حمیده صفائی|شهربانو، شب سالگرد ازدواج حضرتعلی (ع) و حضرتزهرا (س)، محله هنرور حال و هوایی دیگر دارد. خیابانی که اهالی قدیمی، آن را «چهارراه نانوایی» صدا میزنند، حالا به صحنهای از شور زندگی تبدیل شده است. از چندساعت قبل، رفتوآمد مردم و رنگهای آویخته از ریسهها نشان میدهد که اتفاقی مبارک در راه است؛ اتفاقی که قرار است خاطرهای مشترک و ماندگار برای همه بسازد.
خیابانی که از ۱۰ اسفند سال گذشته پایگاه اجتماعات مردمی شده، اینبار شاهد مراسمی است که نهتنها دل رهگذران را گرم میکند، بلکه تصویر تازهای از شور زندگی را به نمایش میگذارد؛ جایی که ششزوج جوان، درمیان جمع پرشور مردم محله پیمان زندگی مشترک میبندند و با برگزاری جشن در فضای باز، پیام ازدواج آسان و بیتکلف را به گوش همگان میرسانند.
صدای خندهها و شادمانی مردم، فضای خیابان هنرور را پر کرده است. پیر و جوان، زن و مرد، کودک و سالمند در کنار هم، به تماشای این مراسم ایستادهاند. خیابان با تزیینهای ساده، اما زیبا، ریسههای رنگی، بادکنکها آراسته شده است. آنچه در این مراسم معنا دارد، نه شکوه تجمل، بلکه سادهزیستی آگاهانه و همدلی اجتماعی است.
در زمانهای که مراسم ازدواج به میدان نمایش تجمل و هزینههای سنگین تبدیل شده است، این شش زوج تصمیم گرفتند با انتخابی متفاوت، معنای ازدواج آسان را در عمل نشان دهند. حجتالاسلاموالمسلمین محمدحسن زارع، از برگزارکنندگان اصلی مراسم، با اشارهبه این موضوع میگوید: اول قرار بود پنج زوج جشن ازدواجشان را با مردم برگزار کنند، اما دو ساعت مانده به مراسم خبر دادند که یک زوج دیگر هم به جمع ما اضافه میشوند که خطبه عقدشان را همانجا، بین مردم، خواندیم.
امام جماعت مسجد امامحسین (ع) از تصمیمی میگوید که جرقه برگزاری این مراسم را زد؛ «وقتی رهبر انقلاب فرمودند ازدواجها را برگزار کنید، از مجموعههای مختلف خواستیم مجالس عروسی را به اجتماعات شبانه ما بیاورند. سالگرد ازدواج حضرتعلی (ع) و حضرت فاطمه (س) را بهترین فرصت برای این مراسم دانستیم. زوجهای زیادی اعلام آمادگی کردند، اما با شنیدن ماجرای این شش زوج تصمیم گرفتیم میزبان آنها باشیم و مراسم ازدواج ششزوج ناشنوا در محله هنرور به همین ترتیب شکل گرفت؛ مراسمی که نه در تالار مجلل، بلکه در دل خیابان و با حضور مردم برگزار شد.»
زارع یادآور میشود: این جوانها میخواستند در این ایام برای خودشان جشن بگیرند، اما ما از دوستانشان خواستیم این مراسم را در اجتماعات شبانه ما و با حضور جمعی خودشان برگزار کنیم. مهمترین دلیلش، حمایت از اجتماعات و اطاعت از امر رهبری بود؛ اینکه در خیابان بمانیم و برای ماندن، غم و شادیمان را با مردم قسمت کنیم.
او با نگاهی به جمعیت که با شادی زوجین دست میزنند و کِل میکشند، ادامه میدهد: ما میخواستیم نشان دهیم ازدواج آسان، ممکن است. زندگی را باید ساده آغاز کرد، نه با تشریفات. جوانها باید ببینند که با همت و ایمان، میتوان با کمترین هزینه، یک زندگی را شروع کرد.
امام جماعت مسجد امامحسین (ع) در هنرور ۶ درباره دلیل دیگر برگزاری مراسم عروسی در این اجتماعات توضیح میدهد: این تفاوت ما با دشمنانمان است؛ اگر میدان جنگ باشد، آنها پناه میگیرند و پنهان میشوند، اما مردم ما با اعتقاد به خدا به خیابان میآیند. عروسیشان را در خیابان برگزار و شادیشان را با دیگران تقسیم میکنند. این ناشی از توکل ماست.
در گوشهای دیگر از خیابان، حجتالاسلاموالمسلمین جواد کریمانی، امام جماعت مسجد امامحسین (ع) در خیابان یاس، بین مردم قدم میزند و به هر چهره آشنا و غریبهای خوشامد میگوید. او خود را «خادم مسجد» معرفی میکند و با افتخار از اتحاد مساجد در محله هنرور سخن میگوید.
وی ادامه میدهد: مسجد رسول (ص)، مسجد امامحسین (ع) واقع در یاس۱۵، مسجد امامحسین (ع) واقع در هنرور۶ و حسینیه شهید نقیبی، همه پای کارند. ما با اتحاد توانستهایم اتفاقات خوبی در محلهمان رقم بزنیم. برکت محله ما از همین باهمبودن است.
کریمانی میگوید: پیوند این ششزوج، تنها یک مراسم شادی نیست، بلکه پیامی پررنگ دارد. هدف ما، اطاعت از فرمایش رهبر عزیزمان در امر ازدواج و ترویج ازدواج آسان بود. هریک از این زوجها میتوانستند جداگانه جشن بگیرند، اما به درخواست ما آمدند تا شادیشان را با مردم تقسیم کنند.
او با اشاره به پیوند معنوی مراسم ادامه میدهد: خداوند در قرآن فرموده است کارهای خیر را علنی کنید. ما میخواستیم به جوانان یادآوری کنیم که حتی در شرایط سخت، با توکل به خدا و همراهی مردم هم میتوان شروع کرد.
کریمانی یادآور میشود: دشمن فکر میکند سختیها برای ما طاقتفرساست، اما وقتی شور و نشاط مردم را میبیند، درمییابد که اشتباه کرده است.
صدای شادی مردم در این جشن نشان میدهد که پیام مراسم به قلبها رسیده است.
نور دوربینها به چهرههای شش عروس و داماد میتابد؛ چهرههایی که با لبخندهای آرام، داستان تازهای را رقم میزنند. لباسهای ساده، دستهگلهای کوچک و نگاههایی پر از امید، تصویر این زوجها را صمیمیتر کرده است.
درمیان جمعیت، دکتر مهدی برجی، مدیرکل بهزیستی خراسان رضوی، حضور دارد. او که مانند دیگر مردم لبخند به لب دارد و از شادی جمعیت شادمان است، میگوید: امشب، در شب ازدواج زیباترین زوج عالم، آغاز زندگی شش زوج ناشنوا در مشهد رقم میخورد. ما در استان، بیش از ۲۱ هزار ناشنوا داریم که در مسیر توانمندسازیشان گام برداشتهایم.
مدیرکل بهزیستی استان خراسان رضوی، شجاعت این زوجها را تحسین میکند و میگوید: برخی از معلولان، بهخاطر شرایط جسمیشان، از ازدواج هراس دارند. اقدام این ششزوج، علاوهبر فرهنگسازی ازدواج آسان، به معلولان و خانوادههایشان یادآوری میکند که آنها هم میتوانند زندگی مشترک داشته باشند.
او ادامه میدهد: بهطور حتم، کار زیبای این زوجین، مشوق ازدواج آسان معلولان در خراسان رضوی خواهد بود. شاید تصمیمشان، لطفی باشد در حق دیگر معلولان. پساز ازدواج آنان، مراکز ما برای استحکام زندگی مشترک درکنارشان خواهد بود.
در گوشه دیگر میدان، اعظم طوسی، مدیر مرکز تخصصی «وصال شیرین»، با لبخندی آرام ایستاده است. او یکی از کسانی بوده که در آشنایی این زوجها نقش مهمی داشته است.
طوسی توضیح میدهد: مرکز وصال شیرین، مرکز همسرگزینی مخصوص معلولان است. افراد در جلسات ما که شرکت میکنند، بیشتر و اصولی با هم آشنا میشوند. مشاوره رایگان با زبان اشاره برایشان درنظر میگیریم؛ همچنین تحقیقات و آزمایشهای لازم را انجام میدهیم تا در آینده برای فرزندانشان مشکلی پیش نیاید.
وی میگوید: این زوجها در کانون ناشنوایان مشهد با هم آشنا شدهاند. شرایط مشابه و درک متقابل از سختیهای زندگی مشترک، آنها را به تصمیم برای ادامه زندگی درکنار هم رسانده است. آنها دوست داشتند شادیشان را با مردم تقسیم کنند و همین باعث شد تصمیم بگیرند در این جمع میان مردم باشند.
درمیان ازدحام، صغری خانم زارع، که بیشتر او را با نام خانم «عبیدی» میشناسند، به گفتوگوی ما میپیوندد و میگوید: ازدواج این جوانان در خیابان، خاری است در چشم دشمنان. ما میخواهیم نشان دهیم کشورمان زنده است و مردم ما شادند. آنها تصور میکنند ما کشوری جنگزدهایم، اما باید بدانند مردم ایران زندهاند و عاشق وطنشان هستند.
زهرا رضایی، یکی از حاضران که همراه خانوادهاش از چندمحله آنطرفتر به این مراسم آمده است، میگوید: چقدر خوب است که جوانها آموختهاند خوشبختی را در سادگی ببینند. این عروسیها نهفقط ازدواج چندنفر، که امیددادن به دل همه ماست. این مراسم به ما یادآوری میکند که زندگی یعنی کنارهمبودن، نه خرجکردن بیحساب. این ششزوج با همین سادگی، الگو شدند برای خیلی از جوانهایی که بهخاطر هزینهها ازدواج را عقب میاندازند.
درمیان شلوغی، صدای تشویق کودکان شاید زیباترین موسیقی این جشن است؛ خندههایی که بیوقفه بلند میشود، و خوشحالی بیحدی که میان مردمی از هر قشر میچرخد.
سیدرضا موسوی، یکی دیگر از حاضران در این مراسم، میگوید: آنها ناشنوا هستند؛ اما سکوتشان سنگین نیست، بلکه پر از معناست. ارتباطشان با مردم ازطریق نگاهها، لبخندها و زبان اشاره شکل گرفته است و مردم نیز با آن همراه شدهاند. به نظرم زبان همدلی از هر واژهای رساتر است.
او ادامه میدهد: شاید صدای جشن و شادی ما به گوش آنها نرسد، اما مطمئنم شادی و شوری را که برای ما ایجاد کردهاند، بهتر از همه ما حس میکنند.
درمیان بادکنکها و نورها، صحنهای شبیه یک تابلو نقاشی شکل گرفته است. سفره عقدی ساده با آینه و شمعدانی زیبا و لبخند زوجهایی که تازه، نام یکدیگر را در دفتر عشق مینویسند، فضای متفاوتی ایجاد کرده است. صدای تشویق، کفزدن و باران نقل و شکلات، فضای خیابان را پر کرده است. بهمحض خواندهشدن خطبه یکی از زوجها، مردم کف میزنند و فریاد شادی سر میدهند. پرچمهای برافراشته، گویای همدلی مردم در این مراسم است.
پیرزن مهربانی که از ساعتها قبل روی صندلی کوچکی کنار خیابان نشسته است و تسبیحبهدست برای خوشبختی زوجها و دیگر جوانان دعا میکند، میگوید: حدود پنجاهسال است در این محدوده زندگی میکنم. هیچوقت خیابانمان اینقدر زنده و قشنگ نشده بود. خدا خیرشان بدهد که دوباره دل مردم را شاد کردند. الهی این زوجها خوشبخت و عاقبتبهخیر شوند.