
بقائی درباره سفر ترامپ به چین و احتمال میانجیگری پکن بین ایران و آمریکا گفت: سفر به چین یک سفر دوجانبه است که به خودشان مربوط است.
وی افزود: ما با چین بهعنوان یکی از شرکای راهبردی و یکی از کشورهای اثرگذار در شورای امنیت سازمان ملل متحد، در ارتباط مستمر هستیم. وزیر خارجه اخیرا سفری به چین داشتند و نقطه نظرات ایران را منعکس کردیم. چینیها به خوبی از مواضع ما آگاه هستند. چین به درستی میداند جنگ تحمیلی علیه ایران یک حادثه گذرا نیست بلکه بخشی از یک روند جهانی برای تشدید یکجانبهگرایی از سوی آمریکاست که هنجارهای بینالمللی را مورد آسیب قرار داده است.
سخنگوی دستگاه دیپلماسی با تاکید بر اینکه امنیت در منطقه برای چین بسیار مهم است گفت: دوستان چینی به خوبی میدانند از این فرصتها چطور برای هشدار دادن به اقدامات قلدرمآبانه آمریکا در تضعیف امنیت بینالملل استفاده کنند.
این مقام وزارت خارجه درباره اعزام ناوهای جنگی فرانسه و انگلیس به منطقه گفت: ما خیلی صریح به کشورهای اروپایی این موضوع را منتقل کردیم که اجازه ندهند وسوسههای آمریکا و رژیم صهیونیستی در موضوعات منطقهای باعث شود که آنها هم ناخواسته به بحرانی کشیده شوند که سودی برای آنها نخواهد داشت.
وی افزود: فکر میکنم این آگاهی در بین بسیاری از کشورهای اروپایی وجود دارد که این یک جنگ غیرقانونی، تجاوزکارانه و غیراخلاقی علیه ایران بوده و اجازه ندادند که فشارهای آمریکا باعث شود حداقل به طور علنی بخشی از این اقدام غیرقانونی و مخل صلح و امنیت بینالملل باشند. بنابراین هرگونه مداخلهای در مسائل مرتبط با تنگه هرمز و غرب آسیا صرفا باعث پیچیدهتر شدن اوضاع میشود.
بقایی گفت: هر کشوری که قائل به رفتار مسئولانه در قبال صلح و امنیت بینالمللی، شهروندان و رفاه اقتصادی آنهاست، باید فشارهای خود را متوجه طرفهایی کند که از ابتدا موجب اخلال در تردد ایمن دریانوردی شدهاند. مشکل از اقدام تجاوزکارانه آمریکا و رژیم صهیونیستی است وگرنه تنگه هرمز قبل از ۹ اسفند باز بود.
سخنگوی وزارت خارجه ایران در این نشست خبری در پاسخ به سوالی در مورد گفتوگوی روز یکشنبه وزیران امور خارجه ایران و قطر و همچنین سفر چند روز پیش وزیر خارجه قطر به آمریکا گفت: خیلی از کشورها با ما تماس میگیرند و به طور کلی در تماس هستند. در عین حال کشورهای منطقه نگرانیهای واقعی نسبت به تشدید تنشها در منطقه دارند و ما قدردان طرفها و کشورهایی هستیم که با حسن نیت از تمامی مساعی جمیله خود برای مجاب کردن طرفهای مقابل جهت تنشزدایی و ایجاد ثبات در منطقه استفاده میکنند.
بقائی تاکید کرد: طرف میانجی مذاکرات کماکان پاکستان است و اسلامیآباد به عنوان میانجی رسمی به فعالیت خود در این زمینه ادامه میدهد، بقیه کشورها از جمله قطر نیز با هر دو طرف ارتباط دارند و ایدهها و نظراتی دارند که هر موقع لازم بدانند آن را مطرح میکنند.
سخنگوی وزارت خارجه ایران در پاسخ به سوالی درباره گزارشهای رسانهای مبنی بر اقدامات و فشارهای امارات علیه پاکستان برای اخلال در روند مذاکرات از جمله اخراج شهروندان پاکستان از این کشور، گفت: پاکستان حتما به صورت حرفهای کار خود را پیش میبرد. هیچ میانجی اجازه نمیدهد اقدامات حرفهای آن تحت تاثیر بازیگران ثالث قرار بگیرد. این اقدامات خلاف قانون و مغایر با اصول حقوقبشری است که توسط امارات علیه شهروندان سایر کشورها که بهصورت قانونی در این کشور اقامت داشتند، انجام میشود. اقداماتی که علیه شهروندان ایرانی نیز از سوی امارات صورت گرفته قطعا خلاف موازین حقوقبشری است، ما خود را موظف میدانیم از اتباع خود حمایت کنیم.
بقائی گفت: کنسولگری ما در دبی موظف به پیگیری مستمر این موضوع شده است، در تهران نیز پیگیر حقوق شهروندان خود در امارات هستیم و قطعا از انجام هر اقدامی برای صیانت از حقوق شهروندان خود فروگذار نخواهیم بود.
وی در پاسخ به سوالی دیگر درباره فشارهای آمریکا به دولت جدید عراق با تاکید بر اینکه «همه کشورها باید به روندهای قانونی هر کشوری در رابطه با انتخاب مسئولان خود و نوع حکومت خود احترام بگذارند» افزود: این منحصرا حق مردم عراق است که درباره نظام حکومتی و مسئولان خود تصمیم بگیرند. آنها هر تصمیمی بگیرند از جانب ما مورد احترام خواهد بود.
این مقام وزارت خارجه ایران ادامه داد: مقامات آمریکایی باید پاسخ دهند، چگونه به خود اجازه میدهند برخلاف همه اصول بینالملل اینطور با صراحت مقامات کشورهای دیگر را متهم کنند! این نوع رفتارها هیچ مبنایی ندارد و مطمئنا مقامات عراقی هر طور که صلاح بدانند واکنش نشان خواهند داد.
سخنگوی وزارت خارجه ایران همچنین در مورد اقدامات اخیر دولت بحرین علیه شهروندان این کشور از جمله علمای شیعه بحرین به بهانه ارتباط و حمایت آنها از ایران گفت: اقداماتی که بحرین ظرف دو ماه اخیر به بهانه همدلی مردم بحرین با مردم ایران و یا به بهانه عزاداری آنها به خاطر شهادت یک مرجعیت شیعه انجام داده نقض فاحش حقوق بشر است. همچنین سلب تابعیت از شهروندان بحرین توسط دولت این کشور یک مجازات قرون وسطایی است که سالهاست منسوخ شده است.
وی تاکید کرد: ما در راستای تکریم انسانی و پاسداشت مبانی حقوق بشر، مواضع خود را صریحا در این زمینه اعلام کردیم. دولت بحرین باید به مردم خود احترام بگذارد و قطعاً جریحهدار کردن احساسات اکثریت مردم بحرین به نفع ثبات و امنیت این کشور نخواهد بود.
بقائی درباره اظهارنظر ترامپ مبنی بر اینکه از پاسخ ایران راضی نیست، گفت: ما هر وقت لازم باشد میجنگیم و هر وقت تشخیص دهیم از سلاح دیپلماسی استفاده میکنیم تا منافع ملت ایران را تحقق بخشیم. رضایت دیگران برای ما مهم نیست.
این عضو تیم مذاکرهکننده ایران با آمریکا با تاکید بر اینکه روندهای دیپلماتیک قواعد خاص خود را دارد گفت: طرفهای دخیل در مذاکره باید بر اساس منافع ملی خود تصمیم بگیرند. در همین راستا جمهوری اسلامی ایران نشان داده که در پیگیری منافع ملی و حقوق حقه خود جدی است و در عین حال با حسن نیت و در روندی معقول در روندهای دیپلماتیک شرکت میکند. طرف مقابل در این زمینه باید خود را اثبات کند و جدیتش را نشان دهد؛تا الان که رفوزه شده است.
وی افزود: آمریکا در هر روند دیپلماتیکی که در ۲۰ سال اخیر مشارکت داشته، مدام مرتکب بدعهدی شده است، از جمله خروج از برجام در سال ۲۰۱۸ و در یک سال اخیر، بدتر از آن حمله به میز دیپلماسی و مذاکره.
سخنگوی وزارت خارجه ایران درباره موضع طالبان مبنی بر «بیطرفی» در جنگ ایران و آمریکا، گفت: در دنیای کنونی تکلیف روشن است. نه فقط کشورهای منطقه بلکه دنیا شاهد این واقعیت است که جنگ علیه ایران یک جنگ غیرقانونی است. این را افکار عمومی دنیا به آن صحه میگذارند و بسیاری از کشورها در تماس با ما، نسبت به آن معترف هستند. کشورهای اسلامی باید متوجه این واقعیت باشند که حمله به ایران، حمله به یک کشور و یک اقدام مجزا نیست، بلکه بخشی از روندی است که از مدتهای قبل شروع کردند. هیچ کشور، طرف و انسانی نمیتواند در مقابل جنایاتی که در غزه و لبنان در جریان است و همچنین سایر جنایاتی که در سالهای اخیر انجام گرفته بیتفاوت بماند. این هم تعهد اخلاقی همه کشورهاست و هم تعهد قانونی است که باید در برابر نقض مکرر حقوق بینالملل موضع قاطعی اتخاذ کنند.
بقایی در پاسخ به سوالی درباره محتوای پیشنهاد ایران به آمریکا گفت: ما قبلا هم گفته بودیم که در این مرحله تمرکز ما بر چیزی است که فوریت دارد و آن خاتمه جنگ در همه جبههها به شمول لبنان و تأمین ایمنی و امنیت دریانوردی در خلیج فارس و تنگه هرمز و همزمان توقف اقدامات خلاف قانون و راهزنی دریایی آمریکا علیه کشتیهای تجاری است.
وی افزود: این یک امر بسیار مسئولانه و معقول است که در وضعیتی که با آن مواجه هستیم، اولویتها را ببینیم و برای حل و فصل آنها متمرکز شویم، تا اینکه درباره موضوعاتی صحبت کنیم که سابقا حداقل دو بار منجر به جنگ شده است.
بقایی درباره برخی اخبار مبنی بر ایجاد یک پایگاه نظامی رژیم صهیونیستی در عراق در ابتدای جنگ گفت: ما هیچ احتمالی را در شرارت رژیم صهیونیستی در منطقه منتفی نمیدانیم. هر چیزی را باید جدی گرفت. حتما ما با طرفهای عراقی این موضوع را مطرح خواهیم کرد. سابقه رژیم صهیونیستی نشان میدهد آنها برای ضربهزدن به کشورهای منطقه و ایجاد اختلاف و آسیبزدن به منافع ایران هیچ حد و حدود و خط قرمزی را رعایت نمیکنند.
سخنگوی وزارت امور خارجه درباره موضع رسمی ایران درباره مساله تایوان گفت: موضع ما خیلی روشن است. ما قطعنامه ۲۷۵۸ مجمع عمومی سازمان ملل متحد را داریم که تکلیف را درباره «چین واحد» روشن کرده است. جامعه بینالملل نیز این مبنا را بهعنوان الگوی رفتاری در مناسبات دیپلماتیک با چین پذیرفته است. هر اقدامی برخلاف آن و در راستای تضعیف این تصمیم، از نظر ما مردود است.
وی در ادامه با اشاره به سفر وزیر خارجه ایران به چین با مهم ارزیابی کردن آن اظهار کرد: این سفر در ادامه رایزنیها مستمری بود که بین دو کشور وجود دارد. در وضعیت کنونی منطقه، این رایزنیها اهمیت مضاعف دارد چراکه ایران و چین درباره صلح و امنیت منطقه اشتراک نظر دارند و از هر اقدامی که مشترکا بتوانیم انجام دهیم و از هر ابتکاری که چین برای کمک به احیای صلح و ثبات در منطقه مطرح کند، استقبال میکنیم.
بقایی در پاسخ به سوالی درباره اینکه پوتین گفته با وجود کشورهای روسیه، ایران و چین، آمریکا نمیتواند ادعای رهبری جهان را داشته باشد، گفت: من باید جمله دقیق را ببینم اما این یک موضع اصولی است، مبنی بر اینکه جهان نباید تحت سیطره یک طرفی قرار بگیرد که هیچ اهمیتی برای هنجارهای شناخته شده بینالمللی قائل نیست و صلح و امنیت بینالمللی را تهدید کرده است. رفتارهای آن در سازمان ملل هم به نحوی بوده که اعتبار آن را زیر سوال برده است. هر کشور مسئولیتپذیری که قائل به حاکمیت قانون باشد باید از این موضع حمایت کند.
این مقام وزارت خارجه ایران در پاسخ به سوالی دیگر مبنی بر اینکه برخی مدعی شدند وزارت خارجه با بستن تنگه هرمز مخالف است؟ گفت: وزارت خارجه بخشی از جمهوری است و تصمیمهایی که بر اساس سلسلهمراتب نظام اتخاذ میشود، برای وزارت خارجه کاملا مطاع است. درباره تنگه هرمز گاهی وقتها یک عبارتپردازیهایی استفاده میشود که دقیق نیست. من بارها تاکید کردم که تدابیری که جمهوری اسلامی ایران از ۹ اسفند متعاقب تجاوز نظامی آمریکا و رژیم صهیونیستی و همراهی برخی کشورهای منطقه اتخاذ کرد، بر اساس حقوق بینالملل و قوانین داخلی است؛ کشور ساحلی که مورد تجاوز نظامی قرار گرفته و در کنار تنگهای بینآلمللی قرار دارد، مجاز است تدابیر لازم را برای جلوگیری از سوءاستفاده از آبراه و جلوگیری از ادامه تجاوزات نظامی اتخاذ کند. بنابراین وزارت خارجه قطعا در این رابطه موضع شفاف دارد و همچنین باید تاکید کنم که وزارت خارجه بخش مجزایی از سامانه تصمیمگیری و حاکمیت کشور نیست.
بقایی درباره اظهارات رافائل گروسی مدیرکل آژانس بین المللی انرژی اتمی که گفته «جنگ هم نتوانسته برنامه هستهای ایران را نابود کند» و همچنین اصرار او به بازرسی از سایتهای هستهای ایران گفت: مگر قرار بوده که تاسیسات هستهای ایران یا برنامه هستهای ایران از طریق غیر جنگ نابود شود که او گفته از طریق جنگ هم نابود نشده؟ این اظهارنظرها باز هم موید نگرانیای است که ما بارها مطرح کردیم، مبنی بر اینکه مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی مدتهاست از وظیفه و ماموریت تخصصی و فنی خود فاصله گرفته است.
وی تاکید کرد: اینگونه اظهارنظرها نه کمکی به ارتقای اعتبار آژانس و نه کمکی به تحقق جاهطلبیهای شخصی او میکند. چیزی که میتواند باعث احیای جایگاه آژانس شود این است که مدیرکل و آژانس هرچه سریعتر اقدامات غیرقانونی آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه تاسیسات هستهای ایران را محکوم کند و در آینده هم به نحوی عمل کند که چنین اقداماتی تکرار نشود.
سخنگوی وزارت امور خارجه خاطرنشان کرد: تاسیسات صلحآمیز هستهای ایران به صورت کامل تحت بازرسی مستمر آژانس بود. اتفاقی که باعث شد این موضوع دچار اختلال شود، حمله آمریکا و رژیم صهیونیستی به ایران مراکز بود، وقتش رسیده این واقعیت را مدیرکل آژانس ببیند.
وی درباره ادعای رسانههای غربی مبنی بر وجود یک لکه نفتی در نزدیکی جزیره خارک و اینکه «ایران به دلیل تکمیل ظرفیت ذخیره نفت، نفت استخراجی را به دریا میریزد؟»، گفت: دروغ محض است. ما البته نسبت به آسیب دیدن محیط زیست منطقه خلیج فارس، دریای عمان و تنگه هرمز بسیار نگران هستیم. سابقه آسیب زدن به محیط زیست دریایی به چند دهه قبل برمیگردد. حضور نظامی آمریکا در منطقه و جنگهای متعددی که آمریکا بر مردم منطقه تحمیل کرده، پیامدهای زیست محیطی بسیار شدید و دیرپایی را بر منطقه تحمیل کرده است. این مطالبهای از طرف ایران، منطقه و کل جامعه بینالمللی است، بهخاطر اینکه محیط زیست متعلق به یک یا چند کشور خاص نیست. اساساً یکی از دلایلی که ما معتقدیم نیازمند یک ساز و کار مدیریتی برای تنگه هرمز هستیم، همین ایجاد اطمینان نسبت به حفظ محیط زیست دریایی و اتخاذ تدابیر برای ترمیم آسیبهایی است که در جریان جنگ تحمیلی آمریکا و رژیم صهیونیستی بر این پهنه آبی عارض شده است.
وی تاکید کرد، موضوعات و اخباری که درباره لکه نفتی مطرح شده، ساختگی است.
بقایی در پاسخ به اظهارات ترامپ مبنی بر اینکه «اوباما و بایدن با پرداخت باج به ایران باعث شادی ایرانیان شدند» و او اجازه این کار را نمیدهد؟ گفت: هیچ هیات حاکمهای در آمریکا لبخند بر لب ایرانیان نیاورده است. تاریخ رفتار نامناسب هیاتهای حاکمه آمریکا با مردم ایران به سال ۱۹۵۳ (۱۳۳۲) برمیگردد، زمانی که آمریکا از اعتماد ایرانیان سوءاستفاده کرد تا با انگلیس در کودتای غیرانسانی همدستی کند که تبعات آن تا به امروز در ذهن و خاطره ایرانیان و مردم منطقه و جهان وجود دارد.
این مقام وزارت خارجه ایران که سابقه حضور در تیم مذاکرهکننده ایران در مذاکرات برجام را دارد، خاطرنشان کرد در طول پنج دهه گذشته، اگر به عملکرد هیات حاکمههای مختلف آمریکا نگاه کنید، میبینید از هیچ اقدامی برای آزار رساندن به مردم ایران فروگذار نکردند. در دوره اوباما که گفته میشود رفتار مناسبتتری از خود نشان دادند، ما به صورت مکرر با نقض عهد در اجرای برجام مواجه بودیم. من شما را به اسناد مرتبط در این خصوص که به سازمان ملل و کمیسیون مشترک برجام ارسال شده بود، ارجاع میدهم. ما هیچ سابقه خوبی از عملکرد طرفهای آمریکایی نداریم. در این دو سال هم جز بدرفتاری، نقض عهد، جنایت و تجاوز علیه ایرانیان، خاطره دیگری از آمریکا نداریم. توهینهایی که آمریکاییها به مردم ایران کردند و الفاظی که در رابطه با تمدن و ملت ایران استفاده کردند، هیچگاه از خاطر ایرانیان بهعنوان نشانهای از دشمنی آمریکا با ایران و ایرانی نمیرود.
تکمیل خواهد شد....