گزارشی از بازار تجهیزات پزشکی مشهد | بازار سلامت در تب گرانی

به گزارش شهرآرانیوز؛ بیماران این روز‌ها برای تأمین مایحتاج درمانی خود با چالش‌های بزرگی روبه‌رو هستند. برخی از آنها هنگام مشاهده قیمت اقلام پزشکی موردنیازشان چنان شوکه می‌شوند که لحظه‌ای بیماری خود را فراموش می‌کنند؛ آن هم برای لوازمی که گاهی به‌صورت روزمره به آنها نیاز دارند.

در بازار فروش لوازم پزشکی مشهد، سکوتی دردناک میان خریدار و فروشنده حاکم است. نه صاحبان اصناف می‌توانند کالا‌های موردنیاز بازار را به‌درستی تأمین کنند و نه افرادی که نیازمند این کالا‌ها هستند قدرت خرید آنها را دارند. بسیاری از مشتریان اغلب تا جلوی در مغازه‌ها می‌آیند و پس از شنیدن قیمت‌ها، یا از خرید منصرف می‌شوند یا تلاش می‌کنند با انتخاب ارزان‌ترین و گاه کم‌کیفیت‌ترین کالا‌های موجود، میزان سبد کالای موردنیاز را با توجه به موجودی جیب خود، کاهش دهند.

گرانی لوازم پزشکی در بازار

در جریان بازدید میدانی شهرآرا از بازار لوازم پزشکی مشهد، فروشندگان به این نکته اشاره می‌کنند که اغلب این کالا‌ها از خارج از کشور وارد می‌شدند که با تغییر نرخ ارز، قیمت آنها افزایش پیدا کرده است. برای مثال، یک بیمار مبتلا به دیابت، نیازمند دستگاه تست قند خون و در کنار آن، نوار قند است. قیمت خرید دستگاه تست برای فروشندگان از ۶۰۰ هزار تومان به ۱.۵ میلیون تومان رسیده که نشان‌دهنده افزایش ۱۵۰ درصدی است. قیمت مصرف‌کننده همین کالا به یک میلیون و ۷۰۰ هزار تومان رسیده است.

همچنین قیمت هر بسته نوار قند خون نیز از ۹۰ هزارتومان به ۴۰۰ هزار تومان افزایش یافته که بیانگر رشد حدود ۳۴۴ درصدی است. یک بیمار مبتلا به فشارخون برای تهیه دستگاه تست فشار که پیش‌تر در ارزان‌ترین حالت ۵۵۰ هزار تومان بوده، اکنون باید همان دستگاه را با قیمت یک میلیون و ۴۰۰ هزار تومان تهیه کند؛ رقمی که نشان‌دهنده افزایش حدود ۱۵۵درصدی است.

حتی در اقلام بسیار ابتدایی مصرفی نیز وضعیت مطلوب نیست؛ به‌گونه‌ای که قیمت هر عدد گاز استریل برای پانسمان یک زخم معمولی از ۱۹۰۰ تومان به ۴هزار تومان رسیده که نشان‌دهنده افزایش حدود ۱۱۱درصدی است.

وضعیت برای بیمارانی که نیازمند مراقبت‌های ویژه در منزل هستند، به‌مراتب ناگوارتر است؛ به‌طوری‌که تورم در تجهیزات توان‌بخشی و مراقبتی به سطوح بحرانی رسیده است. بررسی قیمت‌های خرید نشان می‌دهد که در بخش تجهیزات سنگین، تخت‌های بیمارستانی با افزایش ۱۵۴درصدی از ۵.۵ میلیون به

۱۴ میلیون تومان رسیده‌اند. یک ویلچر معمولی از ۴.۵ میلیون تومان به ۹ میلیون تومان افزایش قیمت داشته است. این روند در سایر اقلام نیز حاکم است؛ قیمت تشک‌های مواج با رشدی ۱۱۷درصدی از ۶ میلیون به ۱۳میلیون تومان افزایش یافته است.

قیمت خرید یک توالت فرنگی پلاستیکی از ۴۹۰ هزار تومان به یک میلیون و ۶۵۰ هزار تومان رسیده است. باز در ساده‌ترین وضعیت، قیمت یک بسته ۵ عددی زیرانداز بیمار از ۴۰ هزار تومان به ۱۲۰هزار تومان رسیده است. حتی در اقلام مصرفی ضروری مانند زیرانداز بیمار نیز شاهد جهش ۲۰۰ درصدی قیمت هستیم که فشار مضاعفی را بر سبد هزینه‌ای خانواده‌های دارای بیمار تحمیل کرده است.

اما جهش قیمت‌ها درباره ملزوماتی که قطعات پلاستیکی در آن استفاده می‌شده و طبیعتا با صنعت پتروشیمی سر و کار دارد، بسیار بیشتر بوده و بعضی از آنها حتی تا ۴ و ۵ برابر افزایش قیمت داشته است. برای نمونه، قیمت یک چرخ یدکی ویلچر از ۲۲۰هزار تومان به حداقل ۷۰۰ هزار تومان رسیده است.

تقویت نقش بخش خصوصی در صنعت سلامت

رئیس کمیسیون سلامت اتاق بازرگانی مشهد نیز ضمن تأکید بر لزوم بازنگری در سیاست‌های واردات مواد اولیه و تقویت نقش بخش خصوصی در حکمرانی صنعت سلامت گفت: ایجاد گمرک تخصصی برای تسهیل واردات اقلام پزشکی در استان، یکی از اقداماتی است که می‌تواند در رفع مشکلات این حوزه اثرگذار باشد.

مرتضی کرباسی با اشاره به چالش‌های موجود در تأمین مواد اولیه تولیدات پزشکی، برگزاری جلسه مشترک با کمیسیون مدیریت واردات را گامی در جهت دفاع از حقوق تولیدکنندگان و تلاش برای رفع موانع گمرکی دانست و افزود: پیگیری‌های مستمری در اداره کل صمت و وزارت بهداشت برای رفع مطالبات کارفرمایان حوزه سلامت در جریان است. کرباسی با اشاره به اهمیت «پایداری اجتماعی» در تولیدات پزشکی گفت: بنگاه‌های اقتصادی در حوزه سلامت صرفا واحد‌های تجاری نیستند، بلکه نقشی حیاتی در تأمین سلامت عمومی ایفا می‌کنند.

وی تصریح کرد: برای عبور از بحران‌های فعلی، باید از نگاه‌های کوتاه‌مدت فاصله گرفت و مصالح بلندمدت صنعت را جایگزین رویکرد‌های صرفا قانونی یا مقطعی کرد. کرباسی بر لزوم افزایش «تاب‌آوری مالی» صنایع دارویی و تجهیزات پزشکی برای حفظ کیفیت محصولات و جلوگیری از کمبود اقلام در بازار تأکید کرد و افزود: هدف ما خودکفایی مطلق نیست، بلکه ایجاد پایداری در تأمین است تا نبود تجهیزات پزشکی به آسیب‌دیدن مردم منجر نشود.

شوک ۷۰۰درصدی به بازار تجهیزات پزشکی

بازار تجهیزات و ملزومات پزشکی کشور این روز‌ها یکی از بحرانی‌ترین مقاطع خود را تجربه می‌کند. اختلال در زنجیره تأمین، نوسانات ارزی و مشکلات مدیریتی در سطح کلان باعث شده است نه‌تنها تجهیزات فوق‌تخصصی، بلکه تأمین کالا‌های پایه و عمومی موردنیاز بیمارستان‌ها نیز با چالش‌های جدی روبه‌رو شود.

رئیس اتحادیه صنف فروشندگان تجهیزات و ملزومات پزشکی، آزمایشگاهی و دندان‌پزشکی مشهد، در گفت‌و‌گو با شهرآرا از جهش بی‌سابقه هزینه‌ها خبر داد و گفت: تغییر تالار ارزی و الزام واردکنندگان به استفاده از ارز آزاد، در کنار ناهماهنگی در تخصیص بموقع منابع مالی، موجب افزایش حدود ۷۰۰درصدی هزینه واردات تجهیزات پزشکی شده است.

محمدمهدی پویافر با هشدار درباره پیامد‌های این وضعیت، افزود: افزایش هزینه‌ها می‌تواند به تعدیل ۳۰ تا ۵۰درصدی نیروی انسانی در شرکت‌های تجهیزات پزشکی منجر شود و در برخی حوزه‌ها نیز کاهش ۹۰درصدی تولید را به‌دنبال داشته باشد.

پویافر به افزایش شدید هزینه‌های جانبی اشاره کرد و گفت: علاوه‌بر بحران ارزی، رشد درخور توجه هزینه‌های حمل‌ونقل بین‌المللی، سوخت، حامل‌های انرژی و دستمزد نیروی انسانی، فشار مضاعفی بر تولیدکنندگان و واردکنندگان وارد کرده و توان مالی آنان را به‌شدت کاهش داده است.

او یکی از عوامل اصلی تشدید بحران در این حوزه را بدهی‌های انباشته دولت به فعالان بخش خصوصی دانست و اظهار کرد: وقتی مطالبات شرکت‌ها از سوی وزارت بهداشت پرداخت نمی‌شود، زنجیره تأمین دچار اختلال می‌شود؛ تولیدکننده نمی‌تواند مواد اولیه تهیه کند، واردکننده قادر به واردات کالای جدید نیست و درنهایت توزیع‌کننده نیز امکان تأمین نیاز مراکز درمانی را از دست می‌دهد.

رئیس اتحادیه ملزومات پزشکی مشهد در ادامه با اشاره به نقش برخی شرکت‌های خصولتی در افزایش قیمت‌ها، گفت: بخشی از تلاطم بازار ناشی از عملکرد این شرکت‌هاست که با ایجاد شبکه‌های توزیع چندلایه و صدور فاکتور‌های متعدد میان زیرمجموعه‌های خود، قیمت کالا را پیش از رسیدن به بیمارستان‌ها به شکل درخور توجهی افزایش می‌دهند؛ اقدامی که می‌تواند مصداق تضییع بیت‌المال تلقی شود.

وی با ابراز نگرانی از گسترش کمبود‌ها به کالا‌های پایه و عمومی بیان کرد: پیش از این محدودیت‌ها بیشتر در تجهیزات فوق‌تخصصی دیده می‌شد، اما اکنون اقلام ساده‌ای مانند نوار تست قند خون نیز در بازار کمیاب شده است. حتی برخی بیمارستان‌ها به‌دلیل بدهی‌های معوق، توان تأمین پک‌های جراحی را ندارند.

پویافر ادامه داد: در چنین شرایطی بیماران برای دریافت ابتدایی‌ترین خدمات درمانی با مشکل مواجه می‌شوند و گاهی برای تهیه ملزومات ضروری جراحی به خارج از بیمارستان ارجاع داده می‌شوند؛ وضعیتی که با استاندارد‌های خدمات سلامت فاصله زیادی دارد.